Nông dân Chư Pưh thu nhập cao từ mít Thái

Vài năm trở lại đây, nhiều hộ dân ở huyện Chư Pưh, Gia Lai đã mạnh dạn đưa giống mít Thái về trồng trên diện tích đất sản xuất kém hiệu quả. Loại cây trồng mới này phù hợp với điều kiện thổ nhưỡng, khí hậu địa phương nên phát triển tốt, giúp nhiều hộ dân có thu nhập cao.

Ông Đặng Hữu Toàn (xã Chư Don, huyện Chư Pưh) bên vườn mít Thái của gia đình.

Dẫn chúng tôi tham quan vườn mít Thái của gia đình, ông Đặng Hữu Toàn (Plei Thơ Ga A, xã Chư Don) vui vẻ cho biết: “Giá mít Thái năm nay cao hơn các năm trước. Từ đầu mùa tới giờ, gia đình tôi bán được giá 30.000 đồng/kg nên đã có thu nhập tương đối khá”.

Nói về lý do trồng mít, ông Toàn cho hay: Trước đây, gia đình ông chỉ trồng hồ tiêu. Năm 2015, khi diện tích hồ tiêu của gia đình bị chết, ông đã cải tạo 1 ha đất để trồng 250 cây mít Thái và 150 cây mít không hạt. “Lần đầu tiên trồng mít với số lượng lớn, tôi cũng rất lo. Vì vậy, tôi đã tìm hiểu kỹ kỹ thuật trồng, chăm sóc mít trên sách báo và mạng internet. Qua quá trình trồng và chăm sóc, tôi thấy cây mít phát triển tốt, thích hợp với điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng tại địa phương. Đặc biệt, trồng mít Thái tốn ít công chăm sóc, giá trị kinh tế khá cao, sản phẩm lại được thị trường ưa chuộng”-ông Toàn cho biết.

Cũng theo ông Toàn, mít Thái và mít không hạt đều dễ trồng. Mít không hạt 4 năm mới cho quả, còn mít Thái trồng sau 18 tháng sẽ cho thu hoạch. Mít Thái cho quả rất sai nhưng để quả to, đẹp, dễ bán, ông tỉa bớt, mỗi cây chỉ để lại 8-10 quả. Vì vậy, vườn mít của gia đình ông luôn cho quả to và đều, bán được giá cao.

Sau 4 năm chăm sóc, giờ đây, 150 cây mít không hạt của gia đình ông Toàn đã bắt đầu cho quả, còn mít Thái cho thu hoạch mùa thứ 2. Mỗi năm, mít Thái cho thu 2 đợt chính. Mít Thái cho quả to, mỗi quả nặng 7-18 kg. Tính bình quân mỗi cây mít Thái cho 80 kg/năm thì mỗi năm, gia đình ông Toàn thu hoạch được khoảng 20 tấn từ 250 cây. Với giá bán tại vườn vào khoảng 25.000-30.000 đồng/kg, gia đình ông thu về gần 600 triệu đồng/năm, sau khi trừ chi phí đầu tư còn lãi khoảng 350 triệu đồng.

Vườn mít Thái cho thu nhập cao ở xã Ia Dreng, huyện Chư Pưh.

Cũng có vườn hồ tiêu bị chết, tháng 7-2017, gia đình anh Trần Văn Trọng (thôn Thiên An, xã Ia Blứ) đã chuyển đổi 4 sào sang trồng 100 cây mít Thái xen với 30 cây sầu riêng. Đến nay, cả 2 loại cây này đều phát triển tốt. Riêng diện tích mít Thái năm nay đã bước vào thu chính, quả bé nhất nặng 5 kg, quả to nặng 20 kg. Anh Trọng cho hay: “Thời điểm này, trồng mít Thái cho thu nhập cao hơn nhiều so với hồ tiêu hay các loại cây khác nhờ chi phí thấp, ít phải sử dụng phân, thuốc bảo vệ thực vật, cũng tốn ít công chăm sóc. Hiện thị trường tiêu thụ mít Thái vẫn đang ổn định. Năm nay, gia đình tôi bán mít Thái với giá dao động từ 20.000 đồng đến 30.000 đồng/kg, sau khi trừ chi phí còn lãi trên 150 triệu đồng”.

Gia đình anh Nguyễn Hữu Tín (làng Hrai Dong, thị trấn Nhơn Hòa) cũng đã cải tạo 1 ha đất ruộng bạc màu để chuyển sang trồng 600 cây mít Thái từ năm 2014. Anh Tín kể: “Ngày ấy, xem ti vi thấy cây mít Thái dễ trồng, lại được trực tiếp tham quan mô hình ở tỉnh Tiền Giang, tôi đã quyết định trồng loại cây này. Sau 18 tháng chăm sóc, mít Thái đã bắt đầu cho thu hoạch, trung bình mỗi cây cho thu 70 kg quả/năm. Giá mít luôn ổn định và có chiều hướng tăng qua từng năm. Với 600 cây mít, gia đình tôi thu được trên 40 tấn/năm, sau khi trừ chi phí còn lãi trên 400 triệu đồng”.

Theo thống kê của Phòng Nông nghiệp và PTNT huyện Chư Pưh, trên địa bàn huyện hiện có hơn 500 ha cây ăn quả. Trong số này có gần 20 ha mít, chủ yếu là mít Thái và mít không hạt, tập trung ở xã Ia Dreng, Ia Blứ, Ia Hrú và thị trấn Nhơn Hòa. Ông Nguyễn Long Khánh-Phó Trưởng phòng Nông nghiệp và PTNT huyện Chư Pưh-cho biết: Qua tham quan các mô hình trồng mít trên địa bàn huyện, chúng tôi thấy cây mít Thái cho năng suất cao, đem lại nguồn thu nhập ổn định cho người nông dân. Tuy nhiên, đầu ra cho mít Thái hiện nay phụ thuộc vào thương lái nên thường dao động. Vì vậy, chúng tôi khuyến cáo người dân không nên trồng ồ ạt loại cây này.

Tuy vậy, huyện Chư Pưh khuyến cáo người dân không nên trồng ồ ạt loại cây này.

 “Để cây mít phát triển bền vững trong thời gian tới, ngành Nông nghiệp huyện đang tập trung phối hợp với các ngành chức năng mở lớp tập huấn, chuyển giao khoa học kỹ thuật cho nông dân áp dụng vào sản xuất. Đồng thời, chủ động liên kết với các doanh nghiệp bao tiêu sản phẩm, góp phần tăng thu nhập cho người trồng mít”-ông Khánh cho biết thêm.

Chi tiết

Ia Pa triển khai mô hình trồng chuối tiêu hồng

Thông tin từ Trung tâm Dịch vụ Nông nghiệp huyện Ia Pa (Gia Lai), đơn vị đã phối hợp với Phòng Nông nghiệp và PTNT huyện triển khai thực hiện “Mô hình trồng chuối tiêu hồng” cho 10 hộ dân của 2 xã Chư Răng và Kim Tân với diện tích 14,5ha, tổng vốn đầu tư trên 1,2 tỷ đồng.

Mô hình trồng chuối tiêu hồng ở huyện Ia Pa.

Các hộ dân tham gia mô hình được hỗ trợ thuốc bảo vệ thực vật, tổ chức tập huấn và chuyển giao kỹ thuật, 50% phân bón. Ngoài phần được hỗ trợ, các hộ phải đầu tư hệ thống tưới khi tham gia mô hình để đảm bảo hiệu quả cao trong quá trình thực hiện.

Được biết, diện tích đất tham gia mô hình trồng chuối trước đây trồng mía và mì do bị bệnh trắng lá, khảm lá nhưng người dân không có vốn để chuyển đổi qua cây trồng khác.

Để có những nải chuối ngon, đẹp, đủ điều kiện xuất khẩu đòi hỏi phải chăm sóc rất công phu.

Hiện nhiều nông dân trên địa bàn Gia Lai vẫn đang trồng chuối theo cách truyền thống, chưa thực sự quan tâm đầu tư kỹ thuật chăm sóc theo hướng bền vững để có sức cạnh tranh trên thị trường. Trồng chuối có ưu điểm nhanh thu hoạch, tuy nhiên phải đầu tư lớn, kỹ thuật cao, cách chăm sóc, quản lý cũng rất khắt khe thì mới đáp ứng được yêu cầu của thị trường. 

Chi tiết

Người đưa chuối tiêu hồng Gia Lai ra thế giới

Những năm qua, Công ty TNHH Thuận Tâm Thành do anh Phạm Năng Thành (trú tại 178 Trần Phú, TP. Pleiku) làm Giám đốc đã xuất khẩu hàng ngàn tấn chuối trồng theo quy trình VietGAP ra thị trường thế giới, thu về lợi nhuận hàng chục tỷ đồng mỗi năm.

Từ trồng và xuất khẩu chuối, mỗi năm anh Thành thu lãi hàng chục tỷ đồng.

Mỗi năm xuất bán trên 8.000 tấn chuối

Anh Thành cho biết, anh sinh ra và lớn lên ở xã Đại Tập, huyện Khoái Châu, tỉnh Hưng Yên. Những năm trước đây, anh đã trồng thử nghiệm nhiều loại cây, như: cam, bưởi và nhãn lồng nhưng hiệu quả mang lại không cao. Năm 2004, sau khi tìm hiểu và nhận thấy giống chuối tiêu hồng cấy mô ít bị bệnh, dễ chăm sóc, nhanh cho thu hoạch, mang lại hiệu quả kinh tế cao, anh mạnh dạn đầu tư trồng 2 ha theo quy trình VietGAP. Để chăm sóc tốt vườn cây, anh đầu tư hệ thống tưới nước nhỏ giọt.

Bên cạnh đó, anh xây dựng nhà xưởng cùng hệ thống máy móc phục vụ cho việc rửa, sấy và đóng gói chuối trước khi xuất bán. Kết quả, sau 9 tháng trồng, vườn chuối của anh cho quả đều, đẹp nên bán được giá cao hơn so với giá thị trường và đặc biệt là được nhiều khách hàng ngoài nước tìm đến mua. Sau khi thu hoạch 2 ha chuối, anh lãi 400 triệu đồng.

Từ thành công ban đầu đó, anh Thành thuê thêm đất mở rộng diện tích. Trồng đến đâu, anh đầu tư nhà xưởng, máy móc công nghệ hiện đại đến đó. Đến nay, diện tích vùng nguyên liệu của anh đã mở rộng lên 450 ha tại 6 tỉnh, thành gồm: Gia Lai, Hưng Yên, Bắc Giang, Phú Thọ, Thanh Hóa và Cần Thơ. Bên cạnh đó, anh còn liên kết cung cấp cây giống, hỗ trợ kỹ thuật và bao tiêu sản phẩm chuối cho người dân ở các tỉnh, thành này.

Tại Gia Lai, anh Thành đã phát triển vùng nguyên liệu chuối tiêu hồng lên đến 200 ha.

Trung bình mỗi năm, anh xuất bán trên 8.000 tấn chuối ra thị trường trong nước và các nước Trung Đông, Nhật Bản, Nga, Hàn Quốc, Trung Quốc. Sau khi trừ chi phí, mỗi năm, anh thu lợi nhuận hơn 10 tỷ đồng. Đặc biệt, anh còn tạo việc làm cho hơn 200 lao động với mức lương 5-6 triệu đồng/người/tháng. Với những kết quả đạt được trong sản xuất kinh doanh, anh vinh dự được trao danh hiệu “Nông dân Việt Nam xuất sắc 30 năm đổi mới”, được tặng thưởng Huân chương Lao động hạng ba năm 2015…

Theo anh Thành, chuối tiêu hồng rất dễ trồng, ít sâu bệnh và nhanh cho thu hồi vốn. Bên cạnh đó, loại quả này rất tốt cho sức khỏe nên nhu cầu tiêu thụ khá cao, không chỉ trong nước mà còn ngoài nước. Vì vậy, chỉ cần thay đổi tư duy trồng chuối bằng công nghệ cao gắn với chế biến và tiêu thụ sản phẩm sẽ mang lại hiệu quả kinh tế rất cao.

“Mỗi héc ta chuối nếu đầu tư bài bản bao gồm cải tạo đất, giống, phân bón, hệ thống tưới nước nhỏ giọt cùng nhà xưởng và một số máy móc phục vụ cho việc thu hoạch, đóng gói để xuất bán tốn khoảng 250 triệu đồng. Những năm sau, chi phí đầu tư chỉ bằng 50% năm đầu. Nếu chăm sóc tốt, năng suất chuối có thể đạt 45 tấn/ha/năm. Với giá bán 6.000-10.000 đồng/kg, trung bình mỗi năm, 1 ha chuối cho thu lãi từ 100 triệu đồng trở lên”-anh Thành phân tích.

Nhà xưởng phục vụ cho việc rửa, sấy và đóng gói chuối trước khi xuất bán.

Thu đầu mối về Gia Lai

Ông Phạm Văn Luyến-Trưởng phòng Nông nghiệp và PTNT huyện Chư Prông: “Việc đầu tư xây dựng vùng nguyên liệu cũng như hỗ trợ kỹ thuật, cung ứng giống và bao tiêu sản phẩm của Công ty TNHH Thuận Tâm Thành đã góp phần giúp người dân trên địa bàn huyện thay đổi tư duy sản xuất theo hướng công nghệ cao để tăng thu nhập. Địa phương rất khuyến khích những hình thức đầu tư như thế này”.

Năm 2015, anh Thành thành lập Công ty TNHH Thuận Tâm Thành và xây dựng thương hiệu chuối 3T (Thuận-Tâm-Thành). Đồng thời, anh đi đến nhiều tỉnh, thành trong cả nước để tìm quỹ đất nhằm mở rộng quy mô sản xuất. Riêng tại Gia Lai, đến nay, anh đã phát triển vùng nguyên liệu lên đến 200 ha, tập trung ở huyện Chư Sê và Chư Prông.

Tại đây, anh cũng đầu tư đầy đủ hệ thống tưới nước giọt, nhà xưởng chế biến. Anh còn xây dựng vườn ươm cây giống rộng hơn 1 ha tại xã Ia Tiêm (huyện Chư Sê); liên kết cung cấp cây giống, hỗ trợ kỹ thuật, bao tiêu sản phẩm cho một số hộ dân và Bệnh viện Quân y 15 (Binh đoàn 15) với tổng diện tích hơn 20 ha.

Những trái chuối tiêu hồng Gia Lai đã được xuất bán ra thế giới.

Là đơn vị được Công ty Thuận Tâm Thành cung cấp cây giống, hỗ trợ kỹ thuật và bao tiêu sản phẩm trên diện tích 1 ha, mới đây, Bệnh viện Quân y 15 cũng đã thu về trên 37,5 tấn chuối. Thiếu tá Phạm Văn Duyên-Trưởng ban Tổ chức Hành chính Hậu cần Bệnh viện Quân y 15-cho biết, nhờ được Công ty tận tình hướng dẫn kỹ thuật theo đúng quy trình VietGAP, sau 9 tháng trồng, vườn chuối của đơn vị cho quả to, mẫu mã đẹp.

Với giá bán 6.000-10.000 đồng/kg, đơn vị đã thu về được 225 triệu đồng. “Trồng chuối tiêu hồng ít tốn công sức, cũng ít bị bệnh. Sau khi thu hoạch, chuối tiếp tục được chăm sóc và cho thu thêm khoảng 5 năm nữa nên thu nhập những năm sau chắc chắn sẽ cao hơn”-Thiếu tá Duyên cho biết.

Nói thêm về việc mở rộng quy mô sản xuất, anh Thành cho rằng, Gia Lai là nơi rất thích hợp để trồng chuối bởi ở đây quỹ đất còn nhiều, đất đai màu mỡ và đặc biệt là ít thiên tai nên rủi ro thấp, chỉ cần tìm nơi đảm bảo về nguồn nước tưới sẽ cho hiệu quả.

Bệnh viện Quân y 15 tăng thu trên 225 triệu đồng từ trồng chuối liên kết với anh Thành.

“Dự định của tôi là rút mọi đầu tư từ các tỉnh khác quy về một mối tại Gia Lai. Do vậy, tôi đang phấn đấu mỗi năm sẽ tăng diện tích vùng nguyên liệu trên địa bàn tỉnh Gia Lai khoảng 50 ha. Ngoài ra, tôi cũng luôn sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm, hỗ trợ kỹ thuật, cung ứng cây giống và bao tiêu sản phẩm giúp người dân trong tỉnh chuyển đổi cây trồng để nâng cao thu nhập. Tuy nhiên, trồng chuối hay bất cứ cây gì thì người dân cũng cần thay đổi tư duy, tầm nhìn, nhất là không nên trồng nhỏ lẻ mà mở rộng quy mô, sản xuất theo quy trình nghiêm ngặt gắn với chế biến và bao tiêu sản phẩm theo hướng công nghệ cao, từ đó tạo ra sản phẩm chất lượng, có mẫu mã đẹp để đáp ứng yêu cầu thị trường”-anh Thành chia sẻ.

Chi tiết

2000 gốc chanh dây xã Gào bị phá tan hoang

Ngày 20.3, Công an TP Pleiku, tỉnh Gia Lai cho biết đang cử lực lượng điều tra, làm rõ việc kẻ gian phá hoại vườn chanh dây của người dân trên địa bàn. 

Vườn chanh dây 2ha đã bị chặt đứt gốc hoàn toàn, không có khả năng cứu vãn.

Anh Lê Anh Vũ (TP Pleiku, tỉnh Gia Lai), chủ vườn chanh leo ở xã Gào (TP Pleiku), cho biết sau nhiều năm đi làm thuê, anh tích lũy được ít vốn và cùng một người bạn góp tiền thuê 2 ha đất, trồng 2.000 gốc chanh dây ở xã Gào theo hợp đồng liên kết chuỗi giá trị với Công ty Nafood Tây Nguyên.

Theo anh Vũ, sáng 13.3, anh ra thăm vườn thì thấy gần như toàn bộ vườn chanh dây đang xanh tốt, chuẩn bị đến kỳ thu hoạch đã bị chặt phá, chỉ còn lại khoảng 120 gốc. Chỉ tính riêng tiền giống, phân bón đầu tư cho vườn chanh dây đã là 500 triệu đồng, chưa kể tiền thuê đất, tiền công chăm sóc…

"Vườn chanh của chúng tôi có tới hơn 40% đạt chất lượng xuất khẩu đi châu Âu với giá hiện tại là 45.000 đồng/kg. Số còn lại cũng xuất đi Trung Quốc và chanh múc dịch với giá tối thiểu từ 6.000-10.000 đồng/kg. Chỉ tính riêng vụ chặt này đã thiệt hại khoảng 600 triệu đồng" – anh Vũ than thở và cho biết chanh dây thu được 5 vụ, đây mới là vụ thu đầu, năng suất chưa cao, những vụ sau năng suất sẽ cao hơn gấp 1,5 lần.

Gốc chanh dây bị kẻ gian chặt hạ không thương tiếc.

Anh Vũ cho biết mới thuê lại diện tích này được 7 tháng. Từ khi thuê đất, anh không có bất kỳ mâu thuẫn, khúc mắc gì với ai. Sau khi xảy ra vụ việc, anh đã báo cáo chính quyền địa phương và Công an TP Pleiku để điều tra, truy tìm kẻ phá hoại.

Ông Nguyễn Công Vương, Phó Giám đốc phụ trách Công ty Nafood Tây Nguyên, cho biết đã nắm được thông tin. Công ty đã cho công nhân xuống tận thu sản phẩm, nhằm giảm nhẹ thiệt hại đối với chủ vườn, thẩm định thiệt hại và báo cáo công ty mẹ để có hướng xử lý thỏa đáng.

---

2ha chanh dây của người dân ở xã Gào, Pleiku bị chặt phá, thiệt hại cả tỷ đồng.

---

Chi tiết

Xuất hiện bảo kê thu mua dưa hấu tại Gia Lai

Các băng nhóm hình thành, có dấu hiệu đòi bảo kê, tranh mua, tranh bán dưa hấu tại Gia Lai. Chúng sẵn sàng lao vào nhau với dao, rựa, ống tuýp sắt nếu mâu thuẫn, xung đột.

Nhiều nhà vườn dưa hấu được công an cam kết bảo vệ khỏi tình trạng "bảo kê, cát cứ".

Ngày 6.3, UBND huyện Krông Pa (Gia Lai) cho biết, đã có văn bản chỉ đạo Công an huyện xác minh thông tin "khoảng 60-70 người từ Hải Phòng đến địa bàn huyện để bảo kê, ăn chặn, ép các chủ ruộng dưa, gây bức xúc cho người trồng dưa".

Các băng nhóm để người dân bán dưa loại 1 (loại tốt nhất) cho các thương lái xuất đi Trung Quốc. Sau đó, tìm cách "tranh giành thu mua dưa loại 2" để bán lẻ các đại lý trong tỉnh và vùng phụ cận. 

Lâu nay, dưa loại 2 đã được các thương lái gốc Bắc thu mua. Nay thấy lợi nhuận, để chiếm lại thị phần, băng nhóm người bản địa huyện Krông Pa "lao" vào cạnh tranh. Bực tức vì cản trở, băng nhóm phía Bắc đòi tuyên chiến. Hai bên điều quân với dao rựa, mã tấu, ống tuýp sắt gọt nhọn... chờ lệnh xông lên.

Chủ tịch UBND xã Chư Rcăm (huyện Krông Pa) - Hà Văn Đường - cho biết: "Vụ việc xảy ra là ở các vườn dưa tại xã Ia Rsai, nhưng họ hẹn nhau ra ngã ba (cách UBND xã Chư Rcăm 300m) để gây hấn. Người dân và công an xã phát hiện, báo công an huyện can thiệp, ngăn chặn". Hai bên chờ lệnh lao vào thì bất ngờ lực lượng công an huyện có mặt kịp thời giải tỏa.

Các hộ trồng dưa lo lắng khi xuất hiện các đối tượng xã hội đen gây sức ép đòi bảo kê, thu mua dưa.

Trưởng Công an huyện Krông Pa - thượng tá Phùng Quang Tuấn - cho biết, các thương lái người Nghệ An, Nam Định (cư trú Đắk Lắk) từ trước đến giờ, thu mua dưa ở địa phương, giờ bị băng nhóm người bản địa huyện Krông Pa xô xát, gây hấn. Thủ đoạn là ép các thương lái muốn mua dưa phải thông qua chúng.

"Qua điều tra, chúng tôi chủ động có mặt ngay từ đầu để can thiệp. Thông tin 60 - 70 đối tượng toàn từ Hải Phòng là chưa thực sự chính xác. Nếu để xảy ra vụ việc (bảo kê, xin tiền), công an địa bàn, trinh sát địa bàn, Đội điều tra được giao nhiệm vụ thì phải chịu trách nhiệm trước Trưởng công an huyện", thượng tá Tuấn khẳng định.

Thượng tá Tuấn cũng cho hay, đã chỉ đạo trinh sát vào tận các chủ vườn trấn an tâm lý, để lại số điện thoại (gọi đi không mất tiền) để người dân báo công an nếu xuất hiện các băng nhóm có dấu hiệu đe dọa người dân. Trong diễn biến liên quan, nghề trồng dưa hấu đang đặt ra nhiều câu hỏi cho ngành nông nghiệp huyện Krông Pa lưu tâm.

Anh Phùng Văn Diên (trú Bình Định) thuê 4 ha đất ở huyện Krông Pa (Gia Lai) chỉ với giá 25 triệu đồng, chi phí đầu tư 600 triệu đồng, ruộng dưa khi bán anh thu về 1,2 tỉ đồng. Vụ mùa dưa chỉ có 3 tháng, anh bỏ túi 600 triệu đồng. Trung bình 1 hecta dưa, người dân đầu tư 120 - 150 triệu đồng, khi bán thu về 250 - 300 triệu đồng.

Nhiều nông dân ở các tỉnh khác lần lượt đến thuê đất và trồng dưa hấu tại huyện Krông Pa.

Nhiều cán bộ ở huyện Krông Pa - băn khoăn: "Tại sao người Krông Pa nghèo, nhưng lại không học hỏi mô hình trồng dưa của người Bình Định? Các cơ quan nông nghiệp (Phòng NNPTNT huyện, khuyến nông) không học tập mô hình, hướng dẫn cho người dân?. Tại sao lại để người dân huyện mình khoanh tay nhận tiền cho thuê đất, "nhàn cư vi bất thiện" dễ xảy ra tệ nạn, mất an ninh trật tự, trong khi nghề trồng dưa lại là mô hình xóa đói giảm nghèo khá hiệu quả".

Chi tiết

Hiệu quả trồng chanh tứ quý trên vùng đất đỏ

Sau nhiều lần trồng tiêu thất bại, ông Nguyễn Văn Lăng (53 tuổi, thôn Ia Só, xã Hbông, huyện Chư Sê) đã mạnh dạn nhập giống chanh tứ quý từ Bình Phước về. Từ đây, ông Lăng bắt đầu nhân giống và triển khai mô hình trồng chanh tại vùng đất đỏ, mang về cho gia đình thu nhập khủng mỗi năm.

Hơn 2000 cây chanh tứ quý của ông Lăng đều cho thu hoạch quanh năm.

Sau nhiều lần thất bại với việc trồng tiêu, ông Nguyễn Văn Lăng (53 tuổi, thôn IaSó, xã Hbông, huyện Chư Sê) quyết định rẽ ngang chuyển đổi qua trồng chanh tứ quý. Từng có một thời gian ở Bình Phước, ông Lăng nhìn được giá trị kinh tế mà loại cây này mang lại cho người dân nơi đây. Từ góc nhìn đó, ông quyết định nhập giống chanh này về Chư Sê để thử nghiệm trên chính mảnh đất trồng tiêu bị chết của mình.

“Gia đình tôi đã thử nghiệm trồng nhiều loài cây ở vùng đất này, tuy nhiên kinh tế vẫn chưa ổn định. Đặc biệt, khi cây tiêu, loài cây cho thu nhập chủ yếu lại chết liên tục trong nhiều năm liền. Trước thảm cảnh trên, tôi quyết định nhập giống chanh tứ quý từ Bình Phước, rồi tận dụng mảnh đất trồng tiêu bị chết để trồng chanh.”.

Bước đầu thử nghiệm, ông Lăng trồng 150 cây chanh. Sau một thời gian, thấy cây phù hợp với khí hậu và thổ nhưỡng đất, ông Lăng quyết định trồng thêm 500 cây nữa. Ngoài ra, để tăng thêm thu nhập, ông Lăng nhập thêm giống bưởi da xanh từ Bình Phước để trồng xen canh cùng với chanh.

Những quả chanh trái mùa, chín mọng tại vườn ông Lăng.

 “Đến hiện tại, vườn của tôi đã có hơn 2000 cây chanh, 500 cây bưởi. Khách của tôi chủ yếu là các thương lái đến từ Nha Trang, Kon Tum và Gia Lai. 1 kí chanh được bán tại vườn cho các thương lái có giá 15.000 ngàn đồng/kg. Bưởi da xanh có giá từ 35.000 - 40.000 ngàn đồng/kg, tùy vào thời điểm. Nhờ đó, thu nhập kinh tế của gia đình tôi đã ổn định hơn sau nhiều năm trồng 2 loại cây này. Bây giờ mỗi năm, sau khi trừ hết chi phí, công cán, tôi thu về gần 1 tỷ đồng,…”, ông Lăng cho biết thêm.

Một số hộ dân trong xã Hbông sau khi nhìn thấy giá trị kinh tế của loại chanh tứ quý, cũng như cho năng suất ổn định, đặc biệt không bị chết như tiêu. Các hộ đã tìm tới ông Lăng để mua giống cây chanh. Được biết, số tiền bán cây giống cũng đã đủ giúp ông Lăng đầu tư cho vụ chanh, bưởi cả năm.

Chia sẻ về kinh nghiệm trồng chanh đúng cách, để mang lại hiệu quả kinh tế cao, ông Lăng bộc bạch: “Loại chanh tứ quý này rất dễ trồng, dễ chăm sóc. Chỉ cần bón phân đầy đủ, nếu được tốt nhất là nên bón phân chuồng. Ngoài ra, còn dựa vào tình hình thời tiết mà tưới tắm đúng thời điểm. Lúc này, cây sẽ cho ra bông, cho ra những quả chanh chất lượng, đẹp, căng mọng, mang lại giá trị cao trong lúc giao thương”.

Mỗi cây chanh tứ quý của ông Lăng có thể thu về cả mấy tạ quả/vụ.

Cũng như các loại cây trồng khác, cây chanh cũng mắc phải một số loại bệnh như: sâu vẽ bùa, nhện đỏ. Đặc biệt là bệnh sì mủ, cây sì từ dưới gốc cây lên,… Khi mắc những bệnh này, cây thường cho trái xấu, dẫn tới mất giá trong khi bán. Để khắc phục một số loại bệnh trên, ông Lăng đã sử dụng biện pháp quét vôi dưới các gốc cây để phòng bệnh.

Được biết, chanh tứ quý tại vườn của ông Lăng là loại cây cho trái quanh năm. Nên người trồng chanh cũng phải chăm sóc đặc biệt hơn các loại khác. Người trồng cần phải canh đúng thời điểm cây cho quả trái vụ, để bón phân cũng như hãm nước để kích cây ra quả. Bởi vì, nếu không áp dụng biện pháp trên, cây sẽ cho ra những quả chanh có chất lượng không đồng đều, làm giảm thu nhập.

Bằng suy nghĩ “dám nghĩ, dám làm”, khi tiêu chết hàng loạt, ông Lăng vẫn mạnh dạn đưa loài chanh tứ quý về trồng dù không biết thành công hay thất bại. Nhờ sự  mạnh dạn, sự cố gắng tìm tòi và học hỏi kinh nghiệm, vườn chanh đã mang về cho ông Lăng một nguồn thu nhập khủng mỗi năm.

Chi tiết

Niềm vui được mùa dưa hấu ở xã Phú Cần

Dù mới ra Giêng nhưng không khí làm việc rất nhộn nhịp trên cánh đồng dưa hấu ở xã Phú Cần, huyện Krông Pa, tỉnh Gia Lai. Đây là một vùng đất lí tưởng để nông dân tỉnh Bình Định lên thuê đất trồng dưa.

Xuất bán dưa hấu cho thương lái.

Hàng năm, vào khoảng tháng 12 khi mùa mưa vừa dứt cũng là lúc mùa dưa hấu bắt đầu. Khi đất khô ráo bà con bắt đầu cày xới, phơi đất trừ cỏ dại. Canh tác dưa cũng theo một quy trình nghiêm ngặt mới đem lại hiệu quả cao. Luống cách luống rộng 5m, cây cách cây khoảng 50cm. Đất được bón lót kĩ càng sau đó phủ bạt để hạn chế tối đa cỏ dại, sau đó đục lỗ để gieo hạt. Theo kĩ thuật trồng của bà con nơi đây, mỗi gốc dưa để lại ba nhánh. Nhặt đọt cho đến khi dây dưa dài 2,5m thì ngắt ngọn. Mỗi gốc cũng chỉ để lại 2 trái ở hai dây bên, còn dây chính giữa thì nuôi trái.

Trước kia nông dân trồng dưa thường tưới tràn nhưng vụ này 100% số hộ đã đầu tư hệ thống tưới nhỏ giọt, gồm các ống chính chạy dọc giữa rẫy, từ ống chính chia nước vào các ống phụ chạy dọc các gốc. Chi phí đầu tư khoảng hơn 20 triệu đồng/ha nhưng có thể tận dụng cho vụ sau.

Công việc tưới dưa không mất nhiều thời gian như trước, chỉ cần vặn van là cả hệ thống tưới hoạt động, lại tiết kiệm được nước khi Krông Pa đang là đỉnh điểm của mùa khô. Quy trình tưới nước cho dưa là hai ngày một lần cho đến khi cây trưởng thành thì tưới đều một ngày một lần.

Anh Nguyễn Văn Thìn, một nông dân còn khá trẻ, quê ở huyện Tây Sơn, Bình Định lên đây thuê đất trồng dưa với diện tích 1,5ha. Anh cho biết: “Từ khi xuống giống đến khi thu hoạch dưa, thời gian canh tác khoảng 65 ngày, nếu nắng ấm như năm nay thì khoảng 62 ngày. Chi phí khoảng 8 triệu đồng/sào. 1 sào phải thu khoảng 4,5 tấn mới đạt năng suất. Cây dưa ưa đất mới, chưa làm xong vụ này nhưng tôi đã phải tìm đặt thuê đám ruộng khác cho vụ sau”.

Bà con chăm sóc ruộng dưa.

Lúc này ruộng dưa nhà anh đang trong thời kì nhặt nhánh, có khoảng chục người làm công ngắt nhánh. Lực lượng làm công chính là những phụ nữ quê Bình Định, có thêm một số người dân địa phương tranh thủ lúc nông nhàn cũng tham gia. Nhìn công việc ngắt nhánh có vẻ đơn giản nhưng nếu không khéo sẽ dẫn tới gẫy đọt, ảnh hưởng rất lớn đến năng suất của cây.

Tay vừa thoăn thoắt ngắt nhánh, gỡ cho dây dưa thẳng hàng, chị Mỹ quê ở huyện Tuy Phước, Bình Định tâm sự: “Chúng tôi lên đây làm công vui lắm, thường đi theo nhóm quen đã nhiều năm làm với nhau, thu nhập một ngày 200 ngàn, chủ bao ăn ở, bao tiền xe đi về. 1ha dưa nhặt nhánh trong khoảng 20 ngày, sau đó lại chuyển sang ruộng của chủ khác”.

Chính vì mưa muộn nên vụ dưa năm nay tại Krông Pa cũng thu hoạch muộn, không trúng thời điểm tết. Có ruộng trái đã già đều chờ hái, có ruộng cây còn đang trong giai đoạn phát triển nên các chủ dưa và người làm công đều không được về quê ăn tết cùng gia đình.

Nhìn vào căn lều che bạt xanh tương đối chắc chắn, có tiếng nhạc xuân phát ra tôi cũng không khỏi ngạc nhiên. Thì ra chủ dưa đã đầu tư một tấm pin năng lượng mặt trời trị giá khoảng gần 3 triệu. Dưới cái nắng đều của Krông Pa thì điện năng lượng đủ cho nông dân dùng thắp sáng, nghe nhạc, nấu ăn.

Cánh đồng dưa xanh tốt ở xã Phú Cần.

Cánh đồng Phú Cần phủ một màu xanh bạt ngàn của dưa. Mùa dưa năm nay tuy muộn nhưng đạt năng suất cao bởi khí hậu thuận lợi, nắng đều, đủ nước tưới. Hàng đoàn xe tải đã về đến thị trấn Phú Túc (cách ruộng dưa khoảng 4 cây số) chờ mua để xuất khẩu sang Trung Quốc. Với giá dưa hiện tại là 5.000 đồng/kg thì nông dân có lãi khá.

Chi tiết

Trồng cây na dai nuôi con du học Nhật Bản

Những ngày giáp Tết, chúng tôi có dịp đến thăm vườn na dai của cựu chiến binh (CCB) Nguyễn Hồng Thái (thôn 9, xã Yang Trung, huyện Kông Chro, Gia Lai). Thời điểm này, gia đình ông đang thu hoạch na dai để cung ứng ra thị trường Tết. Tuy là vụ trái mùa nhưng khu vườn gần 3 ha na dai đã đem lại cho gia đình ông khoản thu nhập khá cao.

Ông Nguyễn Hồng Thái thu hoạch na dai.

Cựu chiến binh Nguyễn Hồng Thái quê ở huyện Ninh Giang, tỉnh Hải Dương. Sau khi trở về từ chiến trường biên giới phía Bắc, ông cùng vợ tần tảo lao động sản xuất ở quê nhà, tuy vậy chỉ đủ sống qua ngày chứ không đủ nuôi 2 con ăn học. Qua lời giới thiệu của người bà con, năm 2004, vợ chồng ông rời quê hương vào thôn 9 (xã Yang Trung, huyện Kông Chro) lập nghiệp. Với vốn liếng tích lũy được và vay mượn họ hàng 2 bên, vợ chồng ông mua 2,7 ha đất để trồng cây na dai.

Trò chuyện cùng chúng tôi, CCB Nguyễn Hồng Thái chia sẻ: “Na dai là loại cây dễ trồng, khả năng chịu hạn tốt, cây chủ yếu bị bệnh bọ trĩ đục quả nhưng rất dễ điều trị. Tôi cũng thường dùng phân hữu cơ và phân vi sinh để bón cho cây chứ ít khi dùng đến phân hóa học. Tuy tốn nhiều công chăm sóc nhưng cây cho năng suất cao, thời gian thu hoạch kéo dài 2-3 tháng với mức thu nhập bình quân 350-400 triệu đồng/năm, có năm thời tiết thuận lợi, chăm sóc tốt thì thu được đến 500 triệu đồng. Nhờ cây na dai, gia đình tôi đã xây dựng được một ngôi nhà khang trang ở quê nhà, có chút vốn để cho 2 đứa con du học ở Nhật”.

Vườn na dai đã đem lại cho gia đình ông khoản thu nhập khá cao.

Hiện ông Thái trồng hơn 1.000 gốc na dai, năng suất 8 tấn quả/ha, giá bán 30.000-35.000 đồng/kg. Vụ chính vừa rồi, gia đình ông thu hoạch gần 30 tấn, lãi 400 triệu đồng. Ông Thái cho biết, sau khi thu hoạch vụ chính, vợ chồng ông đầu tư công sức chăm sóc vườn na vụ trái mùa để bán vào dịp Tết. Hiện tại, thương lái mua tại vườn với giá 33.000 đồng/kg; theo tính toán, vụ trái mùa này gia đình ông thu được khoảng 70 triệu đồng. Ông Thái tươi cười chia sẻ: “Không bằng vụ chính nhưng cũng đủ để lo một cái Tết đầm ấm, sung túc”.

Nhận xét về CCB Nguyễn Hồng Thái, ông Nguyễn Phong Hoa-Phó Chủ tịch Hội CCB xã Yang Trung-cho biết: “CCB Nguyễn Hồng Thái là một trong những tấm gương tiêu biểu trong phong trào CCB tham gia phát triển kinh tế, giúp nhau giảm nghèo. Việc mạnh dạn đầu tư phần lớn diện tích để trồng na dai đã mang lại cho gia đình ông cuộc sống khấm khá. Đồng thời, ông cũng nhiệt tình tham gia hướng dẫn, giúp đỡ các hội viên CCB về kỹ thuật trồng, chăm sóc cây na”.

Chi tiết

Giá Na dai thị xã Ayun Pa tăng cao dịp Tết

Còn hơn 10 ngày nữa là đến Tết Nguyên Đán 2019 và thời điểm hiện tại, trên địa bàn thị xã Ayun Pa, giá na dai được thương lái thu mua tại vườn khá cao, trung bình 50.000 đồng/kg, cao hơn gấp đôi ngày thường.

Giá Na dai tại thị xã Ayun Pa tăng cao dịp Tết Nguyên Đán.

Tuy nhiên, theo người dân thì đây chưa phải là mức giá cao nhất và từ 25 âm lịch trở đi, giá sẽ tăng thêm 30.000 đồng nữa, tức mỗi kg na dai sẽ có giá bán khoảng 80.000 đồng.

Trang trại trồng na dai trên đất Ayun Pa.

Với mẫu mã đẹp, trái to, đều và đặc biệt vị ngọt đậm đà nên Na dai trên địa bàn thị xã Ayun Pa được người tiêu dùng rất ưa chuộng, giá bán cao. Với giá bán như hiện nay, người trồng na dai sẽ thu lợi nhuận trên dưới 500 triệu đồng.

Chi tiết

Độc đáo hương vị hạt kơ nia ở Tây Nguyên

Bùi, béo và có vị ngọt thanh là điều khiến cho hạt cây kơ nia trở thành mặt hàng được nhiều người ưa chuộng. Từ các khu rừng Tây Nguyên, hạt kơ nia hiện đang được các thương lái thu mua, tuyển chọn và bán lại cho người tiêu dùng khắp trong và ngoài tỉnh.

Hạt kơ nia mang hương vị rất riêng của núi rừng Tây Nguyên.

Khoảng 3 tháng nay, anh Nguyễn Trung Hải (thị trấn Nhơn Hòa, huyện Chư Pưh) thường xuyên vào rừng ở khu vực Cửa khẩu Quốc tế Lệ Thanh (huyện Đức Cơ) để đi nhặt hạt kơ nia về bán. Thời điểm này là mùa quả kơ nia chín rụng. Anh Hải cho hay: “Nhận thấy nhu cầu sử dụng hạt kơ nia của người dân ngày càng nhiều, mình cùng một vài người quen tranh thủ vào rừng nhặt về bán kiếm thêm thu nhập”. 

Hạt thô sau khi nhặt về được anh Hải tuyển chọn kỹ, loại bỏ hạt hỏng, sau đó chẻ vỏ lấy phần nhân bên trong. Đây là công đoạn mất rất nhiều thời gian và công sức bởi phần vỏ của hạt kơ nia khá cứng. Vì vậy, trung bình mỗi ngày, một người chỉ chẻ được khoảng 2 kg nhân thành phẩm. Sau khi sơ chế, hạt kơ nia được anh Hải bán với giá 140.000-150.000 đồng/kg. 

“Hiện tại, lượng khách từ các thành phố lớn, thậm chí các tỉnh phía Bắc đặt hàng đang tăng nhanh. Vì đây là loại hạt của rừng, không hề có chất bảo quản nên được những người theo phương pháp thực dưỡng rất ưa chuộng”-anh Hải cho biết.

Hạt kơ nia sau khi nhặt về được tiến hành chẻ vỏ lấy phần nhân bên trong.

Cũng bán hạt kơ nia được hơn 1 năm nay với lượng khách hàng khá ổn định, chị Y Phương (TP. Pleiku) tâm sự: “Ngày xưa, dọc con đường lên rẫy bao giờ cũng có ít nhất một cây kơ nia. Sau mỗi ngày làm việc mệt mỏi, bà con trên đường về lại làng đều dừng chân ngay gốc cây kơ nia ấy để nghỉ ngơi, trò chuyện. Và lũ trẻ con thường hay nhặt những quả kơ nia chín rụng ở dưới gốc, dùng đá đập dập, bóc bỏ phần thịt quả, tách vỏ hạt và nhấm nháp phần nhân trắng bên trong. Đó từng là một món ăn vặt của lũ trẻ con trong các ngôi làng nghèo khó. Bây giờ, hạt kơ nia lại trở thành một loại thực phẩm được nhiều người yêu thích”.

Quả kơ nia tựa như trái xoan, nhỏ bằng ngón chân cái người lớn, khi chín có màu vàng nhạt và tự rụng. Hạt kơ nia được bao bọc bởi một lớp lụa màu nâu. Khi nhai sống sẽ thấy rõ mùi tinh dầu đặc trưng xông lên mũi cùng vị béo, ngọt trong vòm miệng. 

“Ngày trước, mọi người vẫn thường nướng hạt kơ nia lên rồi đập vỏ ăn phần nhân bên trong. Bây giờ thì mình thường tách lớp vỏ cứng bên ngoài ra, sau đó rang với muối cho đến khi xém vàng lớp lụa bọc bên ngoài. Lúc này, hạt dậy lên một mùi thơm rất hấp dẫn. Phần nhân cũng trở nên thơm, béo và giòn tan”-chị Y Phương chia sẻ. Không chỉ có hương vị độc đáo, hạt kơ nia cũng được biết đến như một vị thuốc chữa đầy hơi, chống sốt rét.

Phần nhân hạt kơ nia sau khi rang thì trở nên thơm, béo và giòn tan.

Chị Y Phương cho hay: “Mỗi khi khách đến nhà, tôi đều lấy hạt kơ nia ra mời dùng thử. Nhiều người rất thích và hỏi mua. Từ đó, tôi liền tìm mối lấy hàng, sơ chế và bán lẻ cho khách. Thường thì khách thích mua hạt sống, khi nào sử dụng mới đem ra chế biến. Cách chế biến thông dụng và nhanh nhất là rang mộc hoặc rang muối”. 

Cũng theo chị Y Phương, qua thời gian, cây kơ nia ngày càng vắng bóng trong các ngôi làng do bị đốn để đốt lấy than. Loài cây này cũng chỉ cho quả theo mùa nên nguồn hạt đôi khi không cung ứng đủ cho nhu cầu ngày càng tăng của khách hàng, đặc biệt là vào các dịp lễ, Tết.

Là sản phẩm của loài cây mọc tự nhiên nên hạt kơ nia trở thành một trong những loại thực phẩm sạch được đông đảo khách hàng ưa thích.

Cây Kơ nia cổ thụ còn sót lại ở thành phố Buôn Ma Thuột.

Rất thích hương vị của hạt kơ nia, chị Nguyễn Thanh Hải (Hà Nội) vẫn thường đặt mua. “Điều thú vị là từ trước đến nay, tôi cứ nghĩ kơ nia là một loài cây chủ yếu có tác dụng che bóng mát chứ chưa từng biết loại hạt này có thể ăn được. Lần đầu tiên được thưởng thức hạt kơ nia, tôi rất bất ngờ vì hương vị của nó không thua kém các loại hạt khác như mắc ca, hạt điều... mà giá cả lại rẻ hơn rất nhiều. Từ đó, tôi vẫn thường hay mua hạt kơ nia để đãi khách hoặc làm quà tặng bạn bè”-chị Hải chia sẻ.

Chi tiết

Nông dân Kbang thu nhập ổn định từ chuối

Những năm qua, người dân huyện Kbang (Gia Lai) đã tích cực chuyển đổi những diện tích cây trồng kém hiệu quả sang trồng cây ăn quả, trong đó có cây chuối. Đây là loại cây dễ trồng, chi phí đầu tư thấp, cho thu hoạch quanh năm.

Gia đình bà Dung thu nhập trên 250 triệu đồng/năm từ vườn chuối.

Huyện Kbang hiện có trên 477 ha cây ăn quả, trong đó có hơn 181 ha chuối được trồng trên địa bàn 14 xã, thị trấn. Các giống chuối được người dân nơi đây trồng nhiều gồm: chuối tiêu hồng, chuối mốc, chuối hương và chuối cau. Trồng chuối có rất nhiều ưu điểm: vốn đầu tư thấp, không mất nhiều công chăm sóc, ít sâu bệnh, không ảnh hưởng nhiều bởi thời tiết, cho thu hoạch thường xuyên và khá ổn định.

Nhận thấy những ưu điểm đó của cây chuối, năm 2013, ông Võ Trường Niên (tổ dân phố 16, thị trấn Kbang) đã chuyển 6 sào đất chuyên trồng đậu, bắp sang trồng 400 gốc chuối tiêu hồng giống Đài Loan. Ông Niên cho hay: “Trên địa bàn huyện Kbang, nhiều mô hình trồng chuối đã mang lại hiệu quả kinh tế cao. Trong khi đó, trồng đậu, bắp thu nhập không được bao nhiêu, giá cả lại lên xuống thất thường. Vì vậy, tôi đã đi học hỏi kinh nghiệm và quyết định chuyển sang trồng chuối”.

Theo ông Niên, để trồng 6 sào chuối, ông tốn khoảng 7 triệu đồng mua giống, thuê máy đào hố, mua phân chuồng, phân NPK bón lót… Sau 1 năm chăm sóc, chuối đã cho thu hoạch. Mỗi buồng có từ 150 đến 200 quả, giá bán 700-1.000 đồng/quả. Sau khi trừ chi phí, gia đình ông lãi gần 50 triệu đồng/năm từ 6 sào chuối. Đây là nguồn thu nhập ổn định của gia đình ông trong 5 năm qua.

Không ít nông dân Gia Lai đã làm giàu khu chuyển sang trồng chuối.

Ông Mã Văn Tình-Phó Trưởng phòng Nông nghiệp và PTNT huyện Kbang-cho biết: “Những năm qua, chuối đã mang lại nguồn thu nhập ổn định cho nhiều nông dân trong huyện. Thời gian tới, để nâng cao thu nhập cho người trồng chuối, huyện sẽ tổ chức tập huấn kỹ thuật chăm sóc; giới thiệu những mô hình trồng chuối tiêu biểu để người dân học hỏi; tạo điều kiện để người dân ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất, làm ra những sản phẩm có tính cạnh tranh; hướng người dân tiếp cận những giống chuối chất lượng… Dự kiến đến năm 2020, huyện sẽ chuyển đổi 10 ha cây trồng kém hiệu quả sang trồng chuối”.

Cách đây 8 năm, gia đình bà Lê Thị Dung (tổ dân phố 2, thị trấn Kbang) cũng phá bỏ gần 7 sào bắp, đậu xanh để chuyển sang trồng chuối mốc. Bà Dung chia sẻ: “Năm 2010, tôi về Hải Dương thăm người thân. Thấy người dân nơi đây nhờ trồng chuối mốc mà làm giàu, tôi quyết định mua 500 cây giống về trồng. Để có đất trồng chuối, tôi phá bỏ gần 7 sào đậu xanh và bắp lai. Chuối được trồng trên đất phù sa sông Ba bồi đắp nên sau 8 tháng đã cho thu hoạch, sản lượng, chất lượng có phần nhỉnh hơn so với trồng ngoài quê. Toàn bộ số chuối thu hoạch được, thương lái vào tận vườn thu mua mang đi Bình Định, Đà Nẵng tiêu thụ”.

Bà Dung cho rằng, chuối là loại cây ăn quả dễ tính. Mỗi năm, bà chỉ phải bón phân cho chuối một lần; khoảng 6 tháng rải vôi bột dưới gốc để phòng ngừa sâu đục thân; không phải phun bất cứ loại thuốc bảo vệ thực vật nào; thỉnh thoảng phát cỏ, cắt lá già và tỉa bớt cây con... Đến nay, gia đình bà đã mở rộng diện tích trồng chuối lên trên 2 ha, mỗi năm thu nhập hơn 250 triệu đồng. Ngoài ra, gia đình bà còn thu nhập gần 100 triệu đồng từ các loại cây ăn trái như: vải, ổi, mít Thái… trồng xen trong vườn chuối.

Chi tiết

Có thu nhập cao từ vườn thanh long ruột đỏ

Nhờ vườn thanh long ruột đỏ, cựu chiến binh Trịnh Như Hải (thôn Đồng Sơn, xã Kim Tân, huyện Ia Pa, Gia Lai) đã thu lãi hơn 700 triệu đồng/năm. Thành công của ông Hải đã mở ra một hướng đi đầy triển vọng cho nông dân ở huyện nghèo Ia Pa.

Ông Hải kiểm tra vườn thanh long ruột đỏ đang vào độ chín. 

Năm 1974, ở tuổi 19, từ quê hương Kim Bảng (tỉnh Hà Nam), Trịnh Như Hải lên đường nhập ngũ, được biên chế về Quân đoàn 3, tham gia chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử giải phóng miền Nam. Khi chiến tranh biên giới phía Bắc nổ ra, ông Hải được điều động về Tỉnh đội Lào Cai. Năm 1984, ông phục viên về quê làm ruộng, cưới vợ sinh con. Nhưng ở vùng chiêm trũng Kim Bảng đất chật người đông nên kinh tế gia đình ông rất khó khăn. Năm 1986, theo chủ trương của Đảng và Nhà nước, gia đình ông cùng với 100 hộ dân Hà Nam rời quê hương vào xã Kim Tân xây dựng kinh tế mới.

Ở quê mới, rừng lạ, đồi khô, nhiều người bị sốt rét hành hạ nên bỏ đi tìm vùng đất khác, một số trở về quê cũ. Với khí chất kiên cường, không chịu lùi bước trước khó khăn của Bộ đội Cụ Hồ, ông Hải động viên vợ con cố gắng bám trụ. Vợ thì yếu, con còn nhỏ nên ông Hải phải xoay xở đủ nghề, từ vào rừng đốt than bán cho trạm bơm thủy lợi kiếm tiền mua gạo đến khai phá đất hoang trồng đậu xanh để đổi lấy gạo, thực phẩm, thuốc men… Nhờ chịu khó lao động, dần dà ông Hải đã có được 10 ha đất trồng mía. Năm 2000, sau cơn sóng gió “mía đắng”, ông nuốt nước mắt phá bỏ toàn bộ rẫy mía để chuyển sang trồng điều. Nhưng cây điều sau đó cũng không đem lại hiệu quả. Đất đai thì nhiều, công sức lao động bỏ ra quá lớn mà giá cả nông sản bấp bênh nên thu nhập từ trồng trọt không ổn định. Điều này khiến ông Hải không thôi trăn trở.

Năm 2013, ông Hải khăn gói vào tận các tỉnh miền Tây Nam bộ để học nghề trồng thanh long. Sau đó, ông về phá bỏ rẫy điều, bỏ ra gần 700 triệu đồng mua trụ bê tông và cây giống thanh long ruột đỏ H14 Long Định về trồng. Ông khoan giếng, kéo ống nước gắn béc tưới trực tiếp vào gốc để tiết kiệm nước, công sức. Thời điểm này, người dân ở huyện Ia Pa chỉ trồng xoài, điều, mì, mía chứ chưa có người nào trồng thanh long.

Cây thanh long ruột đỏ đã sinh trưởng rất tốt trên đất Ia Pa.

Thấm thoắt đã 5 năm trôi qua, trang trại thanh long rộng 2,5 ha với 2.500 gốc của ông Hải bây giờ đã đi vào kinh doanh ổn định được 2 năm. Mỗi năm, trang trại cho thu hoạch 15 lứa, tổng sản lượng hơn 120 tấn quả. Không giấu giếm kinh nghiệm, ông Hải hướng dẫn cho nhiều hộ khác trên địa bàn cùng trồng thanh long quy mô trang trại cho thu nhập ổn định, phát triển thành một loại cây ăn quả mới cho thu nhập cao. “Thanh long là loại cây trồng chơi mà ăn thật. Các loại sâu bệnh đã có thuốc đặc trị. Phân bón đặc chủng dành cho thanh long cũng đã có bán trên thị trường. Vậy nên ai cũng có thể trồng được. Cứ người nào đến hỏi là tôi hướng dẫn tận tình liền”-ông Hải cười nói.

Theo ông Hải, thanh long là loại cây trồng ưa khí hậu nắng nóng, địa hình vùng đất dốc, róc nước. Mỗi trụ bê tông nên trồng 4 gốc thanh long. Khi cây ra hoa nên để mỗi nhánh tối đa 2 quả; mỗi gốc không quá 10 quả. Vụ thu hoạch chính là từ tháng 3 đến tháng 9 Âm lịch. Thời gian từ lúc ra nụ hoa đến lúc quả chín cho thu hoạch là 50 ngày. Quả thanh long lúc chín to, đẹp, trung bình đạt 800 gram. “Nhiều khi hái lứa này chưa xong, lứa quả kia đã chín. Thương lái đánh xe ô tô vào tận rẫy để mua. Giá bình quân 12.000 đồng/kg. Mỗi năm, tổng thu nhập từ trang trại thanh long được trên 1 tỷ đồng, trừ chi phí, tôi lãi hơn 700 triệu đồng”-ông Hải vui vẻ cho biết.

Từ thành công của mình, ông Hải đã hướng dẫn kỹ thuật, địa chỉ mua cây giống giúp nhiều hộ xây dựng vườn thanh long có hiệu quả. Trong đó, một số hộ bước đầu trồng thanh long thành công như ở thôn Kim Năng (xã Ia Ma Rơn) có ông Đinh Văn Thiều trồng 600 gốc, ông Bùi Văn Quỳnh trồng 1.000 gốc; ông Phan Văn Nhận ở xã Pờ Tó trồng 2.000 gốc…

Vài năm nay, sản phẩm thanh long ruột đỏ của ông Hải và các hộ trong nhóm sản xuất của ông đã vươn xa tiêu thụ ở nhiều tỉnh thành, bán sang cả nước bạn Lào, Campuchia. Bây giờ, về huyện Ia Pa, mọi người gọi vui cựu chiến binh Trịnh Như Hải là “Hải thanh long” như một sự tôn vinh cho người mở lối nghề trồng thanh long ruột đỏ ở vùng đất nghèo này.

Chi tiết

Làm giàu nhờ bỏ tiêu trồng cam sành ở Ia Le

Chỉ sau hơn 3 năm cần mẫn với 2.700 gốc cam sành, ông Phan Minh Tân (43 tuổi, trú tại xã Iale, huyện Chư Pưh, Gia Lai) đã “biến” vùng đất “chết” của mình thành vườn cam trị giá hàng trăm triệu đồng.

Ông Tân là người đầu tiên ở xã Ia Le đưa giống cam sành miền Tây về trồng tại địa phương. 

Năm 1997, ông Tân đi từ Bình Phước lên Gia Lai lập nghiệp, lúc bấy giờ nơi đây chỉ toàn đồi núi, cây cỏ. Sau khi khai hoang, mua thêm đất thấy người dân trồng tiêu nên hai vợ chồng cũng đổ xô trồng tiêu. Vay vốn khắp nơi, cuối cùng hai vợ chồng cũng đầu tư được hơn 1.700 trụ tiêu. Tưởng rằng cây tiêu sẽ mang lại thu nhập cao vì lúc này giá cả tiêu đang vượt mốc lên đỉnh hơn 200.000 đồng/kg thì đột nhiên cả vườn bỗng nhiên bị bệnh cứ thế vàng lá rồi chết dần.

Nhận thấy những bệnh lạ xuất hiện trên cây tiêu mỗi lúc một nhiều và lan rộng hơn, ông Tân đã quyết định loại bỏ hết diện tích hồ tiêu của mình  thay vào đó là 2.700 gốc cam sành.

Những quả cam to tròn, căng mọng của ông Tân không thua gì so với cam ở xứ sở miệt vườn.

Trò chuyện với chúng tôi, ông Tân chia sẻ: “Ngày đó cũng định quay lại trồng tiêu nhưng nghĩ thấy không khả thi nên mua thêm đất thử nghiệm giống cam sành đấy chứ. Nghĩ lại cũng thấy liều vì bản thân là người đầu tiên đưa giống cam này về với Chư Pưh, cũng chẳng được học hành gì. Đa số kinh nghiệm đều là tự học hỏi trên mạng và các chuyến đi thực tế ở miền Tây. Ấy vậy mà, giống cam này phát triển rất tốt lại cho năng suất cao, công cán và chi phí đầu tư ban đầu cũng không nhiều…”.

Những quả cam to tròn, căng mọng của ông Tân cũng chẳng kém cạnh gì so với cam ở xứ sở miệt vườn, nhiều quả cam ở vườn ông Tân nặng đến 6 lạng, rất thơm và ngọt. Năm 2017, chỉ mới vào vụ hái bói đầu tiên ông Tân đã thu về 12 tấn, với giá bán 20.000 đồng/kg ông rủng rỉnh bỏ túi 240 triệu đồng.

Còn năm 2018, dù cam không được giá cao như năm ngoái nhưng lại vượt trội về năng suất. Vụ mùa mới đây ông đã thu về 70 tấn, trừ hết các công cán chi phí, ông lãi 700 triệu đồng vụ cam này.

Dù năm nay cam không được giá cao như năm ngoái nhưng ông Tân vẫn thu lãi nhờ năng suất cao.

“Cây cam là loại cây ăn quả có múi nên khá nhiều sâu bệnh, vì thế cần phải nắm vững kỹ thuật. Từ việc chọn giống đến các khâu chăm sóc, bón phân, xịt thuốc… làm sao để cam cho trái đều, quả không bị sâu bệnh. Để phòng sâu bệnh cho loại cây này, ngoài việc xịt thuốc bảo vệ thực vật, nhà vườn cần tưới nước thường xuyên để rửa các loại nấm bệnh, côn trùng bám đậu trên lá. Đặc biệt, cần phải bổ sung chất dinh dưỡng và nguồn nước khi cây ra hoa, kết trái đến khi thu hoạch.Việc bọc lưới xốp cho từng quả tuy tốn công nhưng lại hạn chế được sâu bệnh, cam không bị rám nắng, giữ được màu xanh, cho nhiều nước và ngọt hơn…”, ông Tân cho biết thêm.

“Đi trước chứ tuyệt đối không đi sau”, là phương châm làm giàu của ông Tân. Khi mọi người đang loay hoay tìm giải pháp cứu tiêu thì ông Tân đã mạnh dạn phá bỏ tiêu và đưa cam về thử nghiệm. Và giờ đây khi mọi người chuẩn bị trồng cam thì ông lại đi theo hướng khác là đan xen chanh và nhãn. Tuy nhiên, không vì 2 loại quả mới mà ông quên mất vườn cam xanh tốt. Hiện ông Tân vẫn đang phát triển đan xen các loại quả này.

Đang vào mùa nên ông Tân và vợ phải tất bật hái cam giao cho khách.

Ông Nguyễn Long Khánh – Phó phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện Chư Pưh cho biết: “Những năm qua do thời tiết diễn biến thất thường nên dịch bệnh xuất hiện tràn lan trên cây hồ tiêu. Cũng chính vì vậy mà hàng nghìn ha tiêu trên địa bàn huyện đã bị xóa sổ. Hiện tại, chúng tôi cũng đang xây dựng dự án hỗ trợ chuyển đổi cây trồng, khuyến cáo nông dân luân chuyên cây trồng từ 2-3 năm, đợi diệt hết mầm bệnh trong đất trước khi trồng lại vườn tiêu mới. Một số cây trồng mà huyện đang khuyến khích nông dân xen canh như bơ, sầu riêng, cam...Bước đầu đã có những hiệu quả tích cực, bà con cũng đang dần chuyển đổi sang trồng xen cây ăn quả, phá bỏ diện tích tiêu chết…”.

Chi tiết

Hoài niệm về mùa cà na năm ấy ở Gia Lai

Trong một chuyến công tác về làng, tôi quen anh Đinh Nglong, một người dân ở làng Hle Hlang (xã Yang Trung). Những ngày rỗi, tôi thường theo anh vào rừng hái cà na. Lót tót theo anh, tôi hỏi: “Đi có xa lắm không?”. Anh cười nói: “Hai rựa”. Tôi chẳng hiểu rựa là gì, chân cứ bước, người vã mồ hôi thì cậu con trai anh mới giải thích: “Rựa vác trên vai phải, khi thấy mỏi đổi qua vai trái là một rựa”.

Cây cà na thường mọc rải rác trong rừng Đông Trường Sơn và miền Tây Nam bộ. 

Vậy là sau “hai rựa” của anh, tức hơn 2 giờ đi bộ, chúng tôi đã đến nơi cần đến. Đinh Nglong đảo mắt một vòng trên dãy núi điệp trùng xanh mướt rồi chỉ vào một cái cây cao chừng 30 m, tán xòe rộng, thân gỗ màu xám trắng. Lại gần hơn thì thấy từng chùm trái oằn cành chen lẫn trong chùm lá xanh đậm hình bầu dục. Anh bảo: “Cây cà na của mình đây rồi, hái thôi”.

Không ai bảo ai, mọi người trong nhà tỏa ra dọn sạch gốc cây, lót lá chèn vào những khe đá. Nglong giắt rựa quắm vào lưng, leo lên cây nhanh như con sóc. Anh chuyền ra cành cây, chọn những chùm trái to gần bằng ngón chân cái, ken nhau chi chít dày đặc rồi móc rựa vào cuống chùm trái, cắt cho rơi xuống đất. Hết cành này anh lại leo sang cành khác, đu đưa như con vượn. Những cành nhỏ, trái xa hơn thì anh rung lắc mạnh cho rơi xuống. Dưới đất, mọi người thong thả nhặt từng chùm trái, lặt cuống bỏ thành đống. Tôi hỏi: “Sao không đốn cành, hái cho nhanh?”. Anh cười: “Cây của mình “xí” rồi mà, cắt cành sang năm sẽ không cho trái nữa. Theo phong tục người Bahnar, cây mình đã “xí” trước thì không ai có quyền hái trái”.

Có những cây cà na sống hàng trăm tuổi, cao đến 30 m, thân to vài ba người ôm.

Giờ cơm trưa, ngồi dưới bóng cây cà na, anh loay hoay với mớ ống giang tìm được gần đó, đổ gạo vào ngâm, nút lại rồi sắp đều lên bếp than hồng. Khi những ống cơm lam vừa chín, anh mở hũ cà na muối chua vàng ươm lẫn những trái ớt xanh đỏ trông rất bắt mắt. Tôi nhón lấy một quả, cắn vào nghe giòn rụm, vị chua chua, mằn mặn cộng thêm vị cay the của ớt khiến món này ngon như cà pháo muối dưa. Ống cơm lam tỏa ra mùi thơm nức mũi của cơm gạo giã cộng với món cà na, muối é đưa cơm giữa rừng, cảm giác ấy đến giờ tôi không thể nào quên được.

Cà na là loại cây mọc hoang, có tên khoa học là Canarium album, thuộc họ trám (Burseraceae), có nơi còn gọi là trám trắng, cảm lãm, bạch lãm... Cà na thường mọc rải rác trong rừng Đông Trường Sơn và miền Tây Nam bộ. Tán cây xòe rộng, lá hình bầu dục, nhẵn cả 2 mặt, riêng mặt trên sáng bóng. Trái cà na cũng có hình bầu dục, màu xanh đậm, vị chát, khi chín thì ngả màu vàng và có vị chua, vỏ quả nhẵn, cơm dày, hạt cứng. Có những cây cà na sống hàng trăm tuổi, cao đến 30 m, thân to vài ba người ôm. Từ tháng 4 đến tháng 6 hàng năm là mùa ra hoa; những bông hoa trắng tinh khôi tỏa hương thơm ngát một vùng. Từ tháng 9 đến tháng 10, cây bắt đầu cho trái, có cây cho đến 6 -7 tạ trái.

Từ tháng 9 đến tháng 10, cây cà na bắt đầu cho trái, có cây cho đến 6 -7 tạ trái.

Trái cà na có thể chấm muối ớt ăn sống hoặc chế biến thành những món ăn như muối dưa, ngào đường làm mứt trong các dịp Tết. Ngoài ra, cà na còn được dùng làm rượu với hương vị thơm, thanh rất đặc biệt hoặc ngâm, tẩm sấy khô làm kẹo xí muội. Người ta còn khai thác nhựa cây để làm chất đốt sáng như thắp đèn dầu.

Vào mùa, từng đoàn người nối nhau lên rừng, họ chọn tìm những cây đã “xí” trước đấy, tuần tự thu hái như trong vườn nhà. Chiều về, từng đoàn người gùi cà na sắp hàng trước cửa hàng mậu dịch và các quán trong huyện bán mua tấp nập. Những chiếc xe tải kìn kìn chở đầy cà na về An Khê tiêu thụ. Còn người dân, gương mặt ai cũng vui tươi, hớn hở vì có thêm một gùi đầy ắp gạo, thực phẩm mang về nhà để cải thiện bữa ăn.

Bây giờ những cánh rừng Tây Nguyên không còn thấy bóng những cây cà na nữa. 

Hơn 30 năm sau, tôi mới có dịp trở lại làng Hle Hlang. Anh Nglong đã về với tổ tiên. Đi qua những vạt rừng xưa cũng không còn thấy bóng những cây cà na nữa. Còn đâu một thời rừng bạt ngàn, rừng tầng tầng lớp lớp, cái thời mà người làng sống vô tư, thanh thản, hòa hợp dưới mái nhà chung là rừng.

Tất cả chỉ còn là hoài niệm...

Chi tiết