Quảng Ngãi: Vực dậy các vùng chuyên canh chuối

Sau các đợt bão lũ, hơn 100ha chuối của nông dân ở các xã Hành Tín Đông, Hành Nhân (Nghĩa Hành) và Tịnh Hà (Sơn Tịnh) bị ngã đổ, hư hại hoàn toàn. Hiện chính quyền và người dân các địa phương này đang tìm cách vực dậy vùng chuyên canh chuối.

Sau bão, người dân xã Hành Tính Đông ( Nghĩa Hành) vực dậy vùng chuyên canh chuối ngự.

Xã Tịnh Hà là vùng chuyên canh chuối lùn lớn nhất tỉnh, sản phẩm được tiêu thụ, bày bán ở nhiều cửa hàng, siêu thị. Đợt bão lũ vừa qua, xã Tịnh Hà có gần 60ha chuối lùn bị thiệt hại nặng nề, trong đó, nặng nhất là các thôn Trường Xuân (30ha), Thọ Lộc Đông (10ha), Hà Nhai Bắc (3ha)... Là một trong những hộ bị thiệt hại nặng nề, bà Trần Thị Hường, ở thôn Thọ Lộc Đông, xã Tịnh Hà cho hay: Nếu chuối không bị ngã đổ, thì từ nay đến Tết, gia đình tôi thu về ít nhất cũng 20 triệu đồng. Nhưng nay thì gia đình tôi phải trồng lại từ cây chuối con.  

“Địa phương có nhiều hoạt động chia sẻ với người dân trồng chuối và động viên họ khôi phục lại diện tích chuối như trước kia. Bởi từ lâu, chuối lùn được xem là một trong những nguồn thu nhập chính của nông dân ở đây và là cây trồng góp phần phát triển kinh tế của xã", Phó Chủ tịch UBND xã Tịnh Hà Nguyễn Thị Trang chia sẻ.

 

Ông Nguyễn Xuân Hòa, ở thôn Xuân Hòa, xã Hành Tính Đông cũng bị thiệt hại 8 sào chuối ngự do mưa bão. Ông Hòa cho biết: “Nếu không bị bão tàn phá, thì vườn chuối ngự của tôi sẽ ra trái và bán đúng dịp Tết. Hơn 70% chuối đang trổ buồng và có một số cây đã cho trái non, nhưng đều phải chặt phá. Bây giờ, tôi vừa dọn vừa chăm những cây non, sau đó sẽ khôi phục lại diện tích đã hư hại”.

 

Khoảng 25 nghìn gốc chuối ngự ở vùng chuyên canh xã Hành Tín Đông bị thiệt hại do bão số 6.

Theo thống kê của UBND xã Hành Tín Đông, các đợt bão lũ vừa qua đã làm thiệt hại hoàn toàn hơn 25ha chuối ngự của người dân, ước tính hàng trăm triệu đồng. Để khắc phục thiệt hại do bão lũ gây ra, chính quyền đã tuyên truyền, động viên người dân nên chặt bỏ số cây đã ngã đổ; đồng thời chăm sóc và nuôi dưỡng những cây non. 

Địa phương cũng hỗ trợ nông dân tập trung vực dậy vùng chuyên canh chuối. Tuy nhiên, thiệt hại do bão lũ gây ra quá lớn, rất nhiều hộ rơi vào cảnh khó khăn, mong nhận được sự quan tâm của các cấp để vượt qua khó khăn trước mắt.

 

Trưởng Phòng NN&PTNT huyện Nghĩa Hành Lê Quang Nhu thông tin: Các đợt bão lũ vừa qua đã làm thiệt hại hơn 950ha các loại cây trồng trên địa bàn huyện, trong đó có cây chuối ngự. Huyện đã thống kê và đề nghị tỉnh xem xét hỗ trợ để người dân sớm khắc phục hậu quả. Đồng thời, khôi phục các vùng chuyên canh trồng cây ăn trái để kịp cung ứng ra thị trường, ổn định đời sống cho người dân.

---

VÙNG CHUYÊN CANH CHUỐI NGỰ TAN TÀNH SAU BÃO SỐ 6.

---

ĐÌNH DIỆU - Báo Quảng Ngãi

Chi tiết

Trồng dưa lưới công nghệ cao tại Đức Chánh

Sau 75 ngày kể từ khi xuống giống trồng dưa lưới Nhật Bản, Thái Lan xuất bán cho các đại lý, cửa hàng rau, củ, quả sạch, trang trại rau ở xã Đức Chánh (Mộ Đức) thu lãi 20 – 30 triệu đồng/sào.

Mô hình trồng dưa lưới được sản xuất theo hướng nông nghiệp sạch ứng dụng công nghệ cao.

Dẫn chúng tôi tham quan các khu ruộng trồng dưa lưới rộng hơn 1ha, ở thôn 2, xã Đức  Chánh, anh Võ Minh Thừa, phụ trách kỹ thuật trang trại rau, củ, quả sạch của Công ty TNHH MTV Minh Tuấn cho biết, với 500m2 dưa lưới, sau 75 ngày cho lãi không dưới 20 triệu đồng. 

Năm 2018, được huyện Mộ Đức tạo điều kiện về quỹ đất hơn 4ha, Công ty Minh Tuấn đã đầu tư trang trại trồng rau, củ, quả sạch với tổng vốn đầu tư 6 tỷ đồng, Trong đó công ty trồng 1ha dưa lưới giống nhập khẩu từ Nhật Bản và Thái Lan. 

Trang trại được trang bị hệ thống tưới nhỏ giọt tự động đến từng gốc cây, ứng dụng từ công nghệ thủy canh Israel. Phân bón hữu cơ sinh học cũng được hòa vào nước rồi theo hệ thống tưới nhỏ giọt cung cấp dinh dưỡng cho cây. 

Nhờ sử dụng thuốc bảo vệ thực vật sinh học, phân bón sinh học và hệ thống tưới nhỏ giọt tự động đến từng gốc cây đảm bảo cho các giai đoạn sinh trưởng, phát triển của cây, nên cây nên dưa lưới phát triển đồng đều. Thông thường mỗi cây dưa lưới cho 2 - 3 quả non, nhưng được cắt chỉ để lại 1 quả non duy nhất để dành tất cả mọi dưỡng chất của cây cho quả non này. 

Vụ đầu tiên, do chưa tìm được đầu ra trực tiếp cho sản phẩm nên công ty phải liên kết với một doanh nghiệp để đảm bảo đầu ra. Trung bình, 1 sào đầu tư 10 triệu đồng, sau 75 ngày thu hoạch được 2 tấn dưa trở lên, mỗi trái có trọng lượng từ 1,5 - 2kg. Với giá bán cho doanh nghiệp trung gian 10.000 đồng/kg, trừ chí phí lãi khoảng 10 triệu đồng/sào.

Đến vụ thứ hai, công ty đã tự tìm được đầu ra trực tiếp cho sản phẩm là các đại lý, cửa hàng rau, củ, quả sạch tại Đà Nẵng, Bình Phước và TP. Hồ Chí Minh. Để có sản phẩm cung cấp hàng ngày cho các đại lý, cửa hàng với số lượng 300kg/ngày, trang trại không xuống giống đại trà mà xuống giống theo hình thức gối đầu. 

Dưa lưới giống Nhật Bản, Thái Lan cho quả to, tròn, đều, thơm ngon.

Cứ 7 ngày, trang trại sẽ xuống giống 500m2 dưa lưới. Thu hoạch hết lứa này đến lứa khác gối đầu. Nhờ cung cấp trực tiếp sản phẩm, bỏ qua khâu trung gian mà giá bán tăng lên gấp 3 lần (từ 10.000 đồng/kg lên 30.000 đồng/kg). Từ đó lợi nhuận cũng tăng lên từ 20 - 30 triệu đồng/sào).

Giống dưa lưới được nhập từ Nhật Bản, Thái Lan cho quả to, tròn, ruột vàng, giòn, ngọt hơn các giống dưa ở Việt Nam. Hơn nữa, mô hình được sản xuất theo công nghệ hiện đại, hữu cơ nên được khách hàng tin tưởng lựa chọn. 

Theo anh Thừa, cây dưa lưới phù hợp với khí hậu nóng tại Quảng Ngãi, nếu chăm sóc đúng kỹ thuật, trái dưa cho quả to, tròn, vỏ dày, thanh ngọt, ruột vàng bắt mắt. So với dưa hấu thì dưa lưới khó chăm sóc, nhưng hiệu quả hơn rất nhiều lần. Một năm chỉ trồng được một vụ trên một đơn vị diện tích. Vụ sau đó, trang trại sẽ chuyển đổi giống cây trồng khác để cải tạo chất dinh dưỡng cho đất.

Sau nhiều vụ dưa đã qua, mô hình trồng dưa lưới sạch ứng dụng công nghệ cao này không chỉ thay đổi cách làm truyền thống, mà còn mở ra cơ hội làm giàu cho bà con nông dân. Tuy nhiên, cần có quy hoạch, liên kết tiêu thụ để tránh tình trạng trồng ồ ạt, vỡ quy hoạch.

Phó Chủ tịch UBND huyện Mộ Đức, ông Vũ Nhân cho biết, kiểm tra thực tế tại trang trại sản xuất rau, củ, quả sạch của Công ty Minh Tuấn, lãnh đạo huyện đánh giá cao kết quả bước đầu mô hình mang lại, góp phần vào đề án tái cơ cấu ngành nông nghiệp của huyện. 

Với thành công từ mô hình sản xuất dưa lưới ứng dụng công nghệ cao, huyện đề nghị công ty tích cực tìm kiếm đầu ra, mở rộng thị trường tiêu thụ để hợp tác với bà con nông dân khu vực lân cận mở rộng diện tích trồng dưa lưới, giúp nâng cao thu nhập cho nông dân. 

Chi tiết

Dưa hấu cuối vụ tăng giá, nông dân trúng đậm

Thời điểm 1 tháng trước, giá dưa hấu chỉ ở mức 1-2 nghìn đồng/kg. Nhưng hơn 1 tuần qua, thị trường loại nông sản này đã khởi sắc. Nhiều ruộng dưa đang kỳ thu hoạch được mua tại ruộng với giá cao chót vót, 12 nghìn đồng/kg.

Thời tiết vụ Đông Xuân thuận lợi nên năng suất dưa hấu khá cao, chất lượng quả tốt.

Khi trời còn mờ hơi sương, gia đình anh Ngô Văn Linh ngụ ở xã Bình Chương (Bình Sơn) vẫn huy động người trong nhà và thuê thêm vài nhân công hái dưa để kịp chất lên xe bán cho thương lái. Anh Linh cho biết, anh thuê đất bãi trồng dưa ở vùng đất giữa sông Trà đến nay đã được 4 năm. Nhưng chưa có năm nào, dưa hấu lại mang về cho gia đình anh số tiền “khủng” như vụ này.

“Vụ dưa này thời tiết khá thuận lợi. Trái thu hoạch sau 3 tháng to đều, mọng nước. Với giá 12 nghìn đồng thì mỗi sào tôi lãi khoảng hơn 20 triệu đồng”- anh Linh phấn khởi nói. Với 10 sào đất cát đang trồng dưa, vụ này anh Linh thu hơn 200 triệu đồng.

Không chỉ anh Linh, mà hàng trăm hộ trồng dưa trên địa bàn tỉnh có dưa thu hoạch thời điểm này đều vui mừng vì bội thu. Hàng năm, giá bán tại ruộng trung bình 4- 6 nghìn đồng/kg nhưng năm nay thời tiết nắng nóng kéo dài, dưa tiêu thụ mạnh, giá cũng cao hơn.

Chị Nguyễn Thị Thu Thủy- thương lái thu mua dưa hấu chia sẻ kinh nghiệm: Dưa năm nay tăng giá thứ nhất là vì thị trường nội địa tiêu thụ mạnh hơn vì nắng nóng, nhu cầu dùng dưa hấu giải nhiệt, giải khát tăng cao hơn mọi năm. Đặc biệt là thị trường Trung Quốc đang có nhu cầu nhập khẩu dưa mạnh, với giá khá cao, 15-18 nghìn đồng/kg bán khi qua cửa khẩu.  

Do giá dưa đang cao nên nhiều hộ trồng dưa vẫn tích cực lao động, thu hoạch dưa dù đang là kỳ nghỉ lễ.

Tuy giá tăng cao nhưng dưa đều được tiêu thụ hết trong ngày. Do vậy, ở bãi dưa giữa sông Trà, mỗi buổi sáng và chiều tối, bà con ở các vựa dưa đều tranh thủ thu hái và chất dưa lên xe tải để kịp đưa đi tiêu thụ.

Ở huyện Bình Sơn, người trồng dưa đang rơi vào cảnh, dưa tăng giá nhưng không còn để bán. Đầu vụ, dưa hấu được bán với giá 2 nghìn đồng/kg. Lúc này dưa đang chín rộ, nhiều hộ sau khi bán trừ đi chi phí thuốc, phân bón và tiền điện, nước thì không lãi là bao.

Hai tuần nay, giá dưa nhích dần lên 7 nghìn đồng rồi tăng lên 12 nghìn đồng/kg. Tuy nhiên, với diện tích gần 420ha trồng dưa của huyện, hiện chỉ còn hơn 10% diện tích chưa thu hoạch.

Bà Lê Thị Chương ngụ ở xã Bình An, huyện Bình Sơn tiếc nuối nói: Cuối vụ dưa rồi thì giá mới tăng cao chót vót. Tôi vừa mới thu 4 sào dưa giá có 5 nghìn đồng/kg cách đây nửa tháng. Giá mà giờ có dưa bán thì lời biết mấy. Tôi đang tranh thủ làm đất để xuống giống vụ mới, hy vọng giá dưa vẫn được khi ruộng dưa của nhà đến kỳ thu hoạch.

Hiện toàn tỉnh Quảng Ngãi chỉ còn gần 20% diện tích trồng dưa chưa được thu hoạch.

Theo thống kê, vụ dưa hấu đông xuân ở Quảng Ngãi được trồng trên diện tích hơn 1.300ha. Đến nay, đã có hơn 80% diện tích được thu hoạch. Số diện tích dưa hấu còn lại đang được thu hoạch với mức giá cao đã khiến nhiều hộ trồng dưa vui mừng, phấn khởi. Sau khi thu hoạch lứa dưa này bà con sẽ tập trung làm giống để gieo trồng một vụ dưa hè thu nữa.

Dưa hấu được đánh giá là cây trồng cho thu nhập cao của hàng nghìn hộ nông dân Quảng Ngãi. Nhưng do thị trường bấp bênh, mức tiêu thụ phụ thuộc lớn vào Trung Quốc nên có vụ người trồng dưa chịu lỗ nặng. Tuy nhiên, do mức lời khủng sau mỗi vụ trồng chỉ kéo dài 3 tháng, nhiều hộ vẫn chấp nhận đánh cược với sự thất thường của thị trường tiêu thụ.

Chi tiết

Giá dưa hấu cuối vụ Bình Sơn tăng cao gấp 3

Trong thời gian qua, người trồng dưa ở huyện Bình Sơn lo lắng vì giá dưa hấu đầu vụ giảm thấp, chỉ có 2.500 đồng 1/kg, tiền bán dưa chỉ đủ trả tiền công và chi phí đầu tư. Thế nhưng hơn 1 tuần nay giá dưa hấu trên địa bàn huyện bắt đầu tăng mạnh dao động từ 7000 đến 7500 đồng/kg đối với loại dưa Hắc Mỹ Nhân.

Nông dân Bình Sơn thu hoạch dưa hấu bán cho các thương lái.

Giá dưa tăng cao gấp 3 lần so với thời điểm đầu vụ nên nông dân rất phấn khởi. Với giá bán như hiện nay, bình quân một sào dưa cho thu lãi trên 20 triệu đồng. Tuy nhiên diện tích dưa cũng không còn nhiều để bán vì đã vào cuối vụ. 

Được biết, Bình Sơn có trên 60% dân số làm nông nghiệp, trong đó cây dưa hấu chiếm tỷ lệ cao trong phát triển kinh tế của người dân, hầu hết tất cả các xã, thị trấn trong huyện đều có trồng dưa hấu, trong đó có 10 xã trọng điểm chuyên trồng dưa hấu.

Bình Sơn được ví là "thủ phủ" dưa hấu của Quảng Ngãi.

Vụ đông xuân 2018-2019 nông dân Bình Sơn trồng 417 ha, tăng gần 20 ha so với kế hoạch. Đến nay nông dân đã thu hoạch trên 80% diện tích, năng suất bình quân đạt 297 tạ/ha. Người dân Bình Sơn đang hướng tới sản xuất nông sản sạch, trong đó có cây dưa hấu, tức là việc chăm sóc cây dưa hấu theo quy trình, sử dụng theo hướng dẫn kỹ thuật của ngành nông nghiệp huyện, nông dân bón phân chăm sóc theo đúng quy trình kỹ thuật.

---

Lễ hội dưa hấu Bình Sơn, Quảng Ngãi năm 2019.

---

Chi tiết

Trồng dừa xiêm lùn cho hiệu quả kinh tế cao

Xã Phổ Châu (Đức Phổ) được mệnh danh là “xứ dừa”, với diện tích gần 70ha. Tuy nhiên, do dừa trái loại thân cao giá thấp và đầu ra không ổn định, nên người dân đã chuyển sang trồng giống dừa xiêm lùn và đã cho hiệu quả kinh tế cao.

Trồng dừa xiêm lùn mang lại hiệu quả kinh tế cao cho người dân Phổ Châu (Đức Phổ).

Từ vài hộ tiên phong...

Vườn dừa xiêm lùn của gia đình bà Nguyễn Thị Sáu, ở thôn Tấn Lộc, cây cao chỉ ngang đầu người nhưng chi chít trái. Bà Sáu là một trong những hộ đầu tiên của xã trồng giống dừa xiêm lùn. Bà chia sẻ: "Gần chục năm về trước, dừa xiêm lùn vẫn còn xa lạ với người dân trong tỉnh. Khi đi tham quan các tỉnh phía nam, tôi thấy nhiều tỉnh trồng loại dừa này, cây vừa thấp dễ hái trái và nước, cơm dừa đều ngon ngọt hơn dừa thường, nên gia đình tôi mua giống về trồng hơn 70 gốc và phát triển tốt".

Cũng là một trong những hộ tiên phong trồng dừa xiêm lùn, ông Nguyễn Hở, ở thôn Tấn Lộc cho biết thêm: "Thời gian dừa xiêm lùn bắt đầu cho trái chỉ mất khoảng 30 tháng. Mỗi năm, vườn dừa xiêm lùn hơn 50 cây của tôi thu về cả trăm triệu đồng".

Theo người dân ở Phổ Châu, cây dừa xiêm lùn cho trái quanh năm. Trung bình mỗi cây cho 200 - 250 trái/năm. Với giá bán tại vườn dao động từ 8.000 - 10.000 đồng/trái, mỗi cây dừa mang về hơn 2 triệu đồng lợi nhuận/năm.

Mỗi cây dừa có thể mang về hơn 2 triệu đồng lợi nhuận/năm.

...đến nhân rộng toàn xã

Nhận thấy hiệu quả kinh tế từ những hộ tiên phong trồng dừa xiêm lùn, năm 2017, xã Phổ Châu đề xuất chuyển đổi cây dừa truyền thống sang cây dừa xiêm lùn, dừa dứa. Cuối năm 2017, tỉnh hỗ trợ địa phương gần 5.000 cây dừa xiêm lùn và cấp cho hơn 300 hộ dân trồng. Đến nay, số dừa xiêm lùn phát triển khá tốt.

Chủ tịch Hội Nông dân xã Phổ Châu Lữ Văn Tính cho biết: "Ngoài tập huấn, hướng dẫn kỹ thuật trồng, chăm sóc dừa xiêm lùn, cán bộ hội còn thường xuyên thăm vườn, kiểm tra tình hình sâu bệnh, phát triển của dừa. Dừa xiêm lùn trồng và chăm sóc không khó, ít tốn công, nhưng cần phòng trừ sâu bệnh khi cây còn non. Hiện nay, số dừa tỉnh hỗ trợ đã cao gần 2m và dự kiến khoảng hơn một năm nữa sẽ bắt đầu cho trái".

Chi tiết

Nỗi niềm người trồng dưa ở Bình Thanh Tây

Mùa này, đi dọc con đường dẫn vào thôn An Quang, Phước Quang, xã Bình Thanh Tây (Bình Sơn), một bức tranh đồng quê với ruộng dưa xanh tươi mở ra trước mắt. Những quả dưa đầu mùa xanh bóng, no tròn nằm ẩn mình dưới lá chờ ngày thu hoạch… Để có những quả ngọt, là biết bao nỗi vất vả, vui buồn của những người làm nghề trồng dưa hấu.

Người nông dân xã Bình Thanh Tây vui mừng vì vụ dưa năm nay được mùa.

Buồn vui vẫn bám nghề

Có mặt tại cánh đồng dưa An Quang, mới sáng sớm mai nhưng tiết trời đầu hè nắng đã bắt đầu oi ả. Dù tại mỗi cánh đồng đều được dựng lên những mái che, tuy nhiên có vẻ vẫn không “thấm vào đâu” với cái nắng gắt.

Là vùng đất có truyền thống canh tác dưa hấu từ bao đời nay nên cứ ra Tết, là bà con lại bắt đầu xuống giống. Vì sợ giá cả bấp bênh, “cung vượt cầu” nên mấy năm nay, nông dân không xuống giống cùng một thời điểm mà thường chênh nhau vài tuần.

Dưa hấu từ lúc xuống giống đến khi thu hoạch kéo dài khoảng hơn 2 tháng, dao động từ 60-65 ngày. Những người nông dân ở đây cho biết, trồng dưa hấu đòi hỏi sự tỉ mỉ và tốn nhiều công chăm bón. Để có được những quả dưa căng mọng, ngọt mà không bị xốp thì phải chăm bón từ lúc cây mới lên chồi, lá non cho đến ngày thu hoạch. Bởi vậy mà trồng dưa vất vả, cực nhọc chẳng khác nào chăm con “mọn”.

Ông Bùi Thanh Sơn, có thâm niên hơn 25 năm trồng dưa, chia sẻ: “Tôi ra đồng dưa từ lúc mặt trời chưa lên và đến non trưa mới về. Trồng dưa thì vất vả hơn so với canh tác các loại hoa màu khác nhưng nếu được giá thì lợi nhuận cao, cũng kiếm được ít tiền để nuôi con ăn học”.

Canh tác dưa, vốn đầu tư bỏ ra không lớn, chỉ vài triệu đồng/sào thế nhưng công sức chăm bón thì gấp nhiều lần. Với suy nghĩ “lấy công làm lời” nên bà con nông dân luôn hy vọng có một vụ mùa bội thu, giá dưa cao để xứng đáng với công sức bỏ ra. Thế nhưng dù là địa phương có truyền thống canh tác dưa hấu, với chất lượng cao nhưng đầu ra, giá cả vẫn luôn là bài toán nan giải.

Chị Nguyễn Thị Bé ở thôn An Quang, xã Bình Thanh Tây (Bình Sơn) bên hệ thống nước tưới nhỏ giọt của gia đình.

Ông Sơn trầm ngâm: “Năm ngoái, giá dưa ở mức thấp, chỉ hơn 1 nghìn đồng/kg, nông dân chúng tôi thua lỗ nặng, không lấy lại được vốn bỏ ra. Dù chúng tôi đã tìm giải pháp là không xuống giống đồng loạt thế nhưng giá cả còn lại hoàn toàn thuộc vào thị trường. Cứ vài năm được giá thì sẽ có năm mất giá, điệp khúc đó cứ lặp đi lặp lại. Là nghề truyền thống của địa phương, của gia đình mình nên không đành bỏ”.

Không chỉ có ông Sơn mà hơn 200 hộ dân ở xã Bình Thanh Tây cũng có chung suy nghĩ, nỗi niềm như thế. “Bỏ thì thương, vương thì tội ” nên cứ đến mỗi vụ dưa, họ lại cần cù, chăm chỉ lao động với hy vọng dưa được mùa được giá….

Cũng đang tỉ mẩn chăm sóc từng luống dưa, chị Nguyễn Thị Bé (37 tuổi), chia sẻ: “Ngày nào cũng phải ra ruộng dưa, nhưng có lẽ kỳ công nhất là công đoạn thụ phấn cho cây. Mỗi khi vào mùa dưa ra hoa, cứ vào sáng sớm là phải ra đồng ngắt lấy từng bông hoa đực quẹt phấn vào từng bông hoa cái để tỷ lệ đậu quả cao. Làm nghề này vất vả nhưng cũng có niềm vui riêng, thấy dưa lớn từng ngày, trái nào cũng to tròn, căng mọng là bao nhiêu cực khổ cũng tan biến hết”.

Hiện nay, để giảm bớt công lao động, tiết kiệm thời gian, chi phí, bà con nông dân bắt đầu học hỏi, cải tiến hệ thống tưới tiêu. Thay vì tưới tràn như trước đây, vụ này hơn 40% số hộ đã đầu tư hệ thống tưới nhỏ giọt, nước được tưới nhỏ giọt đến từng gốc cây.

Chủ tịch Hội nông dân xã Bình Thanh Tây, ông Ngô Vân Thủy cho biết, hiện nay toàn xã có khoảng 200 hộ gia đình làm nghề trồng dưa hấu, chủ yếu trồng dưa hắc mỹ nhân. Vụ hè thu năm nay, toàn xã xuống giống 40ha, ước tính năng suất đạt 30 tấn/ha.

Ruộng dưa hấu không hạt của gia đình anh Nguyễn Tấn Dũng ở thôn An Quang, xã Bình Thanh Tây (Bình Sơn).

Phát triển giống dưa không hạt  

Những năm gần đây, nhận thấy xã Bình Thanh Tây là địa phương có kinh nghiệm thâm canh dưa hấu từ lâu đời, đầu năm 2018 huyện Bình Sơn hỗ trợ bà con 100% giống, phân hữu cơ, phân vi sinh cũng như kỹ thuật chăm sóc, triển khai mô hình trồng dưa hấu không hạt đầu tiên trong tỉnh. Với 6 hộ tham gia trồng, trên tổng diện tích hơn 3ha, mở ra hướng đi mới cho người nông dân.

Đứng trên ruộng dưa hấu không hạt sắp cho thu hoạch của gia đình mình, anh Nguyễn Tấn Dũng phấn khởi nói: “Loại dưa hấu không hạt này bán chạy lắm. Như năm ngoái, trong khi dưa hắc mỹ nhân được các thương lái thu mua với giá chỉ hơn 1.000 đồng/kg thì loại dưa không hạt này nhiều người trả mua với giá 7.000-8.000 đồng/kg, lợi nhuận thu về rất là cao".

Theo như lời anh Dũng kể, thì thời gian trồng và chăm sóc là 62-65 ngày, nhưng chi phí cho cả vụ dưa này thấp hơn vì được trồng theo phương pháp hữu cơ, lại rất ít sâu bệnh. Trường hợp phát hiện sâu bệnh nhỏ thì anh chỉ dùng phân vi sinh để tăng khả năng đề phòng bệnh hại cho dưa. Năm trước, cuối vụ gia đình anh thu lãi gần 60 triệu đồng.

Cũng là một nông dân trẻ trồng dưa không hạt tại địa phương, chị Nguyễn Thị Bích (37 tuổi), cho biết, năm trước gia đình chị có 3.000m2 trồng dưa hấu không hạt, đạt trọng lượng 7-8kg/trái, sản lượng đạt 8 tấn/vụ, với giá bán 8.000 đồng/kg tại vườn, chị Bích thu về 80 triệu đồng vụ dưa.

Thế nhưng theo chị Bích, khó khăn của người trồng dưa nơi này là hầu hết bà con đều tự tìm đầu ra để tiêu thụ sản phẩm. "Năm nay nhà tôi trồng hơn 3.000m2, số vốn đầu tư trồng dưa không hạt cũng không ít. Nếu vụ này thu hoạch thì cũng khoảng 8 tấn dưa. Mà nếu như năm ngoái, bán nhỏ lẻ tại địa phương hoặc qua mạng xã hội, facebook thì rất khó cho người nông dân chúng tôi", chị Bích lo lắng.

Những miếng dưa không hạt căng mọng nước, được sản xuất theo phương pháp hữu cơ.

Chủ tịch Hội Nông dân xã Bình Thanh Tây, ông Ngô Văn Thủy cho biết, vụ dưa năm trước năng suất trung bình 30 tấn/ha, người dân có lãi từ 60 - 80 triệu đồng/ha. Tuy nhiên, liên tục nhiều năm nay, đầu ra dưa hấu vẫn chưa ổn định do chưa bao tiêu được sản phẩm, người dân chủ yếu bán lẻ.

Trong khi, hiện nay, hệ thống siêu thị, cửa hàng phân phối sản phẩm sạch mọc lên càng nhiều, hơn ai hết người trồng dưa rất cần sự quan tâm, đón nhận sản phẩm để bà con nông dân mạnh dạn nhân rộng mô hình này.

Theo ông Thủy, việc người dân tham gia mô hình trồng dưa hấu không hạt đã mở ra một hướng sản xuất mới trên đất ruộng lúa, giảm chi phí và đem lại nguồn thu đáng kể cho nông dân. Để khuyến khích bà con tham gia trồng dưa hấu không hạt, vụ này, huyện Bình Sơn đã hỗ trợ 50% để bà con đầu tư giống, phân hữu cơ, phân vi sinh, thuốc sinh học, bạc phủ, thực hiện trồng dưa không hạt theo phương pháp hữu cơ, trên diện tích 3ha.

Những hộ trồng dưa cho biết, dưa hấu đầu mùa hiện tại được các thương lái thu mua với giá 6.000-7.000 đồng/kg đối với dưa hắc mỹ nhân, 7.000-8.000 đồng/kg đối với dưa hấu không hạt, sản lượng đạt 2.5 tấn/sào. Với mức giá và sản lượng này thì người nông dân có lãi. Tuy nhiên, dù được mùa được giá nhưng người dân vẫn lo lắng sợ giá xuống thấp hơn. Giờ đây, những hộ trồng dưa như chị Bích hay ông Sơn chỉ hy vọng thương lái mua ổn định để người dân có thể có một vụ dưa thành công. 

Chi tiết

Dưa hấu Quảng Ngãi vụ hè xuống giống sớm

Thời điểm này, nhiều cánh đồng dưa ở Bình Sơn, Sơn Tịnh, TP.Quảng Ngãi đã lên xanh, hy vọng dưa chín sớm và né được dưa chính vụ của Trung Quốc, để có thể nhập vào thị trường nước này.

Dưa hấu vụ hè trồng ở bãi bồi ven sông Trà Khúc.

Chúng tôi có mặt tại cánh đồng dưa bãi bồi giữa dòng sông Trà Khúc vào những ngày đầu xuân. Anh Huỳnh Tấn Lực, ở xã Bình Nguyên (Bình Sơn) vào thuê đất trồng dưa, cho biết: "Mọi năm tháng 3 dương lịch mới xuống giống, nhưng năm nay trước Tết nhà mình đã trồng rồi. Dưa mình trồng chủ yếu bán cho thương lái xuất khẩu sang Trung Quốc. Nghe tỉnh, huyện khuyến cáo trồng sớm, thu hoạch sớm thì mới bán được sang Trung Quốc, nên mình xuống giống sớm hơn mọi năm". Anh Lực có 6 người bà con cũng từ Bình Sơn vào thuê đất ở bãi bồi sông Trà Khúc trồng dưa.

Với nông dân Quảng Ngãi, trồng dưa không khó, nhưng nỗi lo lớn nhất là đầu ra của sản phẩm. Nhiều năm gần đây, năm nào dưa hấu Quảng Ngãi cũng phải kêu gọi cộng đồng "giải cứu". Song đó chỉ là giải pháp tình thế. Tỉnh Quảng Ngãi cũng đã lo đến chuyện lâu dài là tìm đầu ra ổn định bằng cách mời một số doanh nghiệp Trung Quốc tham gia hội nghị kết nối cung - cầu, tổ chức đi thực tế một số cánh đồng dưa ở Bình Sơn, Sơn Tịnh và TP.Quảng Ngãi...

Theo thống kê của Vụ Thị trường trong nước (Bộ Công thương), dưa hấu chủ yếu được tiêu thụ tại thị trường trong nước, còn lại xuất khẩu khoảng 20 - 30%, trong đó thị trường Trung Quốc chiếm khoảng 85-90% tổng sản lượng dành cho xuất khẩu. Theo Vụ Thị trường trong nước, dưa hấu Quảng Ngãi vẫn còn khó khăn, do quy mô sản xuất nhỏ, chủ yếu theo hộ gia đình, nên thường làm theo phong trào.

Nông dân Quảng Ngãi hy vọng dưa chín sớm và né được dưa chính vụ của Trung Quốc.

Vì thế, Vụ Thị trường trong nước khuyến cáo là hiện nay, Trung Quốc yêu cầu truy xuất nguồn gốc sản phẩm hoa quả xuất khẩu từ Việt Nam vào thị trường này. Do vậy, các doanh nghiệp, hợp tác xã sản xuất kinh doanh nông sản trong quá trình sản xuất, kinh doanh phải đáp ứng quy trình sản xuất nông sản an toàn, đảm bảo các yêu cầu về sản phẩm của phía bạn.

Vụ mùa đầu năm 2018, diện tích trồng dưa hấu của nông dân Quảng Ngãi tăng lên đáng kể (khoảng 1.400ha). Khi dưa vào mùa thu hoạch rộ, bán với giá quá thấp, khiến nhiều nông dân không có lãi, thậm chí là lỗ vốn. Mặc dù vậy, vụ dưa đầu năm 2019 dự báo diện tích tăng thêm khoảng 200ha, trong đó nhiều nhất là huyện Bình Sơn.

 “Đối với dưa hấu, nông dân phải tính toán đến mùa vụ thu hoạch bán có giá nhất là từ tháng 2 - 4. Từ tháng 5 - 8 là lúc nông dân Trung Quốc thu hoạch đại trà dưa hấu. Do vậy, nếu thời điểm này nông dân chúng ta cũng thu hoạch thì cung sẽ vượt cầu, có “giải cứu” cũng không nổi. Ngoài ra, cần chọn giống dưa hấu chất lượng, phù hợp với thị trường Trung Quốc”. - Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Quảng Ngãi NGUYỄN TĂNG BÍNH

Chi tiết

Nghĩa Hành khan hiếm trái cây phục vụ Tết

Mọi năm, đầu tháng Chạp là các nhà vườn lại tất bật chuẩn bị thu hoạch trái cây bán Tết, thế nhưng thời điểm này, vựa trái cây Nghĩa Hành lại rơi vào cảnh “hết hàng”, không đủ sản lượng cung ứng thị trường tết Nguyên đán Kỷ Hợi 2019.

Vườn bưởi của gia đình ông Huỳnh Sum xã Hành Minh, Nghĩa Hành không còn trái để bán.

Những ngày này, về thôn Long Bàng Bắc, xã Hành Minh, huyện Nghĩa Hành, nơi có vựa trái cây lớn nhất của tỉnh chỉ thấy toàn màu xanh của lá, những loại trái cây như chôm chôm, bưởi da xanh chỉ còn sót lại vài quả.

Đưa tay chỉ về vườn nhà mình, ông Huỳnh Sum, chủ nhà vườn trồng cây ăn quả lâu năm nhất ở xã Hành Minh, lắc đầu tiếc nuối vì không còn trái cây bán Tết. Ông Sum cho biết: "Vụ chính của bưởi, chôm chôm là tháng 8, nhưng sau đó vẫn tiếp tục ra hoa và kéo dài vụ trái muộn đến gần Tết Nguyên đán, nhưng năm nay đến giữa tháng 11 lại hết trái, giờ không thấy ra hoa nữa. Như mọi năm, giữa tháng Chạp, ít cũng được khoảng 2-3 tạ chôm chôm để bán, nhưng năm nay thì chỉ còn ít quả chưng trong nhà".

Chôm chôm trái vụ năm nay cho ít quả do thời tiết nắng nóng, ít mưa.

Cùng chung nỗi niềm với ông Sum, mấy ngày nay bà Lê Thị Minh Nhung, chủ nhà vườn của hơn 50 cây chôm chôm cũng chép miệng buồn rầu: "Tết năm ngoái, thu hoạch chôm chôm cũng được khoảng 4-5 tạ, thu về hơn chục triệu đồng, vậy mà năm nay hơn 50 cây chôm chôm vườn nhà đã hết trái". Bà Nhung cũng cho biết thêm, bà đã học hỏi và tìm hiểu rất nhiều phương pháp như bấm cành, ngắt lá, tăng cường phân bón để kéo dài chu kỳ ra quả nhưng vẫn không "cứu vãn" được gì.

Trong khi đó, cũng là một trong những vựa trái cây lớn của huyện với gần 20ha, thế nhưng năm nay các nhà vườn ở xã Hành Nhân cũng đón Tết trong không khí trầm lắng hơn mọi năm. Là chủ vườn có hơn 1.5ha trồng cây ăn quả, ông Nguyễn Tấn Tự, ở thôn Đông Trúc Lâm, xã Hành Nhân cho biết:  "Vụ Tết tuy trái không nhiều như vụ chính nhưng bán được giá hơn ngày thường. Vụ Tết năm ngoái, 20 gốc bưởi da xanh của vườn nhà tôi cho thu hoạch hơn 300 trái, với giá thu mua tăng gấp đôi ngày thường, gần 40 nghìn đồng/kg, còn 6 cây măng cụt thì thu trên 20kg, giá mỗi ký hơn 60 nghìn đồng. Hồi đó, cũng dư dả, sắm Tết, nhưng năm nay cây trái thế này thì đành “thắt lưng buộc bụng".

Chuối ngự ở xã Hành Tín Đông (Nghĩa Hành) được bán ở chợ Quảng Ngãi.

Theo ông Từ Văn Khánh - Chủ tịch Hội Nông dân huyện Nghĩa Hành phân tích, năm nay thời tiết nắng nóng, ít mưa nên các loại cây phục vụ Tết như chôm chôm, bưởi, cam, măng cụt… đều cho trái sớm hơn mọi năm. Nếu như đến tầm tháng 8-9 vào mùa chính và sẽ kéo dài đến hết tháng Chạp, thì năm nay vào khoảng tháng 7 đã vào vụ, sớm hơn 1 tháng nên đầu tháng 11 Âm lịch đã hết quả. Điều này, đồng nghĩa với việc giá bán trái cây, nhất là bưởi, chôm chôm vào dịp Tết Nguyên đán 2019 sẽ tăng cao.

Chi tiết

Nghĩa Hành được mùa chôm chôm, bưởi

Những nông dân nhà vườn tại huyện Nghĩa Hành, tỉnh Quảng Ngãi đang bước vào cuối vụ thu hoạch trái cây. Nơi đây đang trở thành vùng chuyên canh trái cây lớn nhất tỉnh Quảng Ngãi với đặc trưng “mùa nào trái nấy”.

Chôm chôm sum suê trái ở nhà vườn của nông dân Nghĩa Hành.

Vườn nhà ông Nguyễn Đăng Thơi (xã Hành Nhân, huyện Nghĩa Hành) có hơn 10 gốc chôm chôm, 20 gốc bưởi và sầu riêng. Ông Thơi cho biết: “Năm nay, thời tiết thuận lợi nên chôm chôm ra rất nhiều trái. Vụ này vườn tôi bán ra hơn 1 tấn chôm chôm. Bưởi trong vườn trồng được gần 4 năm nay đã ra trái bán. Ngoài ra có một số gốc bưởi mới trồng đang ra lứa quả đầu tiên, sầu riêng cũng đang phát triển tốt”.

Vườn nhà ông Lê Văn Quang (xã Hành Minh, huyện Nghĩa Hành), có 30 gốc bưởi da xanh. Ông Quang cho biết: “Giá bưởi năm nay khá cao, 30.000-40.000 đồng/kg”.

Vườn nhà chị Nguyễn Thị Kiều Oanh (xã Hành Nhân, huyện Nghĩa Hành) năm nay cũng được mùa trái. “Gia đình tôi có 10 gốc chôm chôm đang chín cây, hơn 20 gốc sầu riêng và 100 gốc bưởi da xanh. Bưởi có giá trị kinh tế cao hơn so với các loại cây trồng khác, chịu được sự khắt nghiệt, cây càng nhiều tuổi càng sai quả", chị Oanh kể.

Chị Nguyễn Thị Kiều Oanh với vườn chôm chôm chín rộ.

Hiện nay, toàn huyện Nghĩa Hành có 28,85ha sầu riêng, sản lượng đạt 60-70kg/cây, giá 80.000 đồng/kg, được nhiều nông dân trồng từ giai đoạn đầu mô hình khuyến nông năm 2012 đến nay đã bắt đầu thu hoạch; cây chôm chôm có diện tích 11,15ha, sản lượng 250kg/cây (đối với cây 7-8 tuổi) giá 20.000 đồng/kg; bưởi da xanh có diện tích 30,4ha, sản lượng 300-400kg/cây, giá trung bình 30.000 đồng/kg.

Kỹ sư Lê Văn Chính, Trạm Khuyến Nông huyện Nghĩa Hành, cho biết: “Trái cây trồng đất Nghĩa Hành vẫn theo phương pháp trồng tự nhiên, mùa nào trái nấy. Trạm khuyến nông hướng dẫn nông dân kỹ thuật làm đất, phòng trừ sâu bệnh hại và hỗ trợ hệ thống nước tưới tiêu. Đồng thời, với đặc trưng là vùng đất dễ ngập lụt, ảnh hưởng mưa bão, Trạm khuyến nông hướng dẫn nông dân cắt ngọn sầu riêng, chôm chôm, bưởi để tránh tình trạng cây gãy, ngã. Nhờ đó, năm nào nông dân Nghĩa Hành cũng ổn định nguồn thu nhập từ thu hoạch trái cây chín vụ”.

Bưởi da xanh đang thay lứa quả đầu tiên sau 2 năm chăm sóc ở đất Nghĩa Hành.

Theo định hướng, huyện Nghĩa Hành sẽ xây dựng để trở thành vùng chuyên canh cây trái quy mô lớn, diện tích hộ nông dân tham gia mô hình phải đạt 0,5ha trở lên. Đồng thời, sẽ tiến tới thành lập các hợp tác xã, xây dựng thương hiệu.

Chi tiết

Xây dựng thương hiệu cho chuối lùn Tịnh Hà

Những ngày này, khoảng 40 hộ dân ở thôn Thọ Lộc Đông, xã Tịnh Hà (Sơn Tịnh) bước vào vụ thu hoạch chuối lùn, kéo dài đến tháng 11 âm lịch. Đây là vựa chuối lùn lớn nhất tỉnh, nhưng giá trị kinh tế mang lại cho người trồng trong những năm qua còn thấp, mà nguyên nhân một phần là do chưa xây dựng được thương hiệu.

Người dân Tịnh Hà bước vào vụ thu hoạch chuối lùn.

Được mất do thương lái

Bà Hường, một trong những hộ trồng chuối lâu năm và có diện tích trồng chuối lớn nhất ở đây cho biết, cây chuối lùn bén duyên với vùng đất này khoảng gần 20 năm nay, trở thành cây trồng chính của khoảng trên 40 hộ dân trong thôn. Thổ nhưỡng ở đây rất thuận lợi cho cây chuối phát triển. "Gia đình tôi trồng khoảng 1ha chuối lùn, với giá bán khoảng 4.000 đồng/kg như hiện nay, thì lợi nhuận có cao hơn so với cây lúa, mì... nhưng chưa tương xứng với công sức đầu tư", bà Hường bộc bạch.

Cây chuối trở thành cây trồng truyền thống của người dân thôn Thọ Lộc Đông, nhưng bao năm rồi, người trồng chuối ở đây vẫn canh cánh nỗi lo "được mùa thì mất giá", thậm chí có năm chuối không bán được vì những tin đồn thất thiệt, khiến người trồng chuối thiệt hại nặng. Anh Tuấn, một thương lái chuyên mua chuối trên địa bàn tỉnh cho biết, so với nhiều nơi, chuối Tịnh Hà có chất lượng rất tốt. Chuối trồng ở đây quả to, căng mọng, đặc biệt là rất sạch; bà con chủ yếu bón phân chuồng. Tuy nhiên, do chưa xây dựng thương hiệu nên giá bán cũng như chuối các nơi khác, dẫn đến người trồng chuối chưa có lãi nhiều.

Chuối lùn Tịnh Hà được tiêu thụ rộng rãi khắp thị trường Quảng Ngãi.

Lúng túng trong xây dựng thương hiệu

Phó Chủ tịch UBND xã Tịnh Hà Nguyễn Thanh Đình cho biết, chỉ tính riêng thôn Thọ Lộc Đông đã có khoảng 10ha chuối lùn được trồng hằng năm, đây được xem là vùng chuyên canh chuối lùn lớn nhất tỉnh. Mới đây, từ nguồn vốn 300 triệu đồng hỗ trợ sản xuất của Chương trình mục tiêu Quốc gia về xây dựng nông thôn mới, xã có định hướng đầu tư đường giao thông, hệ thống nước tưới cho vùng trồng chuối ở thôn Thọ Lộc Đông.

Tuy nhiên, khó nhất vẫn là đầu ra, vì không có doanh nghiệp nào đứng ra bao tiêu sản phẩm, mặc dù chuối ở đây rất sạch và thơm ngon. Nhiều năm nay, cây chuối lùn đã đem lại nguồn thu nhập khá lớn cho người dân trong xã, vì vậy việc xây dựng thương hiệu cho cây chuối lùn Tịnh Hà là rất cần thiết.

Cần hình thành được một vùng chuyên canh chuối lùn mang tính bài bản.

Giám đốc Siêu thị Co.op mart Quảng Ngãi Lê Hồng Ca chia sẻ: Hiện siêu thị không tiêu thụ chuối lùn, nhưng ở góc độ doanh nghiệp, chúng tôi nhận thấy, việc trồng chuối của nông dân trong tỉnh chủ yếu mang tính tự phát, chưa hình thành được một vùng chuyên canh chuối lùn mang tính bài bản. Do đó, việc xây dựng thương hiệu và tìm đầu ra ổn định cho cây chuối lùn luôn gặp khó.

Đây là thực trạng chung của nhiều loại cây ăn quả trên địa bàn tỉnh, chứ không riêng gì chuối lùn. Nếu muốn xây dựng thương hiệu, đảm bảo đầu ra ổn định, các doanh nghiệp cần một cơ quan chức năng làm khâu trung gian, để giúp họ giám sát quy trình trồng, cũng như đảm bảo các tiêu chuẩn chất lượng. Điều đó sẽ giúp sản phẩm đủ điều kiện vào hệ thống siêu thị trong khu vực và cả nước, giúp người dân an tâm canh tác.

Chi tiết

Nghĩa Hành phát triển diện tích cây sầu riêng

Hiện nay, nhiều địa phương ở huyện Nghĩa Hành như Hành Tín Tây, Hành Tín Đông, Hành Nhân... đang mở rộng diện tích trồng cây sầu riêng. Tổng diện tích sầu riêng trên địa bàn huyện Nghĩa Hành gần 30ha.

Nông dân xã Hành Tín Tây (Nghĩa Hành) phấn khởi khi vườn sầu riêng cho quả sum suê.

Đây là một trong những loại trái cây được cho là khó trồng, nhưng mang lại giá trị kinh tế rất cao. Theo nhiều người dân thì năm nay, giá sầu riêng dao động từ 75 – 85 nghìn đồng/kg. Một năm, cây sầu riêng cho quả từ tháng 4 và bắt đầu chín đợt một vào tháng 8, đợt hai quả chín vào giữa tháng 9 và đầu tháng 10. Do đó, người trồng loại quả này có thu nhập khá.

Được biết, trong thời gian đến, huyện sẽ có kế hoạch tăng diện tích, đồng thời hướng đến việc sản xuất và mang ra thị trường sản phẩm sạch, đưa thương hiệu “trái cây Nghĩa Hành” đến người tiêu dùng.

Phó Trưởng phòng NN&PTNT huyện Nghĩa Hành Lê Quang Nhu, cho biết một số giải pháp phát triển và nâng cao giá trị thâm canh cây Sầu Riêng trong thời gian tới như sau: “Sầu Riêng là một trong số 04 loại trái cây hàng hóa của huyện Nghĩa Hành, gồm: Sầu Riêng, Chuối Ngự, Bưởi da xanh, chôm chôm." 

Sầu riêng Nghĩa Hành cho múi to, cơm dày, màu vàng, vị ngon thơm rất riêng.

Cùng với việc khuyến khích người dân đầu tư trồng tập trung theo hướng chuyên canh, sản xuất nông sản sạch, mới đây huyện quyết định sử dụng địa danh “Nghĩa Hành” đăng ký bảo hộ nhãn hiệu chứng nhận cho 04 loại trái cây này nhằm tạo dựng thương hiệu, nâng cao giá trị và phát triển bền vững cho các loại cây ăn trái trồng trên đất Nghĩa Hành.

Chi tiết

Đến mùa bứa rừng ở vùng cao Trà Bồng

Cuộc sống ngày nay, chúng ta dễ dàng mua được nhiều loại trái cây ngon lạ bày bán ở các chợ lớn nhỏ, thế nhưng không ít người vẫn nhớ đến vị chua ngọt của bứa rừng, trái của loại cây mọc nhiều ở vùng núi đồi Quảng Ngãi. 

Thời điểm này tại huyện vùng cao Trà Bồng là thời điểm bứa rừng chín rộ.

Thời điểm này tại huyện vùng cao Trà Bồng là thời điểm bứa rừng chín rộ, đây cũng là lúc người dân nơi đây lên các cánh rừng hái bứa về bán cho người dân địa phương và thương lái vận chuyển về xuôi.

Cây bứa rừng hay còn gọi là cây “măng cụt rừng”, đây là loại cây gỗ mộc xen với diện tích rừng tự nhiên trên những đồi núi. Cây có chiều cao trung bình khi trưởng thành 5-7m. Trái bứa có hương thơm nhẹ dễ chịu, vỏ màu xanh và ngả vàng khi chín, nhiều hạt, vị chua ngọt xen lẫn, có khía múi bên trong giống như trái măng cụt. Thời gian bứa rừng chín rộ khoảng từ tháng 7 đến tháng 8 âm lịch hàng năm. Ngoài để ăn như nhiều loại trái khác, theo một số tài liệu y học, từ xưa, bứa đã được coi là một cây thuốc quý trong điều trị các bệnh: mẩn ngứa, ho ra máu, dị ứng, viêm loét dạ dày, tá tràng, tiêu hoá kém, tiêu viêm, hạ nhiệt… Đồng thời, trái bứa và lá còn được sử dụng để nấu canh chua…

Theo người dân ở vùng cao Trà Bồng thì trước đây, cây bứa mọc hoang trên rừng rất nhiều, nhưng không được mấy ai quan tâm, đến mùa trái chín người dân khi đi rừng hái về ăn hoặc mang xuống chợ bán với giá rất rẻ. Nhưng bây giờ thì khác, hương vị của trái bứa được nhiều người biết đến, trở thành trái cây rừng “đặc sản” được nhiều người tìm mua về nhà thưởng thức mỗi khi có dịp lên các huyện miền núi. “Nhà nào cũng thích ăn bứa, nên bây giờ tới mùa rồi nên cô cũng tranh thủ thời gian mua về cho mọi người trong gia đình ăn, bứa ngon mà còn đảm bảo an toàn chất lượng nữa nên mình mua về cho mọi người trong gia đình ăn, cô rất yên tâm”, Cô Lê Thị Mai ở thị trấn Trà Xuân chia sẻ.

Vào mùa bứa chín rộ, các thương lái lùng sục ở trên các địa bàn miền núi Trà Bồng để thu mua.

Nhiều năm trước, bứa rừng còn mọc hoang nhiều. Theo đó, cứ đến mùa, ở các xã vùng cao chỉ cần đi bộ ra bìa rừng, đồi cạnh bên là có thể tìm bứa mọc và hái ăn thỏa thích. Tuy nhiên, những năm gần đây cũng như nhiều loại cây quả dại khác, bứa rừng bị người dân chặt phá bỏ để lấy đất trồng bạch đàn, rồi keo nên ngày một hiếm dần. Tại nhiều nơi phải lên tận vùng núi khá xa thì may ra mới tìm thấy. Hiện nay, bứa có giá dao động từ 20 nghìn đồng đến 30 nghìn đồng/kg.

Mang hương vị núi rừng đặc trưng và là loại trái cây sạch nên hiện nay, nhu cầu của người dân tìm mua loại trái cây đặc sản này để thưởng thức khá lớn. Thế nên, vào mùa bứa chín rộ, các thương lái cũng lùng sục ở trên các địa bàn miền núi, cũng như đặt hàng người dân đi hái để thu mua. Thậm chí phải đặt trước cả tuần mới có. Tuy nhiên, số lượng bứa thu mua được không nhiều. Bà Nguyễn Thị Thọ - Một người chuyên bán các đặc sản rừng tại huyện Trà Bồng cho hay “Trái bứa là trái của rừng, mọi người mua ăn họ yên tâm nên bán rất chạy, buôn lái đem về bao nhiều mình mua bấy nhiêu, không sợ tồn, nhưng ngày có ngày không, mình phải dặn trước, đặt hàng trước mới được, trái bứa ăn chua chua ngọt ngọt nên nhiều người thích ăn”.

Ở vùng cao Trà Bồng, lộc trời có quanh năm, mùa nào thức ấy, cùng với các loại cây, rau đặc sản khác thì vào mùa trái chín, cây Bứa rừng góp phần mang lại niềm vui cho bà con đồng bào vùng cao, giúp họ có thêm nguồn thu nhập đáng kể trang trải hàng ngày, vơi bớt những khó khăn trong cuộc sống.

Chi tiết

Vùng cao vào mùa thu hoạch quả hường

Từ tháng 7 đến tháng 9 âm lịch, những trái hường màu xanh treo lủng lẳng trên cây ở vườn nhà, bờ sông, bờ suối, trên rẫy chuyển sang sắc cam vàng đẹp mắt, người dân huyện vùng cao Trà Bồng và Tây Trà lại vào mùa thu hoạch quả hường.

Trái hường là món quà vặt yêu thích của trẻ em vùng cao Quảng Ngãi.

Ở vùng sơn cước, “lộc trời” quanh năm, mùa nào thức ấy. Đó là những rau, củ, quả từ thiên nhiên đủ làm ấm lòng những người năng tìm kiếm. Tháng 8 âm lịch là thời điểm chính vụ thu hoạch quả hường của đồng bào vùng cao ở huyện Trà Bồng là Tây Trà.

Hai bên đường dọc các tuyến đường chính dẫn về các xã, người dân bày bán la liệt quả hường. Đây cũng là loại quả rừng mang lại thu nhập cao cho người dân vùng cao khi sắc trời vào thu.

Hường là một loại trái giống cam. Trái hường lúc còn sống có màu xanh, đến khi chín chuyển sang màu vàng ươm. Nó có vị chua khi già và vừa ngọt thanh lúc chín.

Cây ra quả từ cuối tháng 2 đến tháng 3 âm lịch, đến tháng 8 chín rộ. Vào mùa thu hoạch hường, sau buổi đến lớp, lũ trẻ tất bật giúp bố mẹ vào rừng trèo cây hái quả. Nó cũng là món quà vặt yêu thích của các em vào đầu năm học mới.

Hường sau khi thu hoạch có thể để dài ngày vẫn không bị hư hỏng nhờ đặc điểm ít nước. Tuy múi nhỏ, không ngọt lịm, không nhiều nước như một số giống cam trồng dưới xuôi, nhưng bù lại, trái hường có mùi vị đặc biệt, thơm, ngọt thanh.

Cây hường mọc tự nhiên trên rẫy ở thôn Gỗ, xã Trà Thanh, huyện Tây Trà.

Trái hường chín hái trên cây xuống, người ta dùng bàn tay vo nhẹ trái cho mềm rồi bóc lớp vỏ ra và thưởng thức. Trái chín có thể vắt nước vào ly khuấy chung với đường như chanh, dùng lạnh như một món giải khát.

Theo bà Hồ Thị Lan, ở thôn Trà Huynh, xã Trà Nham, huyện Tây Trà, không biết loại cây này bén rễ với núi rừng từ bao giờ. Lúc nhỏ bà theo ông bà, bố mẹ đi rẫy đã thấy chúng mọc khắp núi rừng. Do bà con phát nương rẫy trồng keo, mì nên diện tích cây hường bị thu hẹp dần.

Loại cây này mọc tự nhiên đến khi quả chín thì người dân vào rừng hái mang đi bán. Mùa hường chín rộ cho bà con mức thu nhập khá hấp dẫn so với tiền công đi làm thuê. Bán tại nhà cho thương lái chỉ bằng một nửa so với giá bán lẻ. Vì thế, nhiều người thường mang quả hường thu hoạch được ra các trục đường chính bán cho khách đi đường mua về xuôi.

Chị Hồ Thị Tương, ở thôn Gỗ, xã Trà Thanh, huyện Tây Trà cho biết, mỗi ngày làm siêng đi hái cũng được 100 - 150 quả. Gặp nơi hường mọc nhiều, thì số lượng thu hoạch được trên 200 quả/ngày. Với giá bán hiện nay từ 15.000 - 25.000 đồng/chục (10 trái), tùy theo bán sỉ hoặc lẻ, trái hường mang lại một khoản thu nhập hấp dẫn cho bà con so với tiền công đi làm thuê.

Hường mang lại thu nhập hấp dẫn cho bà con so với tiền công đi làm thuê.

Vài năm trở lại đây, sản vật rừng ngày càng được ưa chuộng nên nhiều người vào rừng đào cây con mang trồng trong vườn nhà, nhưng cũng giao phó cho trời, không chăm sóc, không sử dụng bất kì loại phân bón nào nên trái hường được nhiều người ưa chuộng.

Vào những ngày này, bất cứ ai có dịp đi ngang qua huyện Trà Bồng, Tây Trà đều không cưỡng lại được sức hấp dẫn, ghé vào các điểm bán trái hường ở ven đường, mua vài chục trái mang về dùng cho gia đình và làm quà cho người thân.

Chi tiết

Những trái mùng quân nhỏ tím đỏ tuổi thơ

Những trái mùng quân nho nhỏ, tròn xinh, chín màu tím đỏ được bày bán giữa phố. Kỷ niệm của một thời thơ ấu tràn về, ngập tràn trong nỗi nhớ thương. Quên sao được những buổi đi học về cùng chúng bạn cầm sào chọc bồ quân, tiếng cười nói vui vẻ, xôn xao cả một góc trời tuổi thơ.

Mùng quân được bày bán, người mua nhiều thì vài ký về ngâm rượu, ít thì nửa ký, một ký để ăn.

Mùng quân, một số nơi còn gọi là hồng quân, bồ quân, bù quân. Cây mùng quân dáng không đẹp mấy, thân giòn, nhiều gai, cành rũ như dáng liễu nhưng được người ta ưa chuộng vì trái của nó được xếp vào loại “đặc sản” miền quê.

Thuở xưa, mùng quân nhiều lắm. Vài nhà là có một nhà trồng. Họ trồng trước sân hoặc sau vườn để làm cảnh, làm bờ rào, ăn quả, làm thuốc.

Tôi nhớ, thường thì từ tháng 8 trở đi, mùng quân cho trái chín rất nhiều. Nhà nào trồng dày thì thu hoạch mỗi ngày vài chục ký quả là chuyện bình thường. Ăn không hết thì đem cho làng xóm, số ít ngâm rượu. Rượu mùng quân ngon không kém rượu dâu tằm, rượu nho.

Nhớ những ngày thu về se lạnh, dưới những cơn mưa rào lác đác, cha tôi cùng các chiến hữu ngồi quây quần bên nhau, bên đĩa lạc rang hoặc con cá nướng. Không khí càng thêm ấm cúng khi những câu chuyện về đời mình được họ thay nhau kể trong hơi men mùng quân đậm đà.

Mùng quân còn theo chân những đôi quang gánh của các bà, các chị bán hàng rong có mặt ở từng góc chợ quê để bán kiếm tiền đổi cá, mắm.

Những trái mùng quân chín tím đỏ đã trở nên quen thuộc với tuổi thơ.

Còn với chúng tôi, thứ trái nhỏ, tròn xoe, chỉ lớn hơn viên bi ấy lại là thức ăn vặt ngon lành. Mùng quân chín chuyển từ màu xanh sang tím đỏ, ruột hơi vàng nhạt, lúc thì hơi hồng, trông rất hấp dẫn. Vì màu sắc của mùng quân khi chín mà những đứa trẻ ngày ấy, đứa nào có nước da không trắng nhưng cũng không đen nhẹm đều được các cụ ví có nước da mùng quân.

Quên sao được những buổi chiều tan học về, vừa thả cặp xuống bàn, đám trẻ con chúng tôi lại í ới gọi nhau đến hái. Chúng tôi phải phân công nhau đứa cầm sào tre chọc quả, đứa thì cúi lượm trái. Hình ảnh những đứa trẻ quê nghèo lấy vạt áo hay mũ vải của mình ra để đựng những trái mùng quân chín tím đỏ đã trở nên quen thuộc.

Theo lẽ thường tình, trái cây càng tươi thì càng ngon và càng dập thì càng bị chê. Ấy vậy mà trái mùng quân lại nằm ngoài quy luật đó. Muốn ăn ngon thì phải vo tròn, phải chà xát, phải bóp cho dập đi, mềm nhũn ra, thì trái mới cho vị ngọt thơm.

Cắn đôi trái, vị ngọt từ từ trôi vào miệng, đọng lại ở cuống họng. Những trái chưa chín lắm, có vị chát xít đến tận răng, nhưng cũng được bọn trẻ con chúng tôi “xử” hết. Hôm nào nhiều, bọn con trai thường làm "đạn" để tố chọi nhau, rồi chơi trò bắn bi. Bọn con gái thì dùng làm nguyên liệu để chơi đồ hàng.

Cây mùng quân giờ đã được trồng ở Tịnh Biên, An Giang.

Trái mùng quân còn dùng làm thuốc. Theo đông y, nó có tác dụng làm se niêm mạc dạ dày và ruột, làm giảm tiết dịch vị, tốt cho gan mật, sạch khí huyết, nước sắc của rễ cây còn trị chứng tiểu rắt, tiểu khó ở nam giới… nên người dân thường dự trữ nó trong nhà, coi như bảo bối dùng khi cần.

Còn gai cây mùng quân là “vũ khí” lợi hại cho các “bữa tiệc” lễ ốc của các mẹ, các chị. Dùng nó lễ thì không thứ gì sánh bằng.

Bây giờ cây mùng quân lại hiếm và ít hơn. Hầu như không còn hiện diện trong các khu vườn ở quê. Ngoài chợ cũng chẳng mấy khi bày bán. Hình ảnh những cây mùng quân, trái chín nặng trĩu cành, xôn xao cả một góc trời tuổi thơ giờ chỉ còn trong ký ức.

Thi thoảng có những chuyến xe bán dọc phố. Nếu có dịp chạy xe sang bên kia sông Trà Khúc, phía trước khách sạn Mỹ Trà (TP. Quảng Ngãi), vẫn còn vài người trẻ cần mẫn bán từng ký mùng quân cho khách kèm với nhiều loại trái cây rừng khác. Giá cũng không hề rẻ, tận 70.000 đồng/kg.

Hỏi ra thì mới hay, mùng quân được nhập về từ tít tận xứ An Giang, chứ còn ở Quảng Ngãi và các vùng lân cận thì không còn nhiều. Thế mới thấy rằng cái gì càng khan hiếm thì càng đắt đỏ.

Dù đắt, ai cũng muốn thưởng thức. Nhiều thì vài ký, ít thì nửa ký, một ký. Có lẽ họ cũng như tôi, muốn thưởng thức lại loại trái cây chứa đầy khoảng trời thơ trẻ năm nào, mang đến một cảm giác thân thuộc, gần gũi, giản dị của quê nhà, đã từng nuôi sống đời sống tâm hồn trẻ thơ trong những năm tháng ấy.

Cây bồ quân hay mùng quân, hồng quân, cây quân…, có tên khoa học là Flacourtia jangomas (Lour.) Raeusch hoặc tên khác Flacourtia cataphracta Roxb., thuộc họ Bồ quân hay họ Chùm bao lớn Flacourtiaceae. Cây bồ quân thuộc loại thân gỗ, thân có gai, sống lâu năm ở vùng nhiệt đới, thường có trái vào mùa hè.

Chi tiết

Phát triển cây bưởi da xanh ở xã Sơn Bua

Mặc dù tập quán canh tác còn lạc hậu, song một số hộ dân ở xã Sơn Bua (Sơn Tây) đã tiên phong đầu tư trồng bưởi da xanh, góp phần cải thiện thu nhập, nâng cao đời sống.

Cây bưởi da xanh đang phát triển mạnh ở xã Sơn Bua (Sơn Tây), giúp người dân thoát nghèo.

Là một trong những hộ dân đầu tiên ở xã Sơn Bua trồng bưởi da xanh, đến nay gia đình chị Nguyễn Thị Tâm, ở thôn Mang He đã có được 3 vụ thu hoạch.

Chị Tâm cho biết: “Năm 2010, tận dụng mấy sào đất phía sau nhà, tôi mua hơn 70 cây bưởi da xanh, 40 cây cam sành về trồng. Cùng trồng một lúc, nhưng bưởi da xanh phù hợp với đất đai, khí hậu nơi đây nên phát triển tốt, bắt đầu cho thu hoạch từ năm thứ năm. Trung bình mỗi cây bưởi cho gần 100 quả/năm. Mỗi quả khoảng 1,5kg. Năm vừa qua, vườn bưởi da xanh đã cho thu nhập hơn 100 triệu đồng”. Nhờ đó, kinh tế của gia đình chị Tâm ngày càng khấm khá. Chị Tâm cũng tích cực tuyên truyền, hướng dẫn đồng bào Ca Dong trồng loại cây ăn quả này.

Bưởi da xanh là loại cây chịu nước, nhưng không chịu ngập úng nên những vùng đất cao mưa xuống thoát nước nhanh, khí hậu mát mẻ rất phù hợp với loại cây trồng này. Ở xã Sơn Bua hiện có hơn 20 hộ trồng bưởi da xanh và cho hiệu quả kinh tế cao. Ông Đinh Văn Canh, ở thôn Nước Tang cho biết: "Tôi trồng hơn chục cây bưởi, mỗi năm thu hoạch gần 1.000 quả. Bán trong dịp Tết thu gần chục triệu đồng. Trồng bưởi không cần chăm sóc nhiều, thương lái thu mua tận vườn, thu nhập cao hơn trồng bắp, trồng mì".

Cấp cây giống Bưởi da xanh cho các hộ nghèo ở xã Sơn Bua.

Sau thành công của nhiều hộ trồng tự phát, đầu năm 2018, huyện Sơn Tây đã đầu tư, hỗ trợ 1.100 cây bưởi da xanh giống cho 11 hộ nghèo, cận nghèo của xã. Sau gần nửa năm trồng, cây bưởi phát triển tốt và đang trong giai đoạn sinh trưởng, đẻ nhánh. Là một trong những hộ nhận hỗ trợ giống bưởi da xanh, anh Đinh Văn Sắc, ở thôn Nước Tang chia sẻ: "Vài năm trước, tôi xin được giống của các hộ dân trồng trước nên có trồng được một cây bưởi da xanh. Đầu năm 2018, nhà nước hỗ trợ 100 cây giống để trồng, gia đình tôi đang tích cực chăm sóc để phát triển kinh tế gia đình".

Ngoài những hộ được hỗ trợ, cấp giống cây, thời gian đến, xã Sơn Bua đang có kế hoạch tiếp tục kêu gọi, vận động bà con trồng, phát triển cây bưởi da xanh để xây dựng xã Sơn Bua trở thành một địa chỉ trồng bưởi da xanh uy tín, chất lượng ở huyện miền núi Sơn Tây, góp phần giảm nghèo bền vững ở địa phương.

Chi tiết