Tổng kết trồng nho khảo nghiệm tại Cao Bằng

Ngày 15/5, Trung tâm Ứng dụng tiến bộ khoa học và công nghệ - Sở Khoa học và Công nghệ tổng kết đề tài “Xây dựng mô hình trồng nho Cự Phong và nho Tảo Hồng tại xã Hưng Đạo, thành phố Cao Bằng”.

Các đại biểu tham quan mô hình trồng khảo nghiệm nho tại Trung tâm.

Mô hình trồng nho Cự Phong và nho Tảo Hồng được trồng khảo nghiệm tại Trung tâm Ứng dụng tiến bộ khoa học và công nghệ tại xóm Vò Đạo, xã Hưng Đạo, thành phố Cao Bằng từ năm 2017 với diện tích 1.000m2.

Đơn vị thực hiện đã áp dụng quy trình kỹ thuật vào trồng khảo nghiệm, mỗi giống nho trồng thí điểm 250 cây (50 cây trồng dặm) theo quy cách mỗi cây cách nhau 1m, hàng cách hàng 2,5m, có hệ thống nước tưới tiêu thuận lợi, đất trồng nho là đất phù sa hoặc đất thịt nhẹ, thoát nước tốt, không bị ngập úng.

Qua theo dõi, tỷ lệ cây sống sau khi trồng, giống nho Tảo Hồng đạt 85%, nho Cự phong đạt 75%. Nho Cự phong tỷ lệ sống thấp hơn do kháng bệnh kém, giống có khả năng thích nghi thấp. Thời gian trồng đến lên dàn kéo dài 99 ngày đối với nho Cự Phong, 91 ngày đối với nho Tảo Hồng. Độ cao lên giàn đối với nho Cự phong là 74,5cm và đối với nho Tảo Hồng là 84cm. Do mới bắt đầu cho quả nên chưa đánh giá được năng suất của hai giống nho.

Hai giống nho này thích nghi với điều kiện tự nhiên tại Cao Bằng nhưng năng suất chưa cao.

Mô hình trồng nho Tảo Phong và nho Cự Hồng là hướng đi mới, cần có đánh giá sát thực về tình hình sinh trưởng, sự phù hợp với điều kiện sản xuất của địa phương để nhân rộng mô hình, góp phần phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.

Chi tiết

Mác Khuối - Món quà tháng Tư của núi rừng

Vào những ngày này, thật không khó khi bắt gặp những chùm quả chín mọng, màu đỏ tươi được bày bán khắp các phiên chợ Cao Bằng. Loại quả rừng này không có tiếng phổ thông, được người dân ưu ái gọi với tiếng địa phương là mác Khuối.

Mác Khuối - trái đặc sản núi rừng Cao Bằng.

Những ngày tháng 3, đầu tháng 4, tại các chợ phiên ở Cao Bằng có bày bán một loại quả có hình tròn, màu đỏ, vỏ nhẵn, trong ruột có màu trắng ngà, đó là mác Khuối (mác tiếng Tày có nghĩa là quả). Cây mác Khuối mọc tự nhiên ở trên đồi, nương rẫy, trong rừng, trong vườn nhà. Cây mác Khuối thuộc dạng thân leo, thường cao từ 3 - 5 m, lá màu xanh thẫm to hơn bàn tay, hoa màu trắng mọc thành từng chùm dưới tán lá. Quả tròn, đỏ thẫm, căng mọng và to hơn hòn bi, quả ra thành từng chùm, bám vào thân cây, mỗi quả nặng 10 - 15g.

Đến tháng 4 hằng năm, khi quả chín có màu đỏ tươi, hoặc đỏ thẫm nhìm giống trái cherry nên rất bắt mắt. Mác Khuối có vị chua và hơi chát khi quả còn non, ruột quả có vị bùi. Mác Khuối thường được dùng để ăn chơi, ngâm rượu hoặc siro, dùng để nấu canh, kho cá.

Chị Lương Thị Nhất, xóm Khào B, xã Phúc Sen (Quảng Uyên) chia sẻ: Gia đình tôi thường cùng nhau vào rừng vừa chăn trâu, vừa hái quả để đem bán ở các phiên chợ. Ngày bán nhiều thì được khoảng 10 -15 kg, ngày bán ít thì 5 - 6 kg. Hiện nay, mác Khuối có giá trung bình là 15 - 20 nghìn đồng/kg nên cũng cho thu nhập đáng kể cho gia đình.

Các loại trái cây rừng được bày bán tại các chợ phiên ở Cao Bằng.

Có rất nhiều món ăn được chế biến từ mác Khuối. Bình thường người dân thường đem quả rửa sạch, sau đó chấm muối ớt. Hoặc dùng để ngâm rượu uống. Để ngâm rượu mác Khuối, bạn nên chọn mua những quả chín, sẫm màu, rửa sạch, tách quả ra khỏi chùm. Sau đó để khô ráo nước, cho vào bình thủy tinh hoặc chum, sành rồi ngâm với rượu ngon, tỷ lệ 1 kg mác Khuối ngâm với 2 - 3 lít rượu, sau 2 tháng là dùng được.

Hoặc có thể ngâm qua đường sau 5 - 7 ngày thì vớt cái ra ngâm với rượu sẽ giảm bớt vị chua của quả, ngâm theo cách này uống sẽ ngon hơn. Mác Khuối cũng thường được dùng trong các món canh chua, nhất là canh cá thay thế cho quả khế để làm hương vị món ăn thêm đặc biệt hơn.

Mác Khuối là món quà quen thuộc của trẻ em vùng cao gắn bó với những năm tháng tuổi thơ rủ nhau cùng đám bạn trèo hái khi đi chăn trâu vào mỗi buổi chiều nghỉ học. Tuy là món ăn vặt dân giã nhưng ngày nay mác Khuối lại trở thành món ăn độc, sạch, lạ miệng thu hút nhiều người tìm mua để thưởng thức. 

Chi tiết

Tỷ lệ cây lê vàng Đông Khê sống đạt trên 84%

Thực hiện Đề án “Phát triển sản xuất bền vững cây lê vàng Đông Khê trên đất vườn tạp huyện Thạch An, giai đoạn 2017 - 2020”, huyện Thạch An đã triển khai trồng 9.100 cây lê trên địa bàn các xã: Lê Lai, Đức Xuân, Lê Lợi, Đức Long, Vân Trình và thị trấn Đông Khê, đến nay tỷ lệ cây sống đạt trên 84%.

Vườn ươm giống cây ăn quả ở xã Canh Tân.

Cây lê có thể trồng được trên nhiều loại đất, kể cả đất đồi dốc, đất bạc màu hoặc khô hạn. So với nhiều loại cây ăn quả khác, cây lê vàng sớm cho thu hoạch và cho năng suất cao, có đặc tính đa dụng cao vì có ưu điểm ít sâu bệnh, sai quả, có khả năng kháng chịu khí hậu lạnh nên mấy năm gần đây bà con bắt đầu mở rộng diện tích trồng cây lê vàng.

Theo đề án, huyện Thạch An sẽ mở rộng diện tích trồng mới giống lê vàng Đông Khê với quy mô 60 ha, tương đương với 30.000 cây, tập trung tại 3 khu vực chính: Trung tâm huyện Thạch An; xã Đức Long (khu vực Di tích Quốc gia đặc biệt Địa điểm Chiến thắng Biên giới 1950); xã Lê Lợi.

Vườn lê của gia đình ông Nông Văn Tới ở xóm Nà Roỏng, thị trấn Đông Khê (Thạch An).

Hy vọng huyện Thạch An tiếp tục nhân rộng mô hình trồng lê kết hợp với chuyển giao khoa học kỹ thuật giúp nông dân trồng lê đạt được hiệu quả cao nhất. Từng bước hình thành vùng sản xuất hàng hóa, khai thác tiềm năng thế mạnh của địa phương, giảm nghèo bền vững.

Chi tiết

Xã Trưng Vương phát triển cây cam bản địa

Cam Trưng Vương là một trong những cây trồng đặc hữu của huyện Hòa An. Những năm gần đây, cây cam Trưng Vương được bảo tồn, phục tráng và mở rộng diện tích, đem lại thu nhập đáng kể cho người dân địa phương.

Cam Trưng Vương trở thành hàng hóa, góp phần thúc đẩy thực hiện chương trình giảm nghèo tại địa phương.

Sau hơn 6 năm với sự đầu tư, hướng dẫn kỹ thuật của Viện Bảo vệ thực vật (Viện Khoa học Nông nghiệp Việt Nam), đến nay, 120 gốc cam của gia đình ông Nông Văn Thông, xóm Cốc Phát, xã Trưng Vương đã cho thu hoạch.

Để cây cam phát triển tốt và phòng trừ dịch bệnh, gia đình thường xuyên làm cỏ, tỉa cành và cứ 6 tháng lại bón phân cho cây cam; đặc biệt, loại ruồi vàng thường chích đốt vào quả gây thối, hỏng quả, ông Thông đã sử dụng đèn có tẩm thuốc vào bông để dẫn dụ và diệt ruồi vàng. Cả vườn cam treo 5 - 6 đèn từ đầu vụ đến sau khi thu hoạch xong nhằm hạn chế sự phát triển của ruồi cho những năm sau. Ông Thông cho biết: Điều kiện đất đai phù hợp và được chăm sóc tốt nên cây cam năm sau sai quả hơn năm trước. Mỗi cây thu hoạch được 20 - 30 kg quả, giá bán trung bình 20 nghìn đồng/kg, đặc biệt, dịp Tết cam có giá từ 40 - 50 nghìn đồng/kg. Dự kiến, năm nay gia đình thu hoạch hơn 2 tấn quả.

Năm 2010, Sở Khoa học và Công nghệ phối hợp với Viện Bảo vệ thực vật triển khai đề tài "Ứng dụng công nghệ ghép đỉnh sinh trưởng để phục tráng và phát triển giống cam Trưng Vương, quýt Hà Trì, vùng Hòa An, Cao Bằng", ban đầu chỉ có 3 hộ dân xóm Cốc Phát tham gia mô hình phục tráng cây cam với diện tích hơn 4.000 m2. Các hộ dân được cán bộ của Viện Bảo vệ thực vật hướng dẫn chăm sóc, phòng trừ dịch bệnh cho cây theo quy trình kỹ thuật tiêu chuẩn.

Người dân xã Trưng Vương (Hòa An, Cao Bằng) thu hoạch cam.

Sản phẩm cam Trưng Vương phục tráng đảm bảo hương vị thơm, ngon, quả đẹp, đặc biệt quả chín vào dịp Tết nên thuận lợi cho việc tiêu thụ sản phẩm, nhiều thương lái đến vườn thu mua. Thấy được hiệu quả bước đầu của cam phục tráng, nhiều hộ nông dân đã quay lại trồng cây cam. Xã Trưng Vương hiện có 10 ha cam, trong đó, 8 ha đã cho thu hoạch, tập trung nhiều ở các xóm Cốc Phát, Lũng Cút, Lũng Mạ...

Huyện Hòa An hiện đang tiếp tục phối hợp với các nhà khoa học nghiên cứu, hỗ trợ địa phương phát triển cam Trưng Vương theo hướng sản xuất hàng hóa với diện tích khoảng 30 ha, nhằm sớm đưa sản phẩm cam Trưng Vương trở thành cây trồng đặc hữu mũi nhọn trong cơ cấu ngành nông nghiệp của huyện. Tuy nhiên, để cam Trưng Vương phát triển theo chuỗi giá trị, thực sự trở thành cây trồng hàng hóa, cần sự quan tâm đầu tư nghiên cứu, phối hợp từ các nhà khoa học, nhà quản lý, doanh nghiệp, đặc biệt sự đồng lòng của người dân trên địa bàn.

Chi tiết

Hiệu quả kinh tế cao từ cây quýt ở Khuổi Gòng

Những năm gần đây, nhiều hộ dân ở xóm Khuổi Gòng, xã Lê Chung, huyện Hòa An đã mạnh dạn đầu tư, cải tạo vườn tạp, chuyển đổi diện tích cây trồng ngắn ngày, kém hiệu quả sang trồng cây quýt, mang lại hiệu quả kinh tế cao, góp phần tích cực trong việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng ở địa phương.

Cây quýt giúp nhiều hộ dân xóm Khuổi Gòng nâng cao thu nhập.

Đến thăm mô hình trồng quýt của gia đình ông Phạm Văn Báo ở xóm Khuổi Gòng, xã Lê Chung, huyện Hòa An, từ xa có thể nhìn thấy toàn bộ khu vực rộng gần 2 ha được trồng quýt với gần 400 cây. Để có được mô hình trông cây ăn quả như ngày hôm nay, ông Phạm Văn Báo đã mất khá nhiều thời gian, công sức để đi tìm hiểu, học hỏi kinh nghiệm về trồng loại quả này.

Trao đổi với chúng tôi, ông Báo cho biết, những năm trước người dân ở khuổi Gòng cũng đã trồng quýt, nhưng cũng chỉ để gia đình ăn chứ chưa có nhiều để bán như bây giờ, mà có bán thì giá thành cũng không cao, thời điểm đó nhu cầu tiêu thụ hoa quả cũng không lớn nên người dân cũng chỉ trồng nhỏ lẻ. Mấy năm trở lại đây, người dân ở xóm Khuổi Gòng đã chú trọng trồng cây quýt, coi đó là thế mạnh của địa phương. Ông Báo cũng chia sẻ thêm, trồng quýt thu nhập cao hơn nhiều so với cây lúa.

Xóm Khuổi Gòng có 32 hộ dân, trong đó đã có 25 hộ trồng quýt. Thấy được giá trị kinh tế cao từ cây quýt, gia đình ông Báo đã tập trung toàn bộ vào trồng quýt, mỗi năm thu hoạch được gần 3 tấn quả. Để quýt ra sai quả thì sau khi hái hết quýt phải tỉa cành, tỉa những cành xuyên, cành vượt, cành khô, sau đó xới gốc, bón phân; đến tháng Giêng cây ra lộc non, mỗi lộc non đem theo một nụ hoa và sau đó đậu quả, khi đậu quả phải phụn thuốc phòng trừ bọ xít, phòng ruồi vàng đục quả; đến tháng 10 âm lịch là quýt bắt đầu chín vàng, gia đình ông đã có thể đem bán. Ông cũng chia sẻ thêm: để cây quýt sống được không khó, nhưng giữ được cây quýt mới là khó.

Người dân Khuổi Gòng đã chú trọng trồng cây quýt, coi đó là thế mạnh của địa phương. 

Trong dịp Tết Nguyên đán vừa qua, tư thương đến tận gia đình thu mua quýt với giá 50.000 - 60.000 đồng/kg. Chỉ trong mấy ngày tết, gia đình ông cũng thu nhập từ 25 - 30 triệu đồng tiền bán quýt. Song, ông Báo cũng như người dân ở xóm Khuổi Gòng luôn mong muốn cây quýt Khuổi Gòng có được thương hiệu và người tiêu dùng biết đến khi có tới 90% hộ dân là trồng quýt.

Mong muốn của ông Báo cũng chính là mong muốn chung của người dân xóm Khuổi Gòng. Ðể phát triển cây ăn quả có hiệu quả, thời gian tới, rất mong Hội Nông dân tiếp tục mở các lớp tập huấn chuyển giao khoa học kỹ thuật tới người nông dân, khuyến khích người dân trồng những loại cây ăn quả phù hợp với điều kiện thổ nhưỡng ở địa phương.

Chi tiết

Làm giàu từ vườn cam quýt trên vùng đất cằn

Bằng sự cần cù, mạnh dạn chuyển đổi cơ cấu cây trồng, ông Lã Văn Hiện ở xóm Khuổi Luông, xã Cao Chương, huyện Trà Lĩnh đã biến 5.000 mét vuông đất cằn cỗi từ trồng ngô, đỗ tương chỉ cho thu nhập từ 6 - 7 triệu đồng/năm thành vườn cam, quýt cho hiệu quả kinh tế cao, thu nhập khoảng 200 triệu đồng/năm.

Ông Lã Văn Hiện chăm sóc vườn quýt của gia đình.

Những năm trước đây, gia đình ông Lã Văn Hiện có 5.000 m2 đất canh tác chỉ trồng các cây ngắn ngày như đậu tương, ngô, phải chăm sóc rất vất vả mà không đem lại lợi ích kinh tế bao nhiêu. Ông luôn trăn trở suy nghĩ làm sao để làm giàu trên chính mảnh đất cằn cỗi của mình. 

Từ khi ông được tham gia lớp tập huấn của Hội Nông dân huyện về kỹ thuật trồng và chăm sóc cây cam, cây quýt, cùng với kiến thức tự tìm tòi, học hỏi thêm trên sách báo và đi tham quan thực tế từ những mô hình khác, ông quyết định chuyển đổi cơ cấu cây trồng. 

Năm 2002, gia đình ông đã mạnh dạn đưa hơn 300 gốc cam, quýt vào trồng trên diện tích 5.000 m2 đất trồng ngô, đỗ tương trước đây. Sau nhiều năm chịu khó đầu tưu công sức cải tạo đất và chăm sóc đúng kỹ thuật, gia đình ông đã nhận được thành quả từ nguồn thu nhập khoảng 200 triệu đồng/năm từ vườn cam, quýt, khoản thu nhập này cao gấp nhiều lần so với trồng ngô và đỗ tương trước đây. 

Vườn cam, quýt hơn 15 năm tuổi của gia đình ông Hiện cho thu nhập trên 200 triệu đồng/năm.

Nhờ chăm sóc tốt và đúng kỹ thuật, vườn cam, quýt đã hơn 15 năm tuổi vẫn phát triển tốt, không bị ảnh hưởng của sâu bệnh gây hại và cho quả đều, chưa có dấu hiệu của sự thoái hóa, đem lại nguồn thu nhập ổn định cho gia đình.

Thấy được hiệu quả, nhiều hộ trong xóm Khuổi Luông, xã Cao Chương đã học tập và phát triển theo mô hình này. Từ 1 hộ duy nhất trong xóm phát triển trồng cây cam, quýt, đến nay, trong xóm đã có hơn 20 hộ phát triển cây trồng này theo hướng hàng hóa, trong đó có 8 hộ đã cho thu hoạch.

Với cách làm hiệu quả và được nhiều hộ dân trong xóm học tập và làm theo, ông Lã Văn Hiện là một trong những gương điển hình, tiêu biểu, nhiều năm liền được các cấp, các ngành tặng nhiều giấy khen, bằng khen trong phong trào nông dân sản xuất kinh doanh giỏi.

Chi tiết

Mở rộng diện tích trồng quýt ở xã Quang Hán

Cây quýt xã Quang Hán, huyện Trà Lĩnh, tỉnh Cao Bằng là loại cây ăn quả có giá trị kinh tế, mang tính hàng hóa và đem lại nguồn thu nhập khá cao cho người nông dân. Chính bởi vậy, nhiều năm nay, diện tích cây ăn quả có giá trị kinh tế cao này phát triển thay thế dần các loại cây đã giảm năng suất.

Vườn quýt của gia đình chị chị Trương Thị Nguyên, xóm Bản Niểng, xã Quang Hán.

Gia đình chị Trương Thị Nguyên, xóm Bản Niểng, xã Quang Hán đã có truyền thống trồng cây quýt từ lâu. Nhận thấy đất đai, khí hậu tại địa phương tương đối phù hợp nên trong những năm qua, gia đình chị đã mạnh dạn mở rộng diện tích trồng quýt từ 60 gốc tự ghép giống ban đầu phát triển lên 600 gốc. Trung bình mỗi ngày khu vườn của chị Nguyên vào vụ cho thu hoạch được khoảng 60kg, vào vụ cao điểm có thể hơn 100kg. Quả chín kéo dài từ tháng 10 đến tháng 12 dương lịch, tỉ lệ ra hoa, kết trái cao, quả quýt khi chín có màu sắc đẹp, vỏ mỏng cùng với hương thơm và vị ngọt đặc trưng.

Những năm được mùa, được giá trừ đi mọi chi phí, chị Nguyên cũng có thể thu được về hơn 400 triệu đồng tiền lãi. Bởi vậy, cây quýt đã trở thành cây trồng chính của gia đình. Việc thoát nghèo từ cây quýt đã không còn là chuyện xa lạ đối với người trồng quýt nơi đây nữa. Trao đổi với phóng viên, chị Nguyên cho biết: Qua thực tế, cây quýt đã mang lại kinh tế cao hơn các cây trồng khác như lúa, ngô, bởi vậy trong thời gian tới gia đình tiếp tục mở rộng thêm diện tích trồng quýt. Mong muốn của gia đình và bà con trong xã Quang Hán là được tập huấn kỹ thuật trồng, chăm sóc, diệt trừ sâu bệnh và bảo quản sản phẩm được tốt.

Cây quýt đã mang lại kinh tế cao hơn các cây trồng khác như lúa, ngô...

Quang Hán là một trong những xã có diện tích trồng quýt nhiều nhất ở huyện Trà Lĩnh. Để có được vùng cây ăn quả như hiện nay là nhờ vào sự quan tâm của các cấp uỷ Đảng, chính quyền địa phương, sự tích cực chuyển đổi cơ cấu cây trồng của nông dân. Từ những diện tích nhỏ lẻ ban đầu, đến nay cả xã Quang Hán có hơn 100 hộ trồng quýt với trên diện tích 70 ha, tăng hơn 10 ha so với năm 2017. Cùng với việc mở rộng diện tích đất trồng, cây quýt đã đem đến cho người dân xã Quang Hán nguồn thu nhập đáng kể và đặc biệt là khai thác tốt những diện tích đất trống, đất bỏ hoang. Thời điểm này, người dân đang bước vào vụ thu hoạch quýt, bán ra thị trường với giá giao động từ 15 đến 30 nghìn đồng/kg.

Nhìn chung, cây quýt là loại cây trồng có giá trị kinh tế và đầu ra tương đối ổn định. Mức thu phổ biến của các hộ trồng quýt ở đây vào khoảng 200-300 triệu đồng/năm. Giá trị kinh tế cao của cây quýt đã tạo động lực để UBND xã Quang Hán chỉ đạo, vận động nhân dân mạnh dạn chuyển diện tích rẫy, đồi có giá trị thấp sang trồng cây ăn quả, chủ yếu là quýt. Nhờ vậy, giá trị sản xuất nông nghiệp của Quang Hán đã tăng lên theo từng năm. Lãnh đạo xã Quang Hán mong muốn người dân, doanh nghiệp, Nhà nước cần đảm bảo thương hiệu, chất lượng sản phẩm, ổn định đầu ra thị trường để nhân dân yên tâm sản xuất.

Xã Quang Hán đang mở rộng diện tích trồng cây quýt đặc sản.

Việc mở rộng diện tích trồng cây quýt đặc sản này đã mang lại hiệu quả kinh tế thiết thực, góp phần giúp người dân xã Quang Hán có thêm điều kiện phát triển kinh tế gia đình, góp phần nâng cao tiêu chí thu nhập, giảm nghèo, từng bước hoàn thành mục tiêu xây dựng nông thôn mới trên địa bàn.

Chi tiết

Hương vị đặc sản nho rừng đất Cao Bằng

Trời vào thu cũng là lúc nho rừng vào vụ chín. Vì vậy, nếu bạn ghé qua các phiên chợ huyện hoặc chợ Xanh (TP Cao Bằng) vào dịp này bạn sẽ mua được đặc sản nho rừng Cao Bằng về làm quà cho người thân, bạn bè.

Mỗi năm cứ vào mùa thu, núi rừng Tây Bắc lại có thêm một đặc sản mới, đó là nho rừng.

Nho rừng là loại cây dây leo thường mọc hoang nhiều ở các bìa rừng. Đến mùa quả chín, người dân địa phương đi hái về bán tại các chợ phiên hoặc bán cho các điểm thu mua nho tập trung. Quả nho rừng chỉ bằng đầu ngón tay, khi chín chuyển tím sẫm, đen và hơi dẹp nhưng rất mọng nước,; ăn xanh có vị chua, ăn chín thì chua ngọt nhưng rất thơm… Khi quả nho rừng chín bạn có thể dùng ngâm rượu, làm rượu vang, ngâm siro; quả xanh để kho cá, nấu canh chua rất ngon.

Chị Dương Thị Huế, xóm Cộp My, xã Quang Trung (Hòa An) cho biết: Từ cuối tháng 9 đến hết tháng 10, những trái nho bắt đầu đen lại, chín mọng. Thời điểm này gia đình tôi huy động hết nhân lực vào rừng hái nho bán. Ngày nhiều thì được 20 - 30 kg, ngày ít được 10 kg mang ra chợ Thành phố hoặc bán cho thương lái và không bao giờ sợ ế. Với giá bán trung bình từ 30 - 40 nghìn đồng/kg, mỗi ngày gia đình tôi cũng có vài trăm nghìn đồng.

Những trái nho rừng chỉ to bằng đầu ngón tay, khi chín có màu đen, nhìn mọng nước.

Bà Lý Thị Hoa, chuyên nhập nho rừng tại chợ Xanh (Thành phố) cho biết "Hiện nhu cầu mua nho rừng của khách rất lớn, đặc biệt là thị trường Hà Nội, Bắc Ninh, Hưng Yên, trung bình đại lý bán từ 50  - 70 kg/ngày".

Để ngâm rượu nho, bạn nên chọn mua những quả nho chín, sẫm màu, rửa sạch, tách quả ra khỏi chùm. Sau đó để nho ráo nước, cho nho vào bình thủy tinh ngâm với rượu ngon, tỷ lệ 1 kg nho ngâm với 2 - 3 lít rượu, sau 2 tháng là dùng được. Hoặc có thể ngâm qua đường sau 5 - 7 ngày thì vớt cái ra ngâm với rượu sẽ giảm bớt vị chua của quả, ngâm theo cách này uống sẽ ngon hơn. 

Còn để ngâm đường (ngâm siro), bạn cũng nên chọn mua những quả nho chín, sẫm màu, rửa sạch, tách quả ra khỏi chùm, để ráo nước và cho vào bình thủy tinh, cách ngâm cứ một lớp nho một lớp đường, tỷ lệ ngâm 2 kg nho/1 kg đường. Sau 5 - 7 ngày là nước nho ra có thể dùng được. 

Nho rừng ít dùng để ăn trực tiếp mà chủ yếu để ngâm rượu hoặc siro.

Nho rừng ngâm đường làm thức uống giải khát rất tốt cho sức khỏe hoặc lên men làm rượu vang uống rất ngon. Sau khi chế biến rượu nho rừng cần bảo quản, tránh ánh nắng trực tiếp, để nơi khô ráo, thoáng mát hoặc cho vào trong ngăn mát tủ lạnh để có thể sử dụng được lâu và hiệu quả nhất.

Chi tiết

Để hạt dẻ Trùng Khánh trở thành hàng hóa

Từ lâu, hạt dẻ Trùng Khánh nổi tiếng cả nước bởi hương vị thơm ngon, nhưng sản phẩm quý hiếm này chỉ để làm quà, chứ chưa bao giờ đủ bán trên thị trường. Chẳng thế mà các thương lái bán tràn lan hạt dẻ Trung Quốc, mạo danh là thương hiệu hạt dẻ Trùng Khánh. Vậy, bao giờ hạt dẻ Trùng Khánh trở thành hàng hóa vẫn là câu hỏi từ nhiều năm qua chưa có lời giải. 

Vào tháng 9, tháng 10 là mùa thu hoạch của hạt dẻ Trùng Khánh. 

Đại hội Đảng bộ huyện Trùng Khánh nhiệm kỳ 2015 - 2020 xác định hạt dẻ là cây trồng đặc sản có nguồn gốc bản địa cần đẩy mạnh khai thác. HĐND huyện Trùng Khánh đã ra nghị quyết phấn đấu đến năm 2021, toàn huyện sẽ trồng thêm 73 ha gắn với quảng bá sản phẩm du lịch thác Bản Giốc, động Ngườm Ngao.

Trung tuần tháng 8 âm lịch đang kỳ thu hoạch hạt dẻ, chúng tôi chứng kiến gia đình anh Hoàng Văn Thuận ở xóm Khưa Khảo, xã Đình Minh, huyện Trùng Khánh đang tất bật hoàn thành các khâu bóc vỏ, đóng gói hạt dẻ theo đơn đặt hàng. Hơn 100 cây hạt dẻ lâu năm, mỗi năm, gia đình anh Thuận thu hoạch khoảng 3 đến 5 tạ hạt tươi, nhưng chưa năm nào anh mang đi chợ bán, cứ đến mùa thu hoạch có khách đặt hàng, sau hơn 1 tháng là bán hết hạt dẻ. Giá thị trường là 1.000 đồng/hạt hoặc 100.000 đồng/kg, hàng năm thu nhập khoảng 40 triệu đồng. 

Tuy nhiên do năng suất thấp và thu hoạch thủ công nên sản lượng hạt dẻ Trùng Khánh rất ít.

Tuy nhiên, do chưa chăm sóc thỏa đáng nên năng suất đạt thấp, ước chỉ khoảng 4 tạ/ha, cộng với hạt chín không đồng đều nên bà con vẫn thu hoạch theo cách truyền thống là nhặt từng hạt dẻ. Do cách làm này manh mún này, có hộ trồng đến cả ha cũng không thể thu hoạch một lúc vài chục tạ, đó là nguyên nhân cứ đến mùa thu hoạch, bà con lại tất bật đóng gói một vài cân sản phẩm hạt dẻ phục vụ người tiêu dùng.

Đến nay, toàn huyện Trùng Khánh có hơn 220 ha cây hạt dẻ lâu năm cho thu hoạch, chủ yếu nằm ở các xã trọng điểm: Đình Minh, Chí Viễn, Khâm Thành, Phong Châu. Cả huyện Trùng Khánh, những hộ có đến 1 ha hạt dẻ chỉ đếm trên đầu ngón tay, một số hộ mang tiếng trồng hàng trăm cây hạt dẻ, nhưng sản lượng đạt thấp. Nguyên nhân là do không đầu tư, chăm sóc, phòng chống sâu bệnh dẫn đến cây thái hóa, xuất hiện sâu đục thân. Không chỉ đơn thuần là thói quen tập quán canh tác cũ dẫn đến chưa đầu tư chăm sóc, mà giá cả không ổn định cũng là nguyên nhân khiến hạt dẻ Trùng Khánh chưa được người trồng dành nhiều sự quan tâm đầu tư.

Khoảng cuối thu đầu đông, quả dẻ chín rụng đầy mặt đất, mỗi quả chứa 3- 4 hạt. 

Có năm được mùa mất giá, nhất là vài năm gần đây, món ăn đặc sản bản địa này bị hạt dẻ Trung Quốc lấn áp, có nguy cơ mất thương hiệu. Trên thực tế, việc bảo quản hạt dẻ Trùng Khánh chỉ kéo dài sau mùa thu hoạch hơn một tháng, từ tháng 8 đến tháng 9 (âm lịch). Trong khi tháng Chạp hằng năm, tại thành phố Hà Nội, hoặc chợ Xanh (Cao Bằng) vẫn bán tràn lan hạt dẻ mang danhTrùng Khánh.

Một số doanh nghiệp đã thử nghiệm chế biến món ăn đặc sản này thành sản phẩm rượu hạt dẻ, mứt hạt dẻ, nhưng do chưa có phương pháp bảo quản lâu dài. Thông thường, sau khi thu hoạch bà con chỉ dự trữ theo kiểu truyền thống là để nơi khô ráo. Nếu sử dụng hóa chất bảo quản sẽ làm mất mùi vị, đó là nguyên nhân sâu xa khiến cho bấy lâu nay chưa có doanh nghiệp, hợp tác xã nào đứng ra đầu tư, hợp đồng sản xuất với nông dân để thu mua sản phẩm. 

Đập quả thủ công lấy hạt dẻ.

Hơn nữa, từ năm 2001, tỉnh Cao Bằng đã từng phê duyệt dự án phát triển hạt dẻ với quy mô 2.500 ha tại các huyện Trùng Khánh, Hạ Lang, Quảng Uyên. Đây được xem là ý tưởng mới để khai thác tiềm năng thế mạnh của địa phương, nhưng do chưa có chính sách thu hút đầu tư thỏa đáng, do nguồn lực lồng ghép các nguồn vốn còn hạn chế dẫn đến dự án “treo”. Dù từ lâu đã có thương hiệu thơm ngon nổi tiếng, nhưng hạt dẻ Trùng Khánh chưa giờ có hàng vài tạ đến tấn để bán.

Sau khi được lựa chọn là cây trồng mũi nhọn có nguồn gốc bản địa, HĐND huyện Trùng Khánh đã ban hành chính sách hỗ trợ, phát triển, phấn đấu đến năm 2021, toàn huyện sẽ trồng mới 73 ha cây hạt dẻ gắn với quảng bá du lịch thác Bản Giốc, động Ngườm Ngao. Tại các xã vùng quy hoạch như Đình Minh, Phong Châu, Chí Viễn, Khâm Thành, Ngộc Côn, Ngọc Khê… đã giao chỉ tiêu trồng mới mỗi xã từ 15 - 30 ha với phương thức nhà nước hỗ trợ giống, có nghiệm thu tỷ lệ mọc, hướng dẫn chuyển giao khoa học kỹ thuật vào sản xuất. 

Đến năm 2021,Trùng Khánh sẽ trồng mới 73 ha cây hạt dẻ gắn với quảng bá du lịch thác Bản Giốc.

Là vùng trọng điểm của hạt dẻ, xã Đình Minh hiện có 13 ha cây lâu năm, giai đoạn 2016 - 2021, xã sẽ giao chỉ tiêu cho mỗi xóm trồng mới 1 ha. Theo nhận định của ông Nông Quốc Hùng, Chủ tịch UBND xã Đình Minh, việc phát triển cây hạt dẻ gắn với quảng bá tuyến du lịch thác Bản Giốc, động Ngườm Ngao sẽ được triển khai theo hướng quản lý, khuyến khích bà con tiêu thụ sản phẩm như thế nào thì chưa rõ, nhưng xã Đình Minh vẫn phải tận dụng đất và chuyển đổi cây lương thực sang trồng 22 ha hạt dẻ. Đó là chỉ tiêu huyện giao, trách nhiệm chính quyền xã sẽ tuyên truyền vận động nhân dân hoàn thành kế hoạch gieo trồng.

Trong năm 2017, cả huyện Trùng Khánh đã trồng mới 40 ha hạt dẻ tại các xã trọng điểm. Qua đánh của phòng chuyên môn, tỷ lệ đạt 90%, hiện đang phát triển tốt. Về lâu dài, phải đầu tư chế biến và bảo quản sâu là xu hướng tất yếu, song để phát triển cây dạt dẻ gắn với quảng bá du lịch cũng cần tính đến chất lượng và số lượng của sản phẩm, có chính sách khuyến khích phát triển hình thành vùng chuyên canh, góp phần tăng thu nhập cho người dân, tiến tới làm giàu một cách bền vững từ cây trồng đặc sản của địa phương.

Chi tiết

Bảo tồn giống Lê vàng đặc sản Xuân Trường

Quả lê vàng vùng đất xã Xuân Trường, huyện Bảo Lạc từ lâu đã rất nổi tiếng, trở thành đặc sản quý của huyện, được nhiều người biết đến bởi vị ngọt, thơm rất đặc trưng, vỏ lê vàng ươm phớt xanh bắt mắt.

Lê vàng Xuân Trường có vị ngọt, thơm đặc trưng, quả to tròn, căng mọng, vàng ươm. 

Tuy nhiên, trước sự mai một của giống lê vàng, hiện nay, chính quyền địa phương đang vận động người dân nỗ lực bảo tồn và phục tráng nguồn gien lê vàng quý hiếm này để phát triển thành cây trồng hàng hóa đem lại nguồn lợi kinh tế cao.

Vùng đất Xuân Trường, huyện Bảo Lạc có điều kiện vô cùng thích hợp cho một loại cây trồng ăn quả có vị đặc biệt ngọt, mát, thơm ngon để trở thành đặc sản trái cây nổi tiếng của vùng đất Bảo Lạc, đó là quả lê vàng mà ai một lần nếm thử hương vị nhớ mãi không quên. Lê vàng Xuân Trường có vị ngọt, thơm đặc trưng, quả to tròn, căng mọng, vàng ươm. Vào tháng 6-7 là mùa thu hoạch, lê vàng được nhân dân địa phương bán khắp chợ phiên vùng cao Bảo Lạc.

Trải qua quá trình trồng, chăm sóc và thu hoạch đã lâu năm, nên giống lê vàng Xuân Trường bắt đầu thoái hóa, xuất hiện sâu bệnh hại làm giảm đáng kể chất lượng và năng suất của loại quả này khiến giống gien này đang đứng trước nguy cơ bị mai một và diện tích trồng bị thu hẹp. Chính quyền và người dân nơi đây đang nỗ lực để bảo tồn và phát triển loại cây ăn quả đặc sản quý này.

Lê vàng Xuân Trường là loại cây ăn quả nổi tiếng của huyện Bảo Lạc.

Từ năm 2010, Sở Khoa học và Công nghệ Cao Bằng đã tham mưu trình UBND tỉnh Cao Bằng thực hiện nghiên cứu, ứng dụng tiến bộ khoa học và công nghệ để phục tráng, bảo tồn và phát triển một số cây ăn quả đặc hữu tại địa phương, trong đó có giống lê vàng Xuân Trường, huyện Bảo Lạc. Từ những kết quả nghiên cứu, triển khai thực hiện cho thấy nhân dân rất phấn khởi và tin tưởng chính quyền địa phương trong việc phục tráng và bảo tồn gien lê vàng.

Bảo tồn, phục tráng một số loại cây ăn quả có giá trị kinh tế cao, tăng thu nhập cho người dân trong đó có giống cây lê vàng là một trong những giải pháp thực hiện chương trình trọng tâm mà Đảng bộ huyện Bảo Lạc đề ra để phát triển nông nghiệp theo hướng hàng hóa, góp phần nâng cao thu nhập cho người dân từ các sản phẩm nông nghiệp địa phương.

Tuy nhiên, để bảo tồn và phục tráng nguồn gien quý hiếm các loại cây đặc sản nói chung và giống lê vàng nói riêng, huyện Bảo Lạc đang rất cần có sự đầu tư của Nhà nước và sự liên kết giữa 4 nhà để  phát triển diện tích, tăng sản lượng cung cấp cho thị trường, đem lại nguồn lợi cho người dân vùng cao biên giới xã Xuân Trường, huyện  Bảo Lạc.

Chi tiết

Thanh long Nguyên Bình được mùa, rớt giá

Cây thanh long ở huyện Nguyên Bình (Cao Bằng) hiện đang vào vụ thu hoạch cao điểm, nhưng lại liên tục rớt giá, nhiều hộ phải đối mặt với khó khăn khi đầu tư sản xuất cây ăn quả thiếu liên kết theo chuỗi giá trị.

Cây thanh long được trồng nhiều ở các xã Minh Thanh, Minh Tâm, Thái Học, huyện Nguyên Bình.

Nhiều năm trở lại đây, cây thanh long là cây ăn quả cho giá trị kinh tế cao của huyện Nguyên Bình. Với khoảng 30ha, được tập chung phát triển nhiều nhất tại các xã Minh Thanh, Minh Tâm, Thái Học… Theo các chủ vườn cho biết, loại thanh long đẹp nhất, thương lái thu mua với giá dưới 15 nghìn đồng/kg, giá bán đại trà khoảng 10 nghìn đến 15 nghìn đồng/kg, cao nhất chỉ đạt 20 nghìn đồng/kg.

Chị Hoàng Mùi Nghim ở xóm Lũng Chang, xã Thái Học, huyện Nguyên Bình cho biết “Năm nay thanh long giá rẻ quá, không biết sau này phải chuyển đổi sang trồng cây gì.? Bây giờ họ trồng nhiều, đi bán cũng nhiều nên giá hạ xuống thấp. Ai trồng cũng mong bán được đắt giá, được nhiều tiền, nhưng có nhiều thì lại giá rẻ. Năm ngoái được 30 nghìn đồng/kg, nhưng năm nay loại to cũng không được giá đó”. Giới thương lái ở tỉnh Cao Bằng cũng cho biết, nguồn cung thanh long của tỉnh năm nay quá lớn, giá cả biến động bất thường. Thanh long được mùa, giá bán không tăng, giảm gần 30% so với những năm trước.

Theo các chủ vườn cho biết, loại thanh long đẹp nhất, thương lái thu mua với giá dưới 15 nghìn đồng/kg.

Năm nay sản lượng thanh long của huyện Nguyên Bình rất cao nên việc tiêu thụ sản phẩm là nỗi lo cho bà con, tiềm năng đã được khẳng định, nhưng điệp khúc “được mùa mất giá” vẫn liên tục xảy ra. Nhiều bà con đem sản phẩm ra Thành phố và các chợ phiên trong huyện để bán.

Phát triển theo hướng nào có hiệu quả kinh tế cao, nhưng đến đích cuối cùng vẫn phải xây dựng thương hiệu, tìm thị trường để thanh long trong tỉnh có đầu ra bền vững, góp phần giúp bà con giảm nghèo.

Chi tiết

Minh Thanh tập trung phát triển thanh long

Với đặc thù, thế mạnh về phát triển nông nghiệp, thời gian qua, xã Minh Thanh, huyện Nguyên Bình đã chú trọng đến việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi, góp phần nâng cao thu nhập người dân. Trong đó, cây thanh long hiện đang có được vị trí trong cơ cấu kinh tế của xã bởi triển vọng mang lại giá trị kinh tế cao. 

Cây thanh long đang có vị trí trong cơ cấu kinh tế của xã Minh Thanh (Nguyên Bình).

Tuy nhiên, để cây thanh long phát triển bền vững, thật sự đạt hiệu quả kinh tế, rất cần những định hướng, giải pháp thật khoa học, thuyết phục.

Theo số liệu thống kê, toàn xã Minh Thanh hiện đang duy trì hơn 14 ha cây thanh long, tập trung ở hầu hết các xóm, nhưng nhiều nhất là xóm Vũ Ngược, Nà Khoang, Nà Luộc... Tỷ lệ số hộ dân trồng thanh long chiếm khoảng 80%. Riêng trong năm 2018, toàn xã đã trồng mới được 3 ha. Điều đó cho thấy, sức sống của một loại cây trồng đã được hình thành, mở ra hướng đi cho người dân trong việc thực hiện đa dạng hóa cây trồng trong nông nghiệp và coi là cây trồng chủ lực để làm giàu ở địa phương.

Gia đình anh Đinh Văn Cừ, xóm Vũ Ngược là một trong những hộ đầu tiên trồng thanh long tại xã Minh Thanh. Bắt đầu chỉ từ vài chục trụ, đến nay gia đình anh Cừ đã có hơn 1.000 trụ. Đây là cây trồng lâu năm, nên nhiều năm sau mới phải trồng lại. Mặt khác, thanh long là giống cây không kén đất, không đòi hỏi nhiều nước, chỉ sau một năm trồng đã ra quả với nhiều đợt trong năm. Nhờ biết cách chăm sóc, xử lý đúng kỹ thuật nên thanh long bán được giá cao, đem lại thu nhập ổn định.

Thanh long không kén đất, không đòi hỏi nhiều nước, là cây trồng lâu năm nên nhiều năm sau mới phải trồng lại.

Nhận thấy điều kiện thổ nhưỡng phù hợp, giá trị kinh tế mang lại cao hơn nhiều so với cây ngô, cây lúa nên người dân xã Minh Thanh đã không ngừng mở rộng diện tích trồng cây thanh long ruột trắng và ruột đỏ. Giá trị kinh tế của loại cây này khá cao và ổn định nên người này truyền tai người kia về kinh nghiệm trồng. Đến nay, trong xã hiện có hơn 135 hộ tham gia trồng cây thanh long, có nhiều hộ phát triển diện tích lớn từ vài trăm đến hơn 1.000 trụ. Để cây thanh long là cây trồng có hiệu quả kinh tế, ngành nông nghiệp của huyện, xã cũng như hội nông dân các cấp đã có kế hoạch tập huấn, hướng dẫn kỹ thuật trồng, chăm sóc, phát hiện, phòng trừ các loại sâu bệnh cho người dân, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của người tiêu dùng và các đầu mối thu mua.

Thời điểm này, thanh long loại 1 có giá khoảng 30-40 nghìn đồng/kg, những lúc cao điểm đầu hoặc cuối vụ có thể lên tới 50-60 nghìn đồng/kg. Tuy nhiên, việc tìm đầu ra tiêu thụ sản phẩm vẫn là nỗi lo cho bà con, bởi hiện nay người dân chủ yếu vẫn phải tự đem sản phẩm ra Thành phố và các chợ phiên trong huyện để bán.

Do đó, cần có những chính sách tìm đầu ra ổn định để đảm bảo tính bền vững.

Qua thực tế, có thể thấy, những vườn thanh long đang thay dần diện tích đồi hoang và những cây trồng kém hiệu quả, mở ra hướng đi cho bà con nông dân trong việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng, phát triển kinh tế gia đình, góp phần giảm nghèo. Hiện nay, việc trồng cây thanh long ở địa phương đang có chiều hướng tăng, rất có thể cung sẽ vượt cầu trong tương lai. Do đó, cần có những chính sách tìm đầu ra ổn định để đảm bảo tính bền vững cho loại cây trồng này.

Chi tiết

Phát triển đại trà cây chanh leo ở Trà Lĩnh

Sau nhiều lần tìm hiểu, khảo sát, Hợp tác xã (HTX) An Thịnh, huyện Trà Lĩnh là đơn vị tiên phong đưa cây chanh leo vào trồng thành công với 8ha, hiện đã nhân rộng trên địa bàn huyện 42ha.

Người dân Trà Lĩnh đang thu hoạch chanh leo.

Sản phẩm chanh leo do Công ty cổ phần Nafoods Tây Bắc bao tiêu sản phẩm. Thấy được hiệu quả bước đầu, một số huyện đã đến học tập kinh nghiệm chuyển giao kỹ thuật sản xuất, gieo trồng. Đây là cơ hội mới trong phát triển nông nghiệp theo chuỗi giá trị gắn kết với thị trường ở Trà Lĩnh nói riêng, toàn tỉnh Cao Bằng nói chung.

Đã bao đời nay, người dân xã Quang Vinh, xã Lưu Ngọc, huyện Trà Lĩnh chỉ biết  trồng cây ngô, đỗ tương. Sau khi được thử nghiệm, với điều kiện thổ nhưỡng phù hợp, tháng 5/2017, HTX An Thịnh đã trồng cây chanh leo Đài Loan theo hướng nâng cao năng suất, liên kết chuyển giao kỹ thuật, bao tiêu sản phẩm. Vì là cây leo nên phải làm giàn, giá đỡ, giúp cây chanh leo sinh trưởng, phát triển, thu hoạch thuận lợi. Có thể dựng trụ bê tông hoặc cây que được bố trí với khoảng cách hợp lý để giữ và kết nối các dây đỡ mặt giàn theo hình vuông. Giàn đỡ có chiều cao gần 2m, thuận tiện cho người trồng chăm sóc, thu hoạch. Thời vụ trồng tốt nhất từ tháng 11 - 12 năm trước đến tháng 5 năm sau. 

Nhiều hộ dân xã Quang Vinh đã chuyển đổi đất trồng ngô sang trồng cây chanh leo.

Chanh leo là cây dễ trồng, nếu chăm sóc tốt có thể thu hoạch 100 tấn/ha, giá bán trung bình từ 25 - 30 nghìn đồng/kg, loại A có giá từ 35 - 40 nghìn đồng/kg. Sự thành công của HTX An Thịnh không chỉ cây phát triển tốt, nắm bắt kỹ thuật sản xuất, mà đã có thu nhập hàng tỷ đồng với sản phẩm bán ra hơn 50 tấn chanh leo. Chanh leo trồng một lần, khai thác dài hạn với chu kỳ tới 3 năm, trừ chi phí, người trồng có thể thu lãi 60 - 80 triệu đồng/ha/năm. Theo anh Hoàng Văn Hoàn, Giám đốc HTX Anh Thịnh, chanh leo là loại cây dễ trồng, công chăm sóc lại ít, chỉ cần tỉa cành để quả nhận được ánh nắng mặt trời và tránh sâu bệnh. Sau khi cây đã leo lên giàn thì cỏ bên dưới không thể mọc được, chỉ việc tưới nước và thu hoạch. Hiện, đơn vị đã tạo việc làm cho 12 lao động thường xuyên, khi bước vào mùa cao điểm thu hoạch có thể thuê 30  lao động hợp đồng ở địa phương. 

Sau 2 chuyến xuất khẩu sang Pháp và Thụy Sỹ, cuối năm 2017, Công ty cổ phần Nafoods Tây Bắc đã khởi nhà máy chế biến tại huyện Mộc Châu, tỉnh Sơn La. Cây chanh leo không chỉ mở rộng diện tích ở Tây Bắc mà được đón nhận như một cây mũi nhọn để thay thế dần cây ngô, cây lúa ở Trà Lĩnh và một số huyện khác. Với tinh thần hỗ trợ giống, bao tiêu sản phẩm, HTX An Thịnh đã giúp 24 hộ trồng mới hơn 30ha chanh leo tại các xã Lưu Ngọc, Quang Vinh, Quang Hán. Thấy được hiệu quả, anh Lý Văn Của, dân tộc Mông ở xóm Lũng Pục, xã Quang Vinh đã chuyển đổi 1ha đất trồng ngô sang cây chanh leo. Sau 3 tháng xuống giống, cây chanh leo anh Của đã cho quả, chuẩn bị cho kỳ thu hoạch đầu tiên. Minh chứng cho chuyển đổi từ cây ngô, cây lúa sang cây chanh leo đã rõ, chỉ chưa đầy 2 năm, anh Của đã quyết định đầu tư hơn 80 triệu đồng để phát triển kinh tế bằng cây trồng ăn quả mới.

Huyện Trà Lĩnh tiếp tục vận động bà con nhân dân chuyển đổi phát triển đại trà cây chanh leo.

Dù mới chỉ bắt đầu nhìn thấy hiệu quả về sự phát triển phù hợp khí hậu của cây chanh leo, còn nhiều thách thức ở phía trước khi cây ăn quả này được nhân rộng với quy lớn, trở thành vùng chuyên canh. Thế nhưng, bước đầu, nó thu hút sự quan tâm của nhiều địa phương với sức lan tỏa rộng, khiến nhiều đoàn cán bộ các huyện đến tham quan, học tập. Hiện ở Quảng Uyên đã trồng thử nghiệm 13ha. Nhiều hộ ở Hà Quảng, Thông Nông đã mạnh dạn chuyển đổi trồng từ 500m2 đến hàng nghìn m2 cây chanh leo đã cho ra hoa, có quả. Sự cuốn hút của người dân không chỉ cho thu nhập hàng trăm triệu/ha, điều đáng tin cậy hơn khi Tập đoàn Nafoods trở thành “vua chanh leo” đã đầu tư, hợp đồng, bao tiêu sản phẩm tại nhiều tỉnh trên cả nước. Theo đó cung cấp giống, chuyển giao khoa học theo chuỗi giá trị, cam kết bao tiêu sản phẩm. 

Ông Triệu Lưu Cương, Phó Chủ tịch UBND huyện Trà Lĩnh khẳng định, hiện cây chanh leo đã có thị trường, có thể tiêu thụ hàng trăm tấn/năm, được các nhà bao tiêu sản phẩm đánh giá cao về chất lượng. Một số tổ chức phi chính phủ nước ngoài dự kiến sẽ đầu tư vào Trà Lĩnh hàng triệu USD để hỗ trợ nhân rộng cây công nghiệp này. Năm 2018, huyện trà Lĩnh tiếp tục vận động bà con nhân dân chuyển đổi mạnh mẽ, hướng tới phát triển đại trà cây chanh leo.

Chanh leo loại A có giá từ 35 - 40 nghìn đồng/kg.

Trong cơ chế thị trường, người nông dân rất nhạy bén để lựa chọn cây trồng có giá trị kinh tế cao, đặc biệt là khi có doanh nghiệp lớn để cùng đồng hành theo chuỗi giá trị đến mắt xích cuối cùng là tiêu thụ được sản phẩm. Cây chanh leo cũng vậy, vấn đề là mấu cốt không phải là tuyên truyền vận động, nâng cao ý thức chuyển đổi cơ cấu cây trồng, mà cần có sự phối hợp ký kết hợp đồng lớn liên kết giữa các tỉnh với doanh nghiệp. Mặt khác, cần có chính sách đặc thù từ mô hình làm điểm đến sản xuất đại trà, trở thành vùng chuyên canh hàng hóa. Nếu địa phương triển khai đồng bộ các biện pháp quản lý hành chính, tiếp tục khuyến khích doanh nghiệp, HTX tham gia đầu tư gieo trồng, sản xuất thì chanh leo được kỳ vọng là cây làm giàu nhanh chóng cho người dân địa phương.

Chi tiết

Dứa xã Bạch Đằng được mùa, được giá

Thực hiện chuyển dịch cơ cấu cây trồng, những năm gần đây, bà con nông dân ở xã Bạch Đằng huyện Hòa An đã tập trung trồng dứa trên những vạt nương, sườn đồi.

Nông dân xóm Khuổi Kép, xã Bạch Đằng tập trung thu hoạch dứa.

Năm nay, với 55 ha dứa đang trong thời gian thu hoạch, bà con nông dân ở đây đang tất bật công việc thu hoạch với tâm trạng phấn khởi vì dứa năm nay được mùa, được giá.

Gia đình chị Mã Thị Lạnh ở xóm Khuổi Kép, xã Bạch Đằng, một trong những hộ nông dân tiêu biểu phát triển mô hình trồng dứa tại địa phương. Nằm trải dài trên cả sườn đồi thoải rộng, đồi dứa của gia đình chị Lạnh xanh ngút mắt với những vạt dứa, những quả dứa vàng mắt căng tròn đang đợi thu hái. Nét mặt chị Lạn vui mừng, phấn khởi vì những công lao chị bỏ ra đã đến ngày gặt hái. Gia đình chị đã trồng dứa hơn 20 năm nay. Từ lức ban đầu trồng ít, đến nay, gia đình chị đã mở rộng diện tích trên 2ha đất đồi. Mỗi năm thu hoạch 3 vụ, cây dứa đem lại thu nhập ổn định cho gia đình chị hơn 100 triệu đồng/năm.

Theo chị Lạnh, cây dứa chịu hạn tốt, ít sâu bệnh, rất thích hợp với vùng đất đồi dốc, chỉ vất vả công đoạn làm cỏ và vun gốc. Đặc biệt, những năm gần đây, gia đình chị còn tập trung trồng và chăm sóc cây dứa trái vụ với giá bán cao hơn nhiều so với chính vụ. Nhờ cây dứa mà cuộc sống gia đình chị ổn định, xây dựng được nhà cửa khang trang, mua sắm đồ dùng trong gia đình.

Khuổi Kép là xóm trồng nhiều dứa nhất của xã Bạch Đằng với diện tích dứa lên đến 30ha.

Khuổi Kép là một trong những xóm trồng nhiều dứa nhất của xã Bạch Đằng. Toàn xóm có 36 hộ thì 100% hộ trồng dứa với diện tích 30ha. Nhà trồng ít cũng vài trăm m2, nhà trồng nhiều lên đến 2 - 3ha. Theo người dân địa phương, ban đầu cây dứa được trồng với mục đích tự cung tự cấp, cải thiện đời sống, sau đó nhận thấy khí hậu, thổ nhưỡng nơi đây phù hợp với trồng cây dứa và có thể phát triển thành hàng hóa, nên các hộ gia đình đã tập trung vào trồng cây dứa. Quả dứa trồng ở đây có vị ngọt, thơm, giòn nên được người tiêu dùng yêu thích.

Dứa chính vụ cho thu hoạch từ tháng 5 đến tháng 8 hàng năm. Hiện nay, các hộ gia đình đang khẩn trương thu hoạch dứa để bán ra thị trường. Dứa năm nay phát triển tốt, quả to đều, đẹp, chắc chắn sẽ mang lại nguồn thu nhập đáng kể cho các hộ gia đình.

Vùng đất Bạch Đằng trước đây là đất đồi, cằn cỗi, sỏi đá, người dân chủ yếu trồng ngô, khoai, sắn nhưng hiệu quả kinh tế đem lại không cao. Những năm qua, nông dân trên địa bàn xã đã đẩy mạnh chuyển đổi cây trồng, đa dạng hóa các loại cây trồng, trong đó dứa là cây trồng chủ lực. Do thu nhập ổn định nên người dân đang mở rộng diện tích, quy mô, đặc biệt là chuyển sang trồng dứa trái vụ. Dứa được trồng chủ yếu tập trung ở các xóm Khuổi Kép, Pác Nà, Bản Sẳng, Phiêng Lừa... Tuy giá cả bán ra nhiều khi bấp bênh nhưng lợi nhuận mang lại so với các cây trồng khác như ngô, khoai, sắn lãi gấp nhiều lần. Trung bình mỗi ha trồng dứa, người nông dân thu lãi khoảng 50 - 70 triệu đồng/năm.

Dứa trồng trên đất xã Bạch Đằng có vị ngọt, thơm, giòn nên được người tiêu dùng yêu thích. 

Do dứa chính vụ nhiều, thời gian thu hoạch ngắn nên những năm gần đây, bên cạnh việc trồng dứa chính vụ thì nhiều hộ gia đình đã đẩy mạnh trồng dứa trái vụ cho thu nhập cao hơn. Nhiều hộ gia đình có được thu nhập cao từ trồng dứa như gia đình anh Nông Văn Nghị, xóm Khuổi Kép, thu nhập hơn 120 triệu đồng; gia đình anh Trần Văn Tuấn, Nông Văn Tuấn, xóm Pác Nà, thu nhập hơn 100 triệu đồng/năm. Tuy nhiên, đường giao thông đi vào các đồi dứa chật hẹp, xuống cấp, đi lại rất khó khăn nên thương lái không vào thu mua được, cùng với đó giá cả thị trường không ổn định. Bà con trồng dứa ở Bạch Đằng mong muốn các cấp chính quyền quan tâm đầu tư, mở rộng đường giao thông và tìm đầu ra ổn định cho quả dứa để bà con yên tâm sản xuất, buôn bán dễ dàng hơn.

Cần cù lao động, khai thác thế mạnh của địa phương, ứng dụng những cây trồng phù hợp, trong đó cây dứa đã và đang trở thành cây trồng mũi nhọn giúp người nông dân xã Bạch Đằng thoát nghèo, vươn lên làm giàu. Hy vọng trong thời gian tới, các cấp, các ngành quan tâm tập trung đầu tư về kỹ thuật trồng trọt, thâm canh cây dứa theo hướng VietGAP, xây dựng thương hiệu, hình thành vùng sản xuất hàng hóa nông sản và bao tiêu sản phẩm nhằm giúp bà con yên tâm sản xuất vươn lên làm giàu, giảm nghèo bền vững tại địa phương.

Chi tiết

Cây mận tam hoa xóa nghèo ở Trưng Vương

Vài năm trở lại đây, người dân xã Trưng Vương (Hòa An) đã chuyển đổi diện tích cây trồng kém hiệu quả sang trồng cây ăn quả, trong đó cây mận có diện tích phát triển nhanh nhất, đem lại hiệu quả kinh tế cao cho người dân.

Mận Tam hoa được người dân xã Trưng Vương bày bán dọc đường.

Xã Trưng Vương có diện tích đất sản xuất nông nghiệp hơn 369,8 ha, với 469 hộ dân, trong đó còn 287 hộ nghèo. Cây mận được trồng rải rác ở các xóm với diện tích khoảng 9 ha. Anh Vi Văn Chiều, trưởng xóm Lũng Mạ cho biết: Trước đây bà con chỉ trồng ngô, lúa cho năng suất thấp, giá trị kinh tế không cao. Sau khi trồng thử một vài cây mận, thấy cây dễ trồng và hiệu quả kinh tế đạt khá nên nhiều hộ đã dành phần lớn diện tích đất trồng ngô, lúa để chuyển sang trồng mận. Khoảng 3 năm trở lại đây, cây mận đã cho thu hoạch. Hiện nay, trong xóm có 22 hộ/44 hộ trồng mận. Bình quân mỗi hộ có từ 50 - 600 cây mận tam hoa và mận chín sớm.

Đến thăm vườn mận chín sớm, mận tam hoa của gia đình anh Phùng Văn Hoàn, xóm Lũng Nà, chúng tôi không khỏi ngỡ ngàng về thành quả sau bao năm tìm tòi, học hỏi và cần cù lao động. Vườn mận trĩu quả đang cho thu hoạch với hơn 600 gốc được trồng với tổng diện tích trên 7.000 m2. Anh Hoàn cho biết: Trước đây gia đình tôi chỉ trồng manh mún, nhỏ lẻ chục cây xoài và ổi, nhưng sau vài năm nhận thấy hiệu quả kinh tế cũng như điều kiện tự nhiên phù hợp với trồng cây mận nên gia đình mạnh dạn đầu tư phát triển. Hiện nay, mận chín sớm và mận tam hoa mỗi vụ cho thu nhập trên 30 triệu đồng.

Giá thu mua tại vườn dao động từ 20 - 25 nghìn đồng/kg đối với mận đảm bảo chất lượng, không sâu bệnh.

Còn gia đình anh Vi Văn Hải ở xóm Lũng Mạ, năm 2012 đã chuyển đổi đất vườn sang trồng hơn 60 gốc mận sớm và mận tam hoa. Nhờ điều kiện đất đai phù hợp và được chăm sóc tốt nên đến nay vườn mận của gia đình đã cho thu hoạch được 2 vụ. Anh Hải chia sẻ: Trồng mận vừa chăm sóc dễ hơn lại vừa cho thu nhập cao hơn. Vào vụ thu hoạch, với giá đầu vụ dao động từ 30 - 40 nghìn/kg, có thời điểm 60 - 70 nghìn đồng/kg. Cây mận bắt đầu cho thu hoạch từ năm thứ 3 trở đi, mỗi cây bình quân từ 50 - 60 kg, mỗi vụ trừ mọi chi phí, gia đình tôi có thu nhập hơn 10 triệu đồng.

Chị Hà Thị Chọi, thường xuyên thu mua sản phẩm mận ở xã Trưng Vương cho biết: Mận ở đây tươi, ngon, được nhiều người ưa chuộng. Giá thu mua tại vườn dao động từ 20 - 25 nghìn đồng/kg đối với mận đảm bảo chất lượng, không sâu bệnh. Bình quân 50 kg mận sẽ thu lãi hơn 200 nghìn đồng.

Cây mận với đặc tính là dễ trồng, ít sâu bệnh, chịu được thời tiết khắc nghiệt và có thời gian sinh trưởng lâu, đem lại hiệu quả kinh tế cao. Tuy nhiên, hiện nay người dân trồng nhỏ lẻ, chưa có quy hoạch; nhiều diện tích mận không được chăm sóc đúng quy trình, không có thị trường tiêu thụ, chủ yếu bày bán tại chợ phiên các huyện và dọc hai bên đường quốc lộ.

---

Mùa mận Tam Hoa ở xã Trưng Vương.

---

Để phát triển bền vững loại cây trồng này, người trồng mận ở Trưng Vương mong các cấp chính quyền quan tâm, hỗ trợ người dân trong việc quy hoạch vùng sản xuất, kỹ thuật chăm sóc, thu hoạch và tiêu thụ sản phẩm.

Chi tiết

Hiệu quả trồng cây chanh leo tại Trà Lĩnh

Sản phẩm chanh leo huyện Trà Lĩnh được chọn là một trong 12 gian hàng đặc thù của địa phương tham gia giới thiệu tiềm năng kết nối cung cầu 7 tỉnh phía Bắc, sẽ được tổ chức tại Cao Bằng đầu tháng 6/2018.

Sản phẩm chanh leo huyện Trà Lĩnh được chọn là 1 trong 12 gian hàng đặc thù của địa phương. 

Với hương vị chua, ngọt đặc trưng cùng mùi hương thơm mát, là loại quả giàu chất dinh dưỡng bởi hàm lượng các vitamin A, C… cùng với nhiều khoáng chất khác có lợi cho cơ thể, hàm lượng chất sơ trong chanh khá cao cùng với chất chống ôxi hóa khiến chanh leo trở thành nhóm siêu thực phẩm nhất cho trẻ em và người lớn.

Với điều kiện thời tiết và thổ nhưỡng phù hợp. Cây chanh leo đã được đưa và trồng lần đầu tiên tại Cao Bằng từ tháng 5/2017, do Hợp tác xã (HTX) An Thịnh triển khai tại xã Lưu Ngọc, huyện Trà Lĩnh với 8 ha, sau hơn 4 tháng trồng đã cho thu hoạch vụ đầu tiên, sản phẩm sau khi thu hoạch đã được Công ty cổ phần Nafood Tây Bắc bao tiêu toàn bộ sản phẩm, với 40 tấn quả từ vụ đầu tiên, Hợp tác xã  đã có doanh thu 400 triệu đồng, và doanh thu này sẽ còn tăng thêm nhiều lần vì vào vụ sau mới là thời điểm chanh leo cho sản lượng cao. Theo tính toán của Hợp tác xã, với 8ha và giá như hiện nay thì vụ tới sẽ thu thêm trên 100 tấn, doanh thu gần 2 tỷ đồng. Đây là một nguồn thu mang lại lợi nhuận cao mà chưa có cây trồng nào ở huyện Trà Lĩnh có được.

Chanh leo hiện đang là cây trồng cho thu nhập kinh tế cao tại huyện Trà Lĩnh. 

Năm 2018 huyện trà Lĩnh đã vận động bà con nhân dân trong huyện chuyển đổi các cây trồng có năng suất thấp sang trồng cây chanh leo và được nhân dân nhiệt tỉnh hưởng ứng. Theo Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện, từ đầu năm đến nay, trên địa bàn huyện đã trồng được 34,4 ha chanh leo, tăng 26,4 ha so với năm 2017. Theo lý thuyết 1ha sẽ cho thu nhập từ 250 - 300 triệu đồng, với 34 ha như hiện nay thì đây sẽ là nguồn thu lớn từ cây trồng này.

Chi tiết

Cây chanh leo đã mở hướng thoát nghèo

Dải đất thung lũng chạy dọc từ xóm Lũng Cưởm, xã Lưu Ngọc đến xã Quang Vinh (Trà Lĩnh) trước đây chỉ độc canh cây ngô, đỗ tương nay đã dần thay thế bằng màu xanh của giàn cây chanh leo và đang lan rộng tới một số xã khác trên địa bàn huyện, mở ra triển vọng mới cho người dân Trà Lĩnh trong chuyển đổi cơ cấu cây trồng, hướng đến sản xuất hàng hóa. 

Cây chanh leo phù hợp với điều kiện thời tiết, thổ nhưỡng xã Lưu Ngọc và phát triển tốt.

Anh Dương Văn Tuấn, thành viên Hợp tác xã (HTX) An Thịnh cho biết: Đầu năm 2017, tôi được cùng lãnh đạo UBND huyện Trà Lĩnh tham quan mô hình trồng chanh leo tại huyện Mộc Châu (Sơn La) do Công ty cổ phần Nafoods Tây Bắc phối hợp với Liên minh HTX tỉnh Sơn La triển khai. Qua các buổi làm việc, Công ty cử cán bộ đến khảo sát điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng tại các xã: Lưu Ngọc, Cao Chương, Xuân Nội. Sau khi phân tích mẫu đất có độ PH phù hợp trồng cây chanh leo, với sự hỗ trợ của Công ty cổ phần Nafoods, lãnh đạo huyện Trà Lĩnh, nhóm cùng sở thích của xóm Lũng Cưởm đã họp và tiến hành các thủ tục thành lập HTX An Thịnh để trồng chanh leo, với 7 thành viên. 

HTX đã vận động được 19/32 hộ dân xóm Lũng Cưởm góp 8 ha đất và được HTX thuê lại với giá 15 triệu đồng/ha/năm. Đầu tháng 4/2017, huyện Trà Lĩnh ký hợp đồng cam kết với Công ty Nafoods Tây Bắc liên kết sản xuất và bao tiêu sản phẩm chanh leo. Giao cho HTX An Thịnh liên kết với Công ty triển khai trồng thử nghiệm 8 ha giống chanh leo tím Đài Loan. Theo đó, Công ty cam kết cung ứng giống, chuyển giao khoa học kỹ thuật trồng, chăm sóc, thu hoạch và bao tiêu toàn bộ sản phẩm. Cây chanh leo phù hợp với điều kiện thổ nhưỡng, phát triển tốt, sau 4 tháng trồng đã cho thu hoạch lứa quả đầu. 

Thành viên Hợp tác xã  An Thịnh chăm sóc cây chanh leo.

Năm 2017, 8 ha chanh leo đã thu hoạch được 40 tấn quả, tỷ lệ loại A đạt trên 70% và được Công ty thu mua toàn bộ sản phẩm tùy theo phân loại quả từ 4 - 22 nghìn đồng/kg. Nếu chăm sóc đúng quy trình kỹ thuật, mỗi ha chanh leo từ năm thứ 2, thứ 3 sẽ cho thu hoạch 25 - 30 tấn quả/năm. Với giá chanh leo theo thị trường hiện nay, bình quân mỗi ha chanh leo hằng năm sẽ cho thu nhập 250 - 300 triệu đồng. Đầu tư giống, phân bón, làm giàn cho 1 ha trồng chanh leo từ 50 - 60 triệu đồng. Cây chanh leo giống Đài Loan cho thu hoạch từ tháng 8  - 10 và trong vòng 3 năm mới trồng lại.

Phó Chủ tịch UBND huyện Trà Lĩnh Triệu Lưu Cương phấn khởi: Mô hình trồng cây chanh leo thử nghiệm tại xóm Lũng Cưởm, xã Lưu Ngọc do HTX An Thịnh và Công ty cổ phần Nafoods Tây Bắc liên kết sản xuất đã có 1 lô hàng được xuất khẩu sang Pháp. Hiệu quả từ mô hình chanh leo ở Lưu Ngọc, huyện đã tuyên truyền cho bà con các xã đến tham quan học tập để người dân tự đăng ký với HTX tham gia liên kết sản xuất, mở rộng diện tích chanh leo ra các xã khác. 

Công ty Nafoods Tây Bắc liên kết sản xuất và bao tiêu sản phẩm chanh leo. 

Hiện nay, có hàng trăm hộ dân ở các xã: Lưu Ngọc, Quang Vinh, Cao Chương, Quang Hán, Quốc Toản đăng ký với HTX An Thịnh tham gia liên kết trồng giống chanh leo của Công ty cổ phần Nafoods Tây Bắc với diện tích trồng mới 20 ha. Trong đó, Quang Hán 8 ha, Quang Vinh 5 ha, Quốc Toản 3 ha, Lưu Ngọc 3 ha, Cao Chương 1 ha. Ngoài ra, các huyện: Phục Hòa, Quảng Uyên, Thông Nông... cũng đã đến tham quan học tập mô hình tại Trà Lĩnh.

Với việc 1 lô hàng chanh leo Trà Lĩnh đáp ứng đủ các yêu cầu vệ sinh an toàn thực phẩm theo tiêu chuẩn châu Âu để có mặt tại thị trường Pháp khẳng định chanh leo phù hợp với điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng địa phương, đồng thời   người nông dân Trà Lĩnh cũng dần tiếp cận được với cách sản xuất nông nghiệp hàng hóa đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế. Qua đó mở ra triển vọng mới cho người dân Trà Lĩnh trong việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng, hướng đến trở thành một vùng nguyên liệu quan trọng cho Công ty cổ phần Nafoods Tây Bắc.

Chi tiết