Nhớ mùa dâu Cái Tàu...vùng đất mũi Cà Mau

Dâu Cái Tàu là sản vật nức tiếng xa gần của địa danh U Minh. Không chỉ là loại trái cây, dâu Cái Tàu còn là một thương hiệu, một loại hình trải nghiệm du lịch sinh thái nhà vườn và cũng là nét văn hoá rất độc đáo.

Lo lắng lớn nhất của ông Thặng là thân phận của cây dâu trên đất Cái Tàu trong tương lai.

Phó chủ tịch UBND xã Nguyễn Phích Trần Quốc Sự thông tin: “Cây dâu trước đây được trồng khá phổ biến ở Nguyễn Phích, song giá trị kinh tế không cao. Người ta trồng chơi, trái cũng chỉ để ăn cho vui miệng. Nhiều người không mặn mà nên phá bỏ. Sau này có người lập vườn, giữ cây dâu và gắn với các hoạt động trải nghiệm du lịch”. Từ một loại cây tưởng chừng vô giá trị, vườn dâu trở thành điểm đến có sức hút với rất nhiều du khách…

Dâu Cái Tàu - niềm tự hào của người Nguyễn Phích

Tìm về vườn dâu của ông Lữ Minh Thặng, thuộc Rạch Chệt, Ấp 3, xã Nguyễn Phích, một trong những vườn dâu lớn nhất của U Minh, mới thấy hết sự tự hào của người dân đối với loại sản vật độc đáo này. Theo ông Thặng, cây dâu vàng đã mọc ở đất Nguyễn Phích từ xa xưa. Nói tới dâu Cái Tàu là phải nói đến giống dâu vàng. Còn dâu xanh sau này được người dân nhập về. Ông Thặng cho biết: “Cây dâu coi vậy chớ không phải dễ trồng. Phải bao khuôn liếp, ngọt hoá, giồng cao thì mới sống được”. Bởi vậy từ khi người người ở Ấp 3 chuyển qua nuôi tôm, diện tích vườn dâu cứ teo tóp dần. Đến nay chỉ còn vài nhà quyết gìn giữ cây dâu.

Hơn 150 gốc dâu của ông Thặng được trồng từ sau tiếp thu. Với dâu vàng, phải 7 năm mới có trái, còn dâu xanh khoảng 5 năm. Nói về trái dâu, ông Thặng ví von rất hay: “Dâu Cái Tàu cũng như người phụ nữ ở đây vậy. Bám đất phèn để xanh tốt, chua thanh và có dư vị ngọt ngào”. Nghe đâu thời xa xưa, lúc vua Gia Long Nguyễn Ánh chạy loạn, cũng đã từng nếm thử hương vị dâu Cái Tàu và rất yêu thích. Đã có giai đoạn, cứ đất vườn ở Nguyễn Phích thì sẽ có cây dâu. Người ta trồng có khi chỉ để trồng, để ngắm mùa trái dâu vàng rộ, chớ chẳng cần bán buôn hay giá trị kinh tế.

Vườn dâu Cái Tàu từng là điểm đến thu hút nhiều du khách.

Cây dâu coi vậy mà khó trồng so với những loại nông sản khác. Với kinh nghiệm cả đời trồng dâu, ông Thặng cho biết: “Trái dâu muốn ngọt phải sa mưa. Mùa trái nhiều, mùa trái ít. Còn như năm nay, chỉ ra vài chùm”. Như lời ông Thặng, trước đây vườn dâu năm nào trái cũng oằn cây, tới gốc, phủ lên cả mặt đất. Nhưng mấy năm gần đây thì thất thường. Năm 2018, vườn dâu của ông Thặng đón hàng ngàn lượt khách, thu về cả trăm triệu đồng tiền bán vé. Hỏi ông, dâu Cái Tàu đặc sắc nhất ở điểm gì, ông Thặng chậm rãi: “Dâu vàng chụp hình đẹp lắm à. Cái nữa là người ta thấy ngộ. Ở vùng đất phèn trũng này có loại trái cây ăn lạ miệng lại có duyên hậu”.

Dẫn chúng tôi dạo một vòng quanh khu vườn, nhìn những gốc dâu cổ thụ, ông Thặng tâm sự: “Trước giờ ông bà, ba má tôi vẫn trồng dâu, sau này tôi kế tục. Nói vậy chớ thấy cây dâu là thấy nhớ đất đai, xứ sở của mình liền hà”. Bao nhiêu người khi đi xa, trong dư vị tha hương là cái chua chua thấm sâu vào thớ lưỡi. Là lắng lại biết bao ngọt ngào của tình đất, tình người. Dâu Cái Tàu coi vậy chớ ai đã sinh trưởng ở đất này thì có chết cũng không thể quên được. Lần chỉ từng cây dâu, ông Thặng chỉ luôn "tánh nết" của nó, thời điểm trồng, trái mọc chỗ nào lớn hơn, ngọt hơn. Trong đôi mắt của ông là sự hàm ơn, sự gắn bó chân thành với vườn tược, cây cối và với sản vật độc đáo của quê hương.

Dâu mất mùa - thất thu du lịch

Năm nay, vườn dâu của ông Thặng không ra trái. Ông Thặng nói, chắc giờ đất nhiễm phèn mặn rồi, dâu sống còn èo uột, huống hồ gì có trái. Bà Nguyễn Thị Hương, vợ ông Thặng, rầu rầu: “Năm trước lễ 30/4, khách tới quá trời. Dâu ở đây người ta khen ngon, trái lớn. Còn năm nay chỉ ra vài chùm, có cây không có trái nào luôn”. Vừa nghe điện thoại của khách, ông Thặng cứ phân bua: “Năm nay dâu không có trái mấy đứa ơi! Ờ, thông cảm cho chú, nếu năm sau có trái chú cho hay liền”. Chỉ trong buổi sáng, điện thoại của ông reo liên tục. Có khách không tin, nhất quyết cứ đòi ra coi thử vì sợ chủ nhà… giấu.

Loại cây đặc sản này đã gắn bó với bà con ở xứ Cái Tàu hơn cả trăm năm nay.

Trong khi những mảnh vườn lân cận đều đã cải tạo để nuôi tôm, cua với thu nhập quanh năm. Vườn ông Thặng vẫn nặng tình, nặng nghĩa với cây dâu với một mùa cho trái duy nhất. Cả năm cũng trông chờ dâu ra trái ngay mùa nghỉ lễ, thu nhập nhiều thì hơn trăm triệu, ít thì vài chục triệu. Vậy nên khi dâu không có trái, những người chủ vườn cũng mang nặng suy tư, trăn trở. Ông Thặng tính: “Bây coi, có trái một năm rồi "điếc" ba bốn năm, kiểu này chắc phá vườn nuôi tôm quá. Chớ còn chi phí sinh hoạt, con cái học hành nữa, đâu kham nổi”. Tự nhiên chúng tôi thấy lo lắng. Sợ một ngày nào đó đất Nguyễn Phích không còn cây dâu. Sợ một ngày nào đó không còn thấy dáng các chị, các mẹ, các em bên chiếc áo bà ba, vành nón lá nghiêng nghiêng và trên tay là một rổ dâu vàng rộm, đầy mùa.

Lữ Hằng Mai, con gái út của ông Thặng, là sinh viên ngành luật mới tốt nghiệp. Mai nói, đi xa quê rồi mới nhớ mùa dâu. Mùa dâu là mùa vườn tược của Nguyễn Phích rực rỡ nhất, tươi đẹp nhất. Cắn trái dâu đầu mùa, kèm theo ít muối ớt, cái nắng chang chang của tháng hạn cũng phải dịu lại bảy phần. Khách tới bên vườn dâu, mân mê những chùm trái trĩu cành, thưởng thức loại nông sản sạch thuần khiết trong sự chân tình, nồng hậu của người dân quê thì còn gì bằng. Mai cùng với mẹ cứ năn nỉ tía giữ lại vườn dâu. “Kệ, năm nay không có thì năm sau. Chớ dâu mình chặt phá đi rồi thì sau này tiệt giống, phải không anh?”, Mai hỏi. Ờ thì phải. Lỡ mai này dâu Cái Tàu không còn, xứ sở U Minh chắc mất đi vài phần thi vị, độc đáo. Rồi mùa chớm mưa, tìm đâu thấy những ký ức xa xưa…

Có mấy đoàn khách tiu nghỉu nhìn những gốc dâu vẫn xanh lá nhưng chỉ có vài trái, ông Thặng cứ giải thích: “Tại năm nay thời tiết hay sao đó mấy đứa, dâu còn tốt cây quá trời mà hổng chịu ra trái”. Nghe ông nói, dường như dâu không có trái là do lỗi của ông vậy. Tôi hiểu ông. Đó không chỉ là sự tiếc nuối vì thất thu một mùa du lịch mà còn là sự lo lắng đối với thân phận của cây dâu trên đất Cái Tàu. Dắt khách ra tận gốc cây để tận mắt chứng kiến cảnh dâu mất mùa, ông chủ vườn cứ lủi thủi, héo hắt. Khách cũng buồn thiu, không thèm để ý đến mấy câu hỏi bâng quơ của anh nhà báo. Ờ thì, dâu không có trái, còn nói năng chuyện gì nữa.

Nhiều bạn trẻ rất thích thú khi tham quan, du lịch tại vườn dâu Cái Tàu. 

Trên đường về, cứ nghĩ về chuyện dâu mất mùa, chuyện so sánh trái dâu với người con gái Cái Tàu, về những người nông dân quyết gìn giữ nếp xưa của ông bà tổ tiên, tôi chợt nhận ra rằng: Hồn đất, hồn người, tình xứ sở vẫn ở đó. Lẩn khuất và dung dị với những điều đơn giản nhất. Mùa dâu sẽ còn oằn trái, nếu vẫn còn những con người như ông Thặng. Mặc cho phèn mặn. Mặc cho cuộc đời thay đổi…

Chi tiết

Hiệu quả trồng dừa xiêm lùn trên bờ vuông

Những năm gần đây, nhiều hộ nông dân trên địa ban huyện U Minh mạnh dạn đầu tư vốn để cải tạo vườn tạp, đất bờ bao, bờ vuông để thực hiện mô hình trồng dừa xiêm lùn nhằm tăng thu nhập, cải thiện kinh tế gia đình. Nhờ mô hình này mà những năm qua, hộ anh Huỳnh Tuấn Anh, ở ấp 10, xã Khánh An, huyện U Minh không chỉ thoát nghèo mà còn từng bước vươn lên khá giàu.

Từ mô hình trồng dừa xiêm lùn trên bờ vuông, mỗi năm anh Tuấn Anh có thu nhập khoảng 100 triệu đồng.

Nhiều năm trước, gia đình anh Huỳnh Tuấn Anh, ở ấp 10, xã Khánh An, huyện U Minh chỉ trồng lúa kết hợp nuôi tôm, nuôi cua, thu nhập tạm ổn định. Tuy nhiên, phần đất sân vườn, bờ bao còn bỏ trống chỉ có cỏ sậy mọc um tùm. Sau khi địa phương tuyên truyền, vận động cải tạo vườn tạp, đất hoang đưa vào sản xuất để phát triển kinh tế gia đình và nhất là sau những lần đi tìm hiểu, học hỏi một số mô hình sản xuất có hiệu quả, anh Tuấn Anh quyết định thực hiện mô hình trồng dừa xiêm lùn trên bờ vuông.

Đầu năm 2012, anh Tuấn Anh tiến hành nạo vét các kênh mương nuôi tôm kết hợp bồi trúc các bờ bao, đào mới một số mương liếp trên diện tích 1 ha đất sản xuất để trồng dừa xiêm lùn. Lúc đầu, anh trồng khoảng 100 gốc và sau khoảng 2 năm rưỡi dừa bắt đầu có trái. Năm đầu tiên thu hoạch, anh Tuấn có lãi trên 30 triệu đồng. Thấy trồng dừa cho thu hoạch cao so với một số cây ăn trái khác nên anh Tuấn Anh tiếp tục cải tạo hết phần đất vườn đã cuốc của gia đình còn lại và trồng thêm 200 gốc dừa nữa.

Hiện nay, gia đình anh Tuấn Anh có hơn 300 gốc dừa xiêm lùn đang trong thời kỳ thu hoạch. Trong đó, gồm dừa xiêm lục, dừa xiêm đỏ, dừa xiêm dứa. Giống dừa nào cũng cho trái to, nước ngọt. Từ lúc trồng đến thu hoạch chưa được 3 năm, đạt năng suất rất cao. Trung bình mỗi gốc dừa trong 1 năm cho thu hoạch từ 150 đến 200 trái, có gốc trên 300 trái. Hiện nay, trung bình 1 ngày, gia đình anh Tuấn Anh hái bán từ 70 đến 80 chục trái dừa tươi, mỗi trái bán với giá tù 6.000 đến 7.000 đồng. Sau khi trừ chi phí, bình quân mỗi ngày gia đình anh Tuấn Anh anh còn thu nhập 300.000 đến 400.000 đồng, trong 1 năm có thu nhập trên 100 triệu đồng.

Giống dừa xiêm lùn đỏ của gia đình anh Tuấn Anh rất sai trái.

Anh Tuấn Anh cho biết: “Lúc mới trồng, tôi cứ nghĩ do ảnh hưởng của chân nước mặn trên đất nuôi tôm dừa xiêm lùn sẽ không phát triển. Nhưng khi trồng rồi mới thấy dừa xiêm lùn là loại cây trồng đơn giản nhất, ít tốn công chăm sóc, phát triển rất nhanh, cho thu hoạch thường xuyên, trồng 1 lần thu hoạch được nhiều năm. Nếu so với các loại cây ăn trái khác, trồng dừa xiêm lùn cho thu nhập cao gấp 2 đến 3 lần, trong quá trình trồng không có rủi ro, đầu ra và giá cả rất ổn định. Để trồng dừa xiêm lùn mang lại hiệu quả kinh tế cao, mặt đất trồng phải cao ráo, màu mỡ, khoảng cách trồng giữa mỗi cây từ 5 đến 7 mét. 

Khi dừa từ 1 đến 3 tuổi, mỗi năm nên bón phân từ 2 đến 3 lần, chủ yếu là phân NPK và DAP vào khoảng tháng 5 và tháng 6 âm lịch. Trước khi bón 2 loại phân này nên trộn đều nhau, rồi dùng dá xới xung quanh gốc dừa rồi tiến hành bón phân, khi bón phân xong lắp đất lại để phân không bị thất thoát. Ngoài ra, cũng có thể rải phân xung quanh gốc dừa sau đó lấy bùn dưới kênh mương bồi gốc. Khi thấy đất trồng dừa bị nhiễm phèn có thể bón từ 1 đến 2 kg vôi vào mỗi gốc dừa tùy thuộc vào mức độ nhiễm phèn của đất. Tốt nhất là nên bỏ vôi sau những con mưa đầu mùa. Đối với những gốc dừa nằm trên bờ đất cao, vào mùa khô nên tưới nước thường xuyên để giữ độ ẩm cho đất và giúp dừa có trái sai hơn”.

Ông Nguyễn Hoàng Hớn, Trưởng ấp 10, xã Khánh An, nhận xét: “Trong ấp 10, xã khánh An, huyện U Minh hiện có nhiều hộ nông dân trồng dừa xiêm lùn, nhưng diện tích trồng lớn nhất, có hiệu quả nhất là hộ anh Huỳnh Tuấn Anh. Những năm qua, nhờ mô hình trồng dừa xiêm lùn mà kinh tế gia đình anh Tuấn Anh ngày một khấm khá hơn. Bên cạnh trồng dừa, anh Tuấn Anh còn kết hợp trồng lúa, nuôi tôm, nuôi cua để tăng thu nhập phát triển kinh tế gia đình. Không chỉ trồng dừa đem lại kinh tế cao cho gia đình, anh Tuấn Anh sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm và khuyến khích bà con nông dân địa phương tận dụng đất trống, vườn tạp, bờ bao, bờ vuông trồng dừa xiêm lùn để tăng thu nhập, cải thiện cho kinh tế gia đình và từng bước vươn lên làm giàu”.

Chi tiết

Làm giàu nhờ trồng cam sành đất rừng U Minh

Bén duyên với vùng đất rừng xã Khánh Thuận, huyện U Minh chỉ mới hơn 5 năm, nhưng bằng niềm đam mê và tinh thần cần cù, chịu khó, anh Nguyễn Minh Kha đã gầy dựng được mô hình trồng cây ăn trái, cho thu nhập gần nửa tỷ đồng mỗi năm.

Vườn cam sành của gia đình anh Nguyễn Minh Kha cho năng suất từ 8 – 9 tấn/ha.

Cách đây hơn 5 năm, từ khi về lập nghiệp tại ấp 18, xã Nguyễn Phích, huyện U Minh anh Nguyễn Minh Kha đã bắt tay cải tạo đất tìm kiếm mô hình để tăng gia sản xuất phát triển kinh tế gia đình. Thấy đất phù hợp, rất thuận lợi cho việc phát triển cây ăn trái nên anh Kha đã mạnh dạn bỏ ra một số vốn lớn đầu tư mua 10ha đất, cải tạo trồng 2.200 gốc cam sành và 400 gốc xoài.

Anh Kha cho biết: “Vùng đất lâm phần rừng tràm U Minh Hạ rất thích hợp để trồng cây ăn trái bởi có nhiều phân và chất đạm hữu cơ trong đất. Vì vậy, tôi đã đi học hỏi nhiều nơi, để về áp dụng trồng trên diện tích đất của gia đình. Đến nay, tôi đã thử nghiệm và trồng được nhiều loại cây cho ra trái nghịch mùa như cam sành, xoài, bưởi. Tôi nghĩ không điều gì là không thể làm được, quan trọng là mình có quyết tâm hay không”.

Ngay từ khi bắt tay vào thực hiện mô hình trồng cam sành, anh Kha luôn chú trọng từng công đoạn từ trồng đến chăm sóc, bón phân và xịt thuốc cũng như cắt cành tạo tán và làm trái. Hiện tại, anh Kha đang trồng cam sành theo hướng sạch, chủ yếu sử dụng các loại phân hữu cơ, sinh học để vừa giúp cho trái ngon, ngọt, đạt chất lượng mà không sợ ảnh hưởng đến sức khỏe. Với 2.200 gốc cam sành, vụ mùa năm nay anh Kha ước tính thu hoạch gần 100 tấn trái, với giá bán từ 10.000 - 12.000 đồng/kg, doanh thu khoảng 500 triệu đồng.

Vụ mùa năm nay, anh Kha ước tính thu hoạch gần 100 tấn trái, với giá bán từ 10.000 - 12.000 đồng/kg.

Anh Nguyễn Minh Kha cho biết: “Chăm sóc cam sành khó nhất là bệnh lở cổ rễ, rụng trái non. Nếu trị được hai loại bệnh này thì cam mới có thể phát triển tốt và cho trái nhiều. Sau mỗi đợt thu trái, cần cắt bỏ những cành già bị sâu bệnh, những cành có nhiều trái mới thu xong, để dưỡng những cành còn lại khỏe hơn, tiếp tục cho trái mùa sau được hiệu quả”.

Nhờ chí thú làm ăn, chịu khó học hỏi, kết hợp giữa kinh nghiệm thực tiễn và áp dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất, đã giúp anh Kha gây dựng cho mình mô hình sản xuất kinh tế bền vững. Ngoài trồng cam sành, gia đình anh cũng thành công với mô hình trồng xoài cho thu nhập trên 150 triệu đồng/năm.

Ông Mai Văn Chiến, Phó Trưởng ấp 18 xã Khánh Thuận, huyện U Minh cho biết: “Từ cách làm kinh tế của anh Kha, nhiều người dân trên vùng đất lâm phần rừng tràm xã Khánh Thuận, huyện U Minh đã học hỏi và áp dụng làm theo. Hiện tại, một số gia đình đã phát triển được khu vườn với nhiều loại cây ăn trái có giá trị, trong đó giống cam sành được quan tâm phát triển. Hiện tại, ấp 18 đã thành lập được tổ hợp tác chuyên trồng cam sành, thu hút gần 10 tổ viên tham gia, hộ nào trồng cũng đạt năng suất cao, cho thu nhập mỗi năm từ vài chục đến vài trăm triệu đồng”.

Cải tạo đất, lựa chọn cây trồng phù hợp, mang lại hiệu quả kinh tế cao.

Cải tạo đất, lựa chọn cây trồng phù hợp, mang lại hiệu quả kinh tế cao đang là một trong những giải pháp hay được anh Kha và một số hộ dân nơi đây thực hiện có hiệu quả, hướng tới mục tiêu đa dạng hóa các loại cây trồng, nhất là cây ăn trái. Qua đó, góp phần thúc đẩy kinh tế địa phương từng bước phát triển và thu nhập của nhiều hộ nông dân không ngừng được nâng lên.

Chi tiết

Cây mía ở Thới Bình ngậm ngùi nhường chỗ

Năng suất kém, giá cả xuống thấp, không có người thu mua…người trồng mía ở huyện Thới Bình buộc phải xóa dần cây mía để chuyển đổi sang trồng và nuôi các loại cây, con khác.

Chanh không hạt do chị Nguyễn Thị Thắm trồng đang phát triển tốt.

Trong những năm gần đây, diện tích trồng mía ở huyện Thới Bình bị giảm mạnh. Nếu trước đây, toàn huyện Thới Bình có diện tích đất trồng mía gần 2.000 ha, đến nay chỉ còn khoản 200 ha. Trong khi đó, mía nguyên liệu thường xuyên rớt giá, nhà máy đường đặt tại địa phương đóng cửa, không có đầu ra, không có người thu hoạch…là những nguyên nhân chủ yếu khiến cho diện tích mía mất dần để nhường chỗ cho các loại cây trồng, vật nuôi khác.

Ông Nguyễn Hoàng Lâm, Trưởng Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện Thới Bình cho biết: Trong nhiều năm nay, giá mía không đem lại lợi nhuận cao cho bà con nông dân, nên huyện đã lập quy hoạch chuyển một phần diện tích trồng mía sang sản xuất lúa - tôm, một phần khác trồng cây ăn trái và hoa màu.

Để giúp bà con nông dân chuyển đổi cây trồng, vật nuôi hiệu quả, huyện Thới Bình đã thực hiện dự án khoa học công nghệ, hỗ trợ bà con nông dân chuyển đổi diện tích trồng mía sang trồng chanh không hạt. Hiện tại, có 74 hộ tham gia dự án này, với diện tích khoảng 10 ha.

Một số diện tích trồng mía đã được chuyển đổi sang trồng hoa màu, sản xuất lúa - tôm.

Chị Nguyễn Thị Thắm, ở ấp 8, xã Trí Lực, huyện Thới Bình cho biết: Thương lái thu mua mía với giá 500 đồng/kg, trong khi đó tiền thuê nhân công thu hoạch hết 300 đồng, người trồng chỉ còn 200 đồng thì làm sao có lời. Giá mía rẻ nên tôi tham gia dự án chuyển đổi sang trồng chanh không hạt. Khi tham gia dự án này, tôi được hỗ trợ toàn bộ về cây giống, phân thuốc, kỹ thuật. Hiện tại, cây chanh đang phát triển tốt sau 02 tháng trồng.

Theo Trưởng Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện Thới Bình Nguyễn Hoàng Lâm: Cây chanh không hạt sẽ cho trái sau 02 năm trồng. Để người trồng chanh không còn lâm vào cảnh bấp bênh, luẩn quẩn tìm đầu ra cho sản phẩm, ngành chức năng huyện Thới Bình đã làm đầu mối để các doanh nghiệp xuất khẩu xuống tận nơi khảo sát, cung cấp cây giống và cam kết thu mua sản phẩm của người dân tham gia thực hiện dự án này.

Trong thời gian chờ cây chanh cho trái, ngành chuyên môn huyện Thới Bình khuyến khích bà con nông dân bố trí trồng xen các loại rau màu, cây trồng ngắn ngày, để lấy ngắn nuôi dài, không để đất nhàn rỗi.

Chi tiết

Sản phẩm chuối ở Cà Mau khó khăn đầu ra

Thời gian qua, tỉnh Cà Mau thực hiện tái cơ cấu ngành nông nghiệp, đưa sản phẩm chuối trở thành một trong 5 ngành hàng chủ lực của địa phương. Tuy nhiên, hiện ngành hàng này vẫn gặp nhiều khó khăn về đầu ra của sản phẩm.

Người trồng chuối Cà Mau đang chật vật vì giá chuối bị rớt đến mức thảm hại.

Địa phương có diện tích trồng chuối gần 6.000 ha, tập trung chủ yếu tại các huyện vùng ngọt U Minh, Trần Văn Thời, Thới Bình và một phần thành phố Cà Mau. Sản lượng chuối trên 100.000 tấn/năm, giá chuối xiêm bán tại vườn dao động từ 1.000 - 2.000 đồng/kg, có thời điểm sụt giảm mạnh, khiến người dân lo lắng.

Hiện sản phẩm chuối của nông dân chưa được nhiều doanh nghiệp trong và ngoài tỉnh thu mua làm nguyên liệu chế biến bánh, kẹo đặc sản, cung cấp ra thị trường hoặc xuất khẩu. Địa phương chưa có nhà máy chế biến chuối, nhưng tại xã Trần Hợi, huyện Trần Văn Thời hình thành làng nghề ép chuối khô, giải quyết việc làm hàng trăm lao động tại địa phương.

Nhiều địa phương khác trong tỉnh chưa có cơ sở chế biến sản phẩm chuối. Các hộ dân chỉ thu hoạch, bán nguyên liệu cho thương lái với giá không ổn định. Việc xây dựng nhãn hiệu, quảng bá sản phẩm còn yếu là nguyên nhân khiến ngành hàng này chưa đủ sức cạnh tranh.

Giá chuối lên xuống thường xuyên, nhưng thời điểm hiện tại, giá chuối chỉ còn 1.000 đồng/kg. 

Theo Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Cà Mau Lê Thanh Triều, ngành hàng chuối ở Cà Mau phát triển thiếu tính bền vững do chưa hình thành chuỗi liên kết sản xuất để tạo sản phẩm khác biệt, nâng giá trị và cạnh tranh hàng hóa trên thị trường.

Thời gian tới, sở, ngành và chính quyền địa phương tạo điều kiện kết nối với doanh nghiệp trong và ngoài tỉnh để mở rộng thị trường tiêu thụ sản phẩm đặc sản mang thương hiệu Cà Mau được chế biến từ chuối.

Địa phương hỗ trợ người dân làng nghề xây dựng nhãn hiệu cho sản phẩm chuối Cà Mau gắn với tuyên truyền, quảng bá rộng rãi. Tỉnh Cà Mau vận động, khuyến khích người dân tham gia mô hình sản xuất liên kết theo chuỗi sản xuất để tạo đầu ra ổn định cho ngành hàng này.

Chi tiết

Nông dân Cà Mau khóc ròng vì dưa ngập úng

Hoàn lưu bão số 1 gây mưa lớn trên diện rộng trong vài ngày qua đã làm ruộng dưa của nông dân ấp Bà Điều, xã Lý Văn Lâm, TP. Cà Mau rơi vào cảnh tan hoang. Không đầy 20 ngày nữa sẽ đến ngày thu hoạch nhưng nay nay nhiều rẫy dưa mất trắng vì ngập úng.

---

Mùa dưa hấu Tết của nông dân Cà Mau chìm trong "biển nước".

---

Xót xa nhìn ruộng dưa chìm trong biển nước, ông Huỳnh Tấn Liệp không khỏi đau lòng xót của. Công sức hơn 2 tháng gieo hạt, chăm sóc đêm ngày, thế nhưng chỉ qua mấy ngày mưa trái mùa làm bể bờ bao, nước tràn quá khổ mà nay công của ông trở thành công cóc. Nước dâng quá 4 tấc nên hơn 5 công dưa hấu hư hại hoàn toàn.

Tan theo mây khói

Bì bõm xuống nước hái những trái dưa khá to lên bổ ra, ruột bên trong vẫn còn màu trắng, ông Liệp không kìm lòng được thốt lên: “Như vầy chỉ có nước đem bỏ chớ còn làm gì được nữa!”.

Ông Huỳnh Tấn Liệp, ấp Bà Điều, xã Lý Văn Lâm, TP. Cà Mau khóc ròng vì rẫy dưa tan hoang.

Ông Liệp cho hay, ông trồng dưa hấu hơn 20 năm nay nhưng chưa lần nào gặp phải cảnh này. Cả thảy 5 công ông trồng giờ mất trắng. Mỗi công vốn liếng bỏ vào cũng gần 8 triệu đồng mà nay không còn gì hết. Trước cảnh đó, nông dân chỉ còn biết “thôi thì đi làm hồ để trả nợ”.

Cũng tương tự ông Liệp, 3 công dưa hấu của ông Trương Văn Đoàn cũng mất trắng hoàn toàn. Nhẩm tính tổng thiệt hại, ông Đoàn thất thểu: “Vốn 25 triệu đồng, nếu thu hoạch ít nhất cũng 70 triệu ăn tết. Nay thì mất trắng, tiền đi hỏi, giờ phải đi làm mướn trả cho người ta mà cũng không biết mần gì đây, vì cũng tới tết rồi”.

Nhiều hộ rơi vào cảnh trắng tay vì vụ dưa tết bị ngập úng.

Ngập trong làn nước sâu sau 2 ngày, hiện ruộng dưa của ông Liệp đã úng hoàn toàn, mọi nỗ lực bơm nước ra ngoài không còn hy vọng cứu vãn. Trước cảnh đó, vợ chồng ông chỉ thở dài: “Vợ tôi qua nay không dám ra nhìn ruộng dưa, tôi cũng ra bữa nay thôi chớ không ra thêm chi nữa, nhìn chi nó đau!”.

Nỗ lực “cứu” dưa

May mắn hơn các hộ trồng dưa lân cận, hộ ông Lâm Văn Cường cũng bị ảnh hưởng. Nhưng với nỗ lực, vận dụng tối đa hơn 3 máy bơm vận hành ngày đêm cùng 1 chút may mắn, đến nay coi như ruộng dưa của ông thiệt hại hơn 50%.

Những trái dưa còn non ngày đang được “trục vớt”.

Với kinh nghiệm trồng dưa 10 năm, vụ dưa này ông xuống giống 10 công theo tiêu chuẩn VietGAP, 10 công dưa truyền thống nay chỉ còn lại phân nửa. Tuy nhiên, với số dưa còn lại, mỗi công trừ chi phí, ước tính ông lãi khoảng 15 triệu đồng.

Riêng với hộ chị Cao Mỹ Hiền, vụ dưa năm nay chị xuống giống 14 công. Mọi biện pháp tát nước, xịt thuốc dưỡng chống sâu bệnh đang được thực hiện gấp rút sau khi trận mưa vừa dứt. Chị Hiền chia sẻ: “Coi như cũng còn lại 30%, được nhiêu đó cũng mừng. Ráng chăm sóc, hy vọng gỡ gạt lại vốn”.

Những trái dưa hấu khoảng 15 ngày tuổi bị chìm trong nước.

Ông Mạc Ngọc Truyền, Chủ tịch Hội nông dân xã Lý Văn Lâm cho biết: “Sắp tới, ngoài rà soát lại mức độ thiệt hại trình lên cấp trên để có hướng hỗ trợ phần nào cho bà con, ở góc độ địa phương, chúng tôi đã và đang huy động máy bơm tiếp tục bơm nước ra ngoài. Xã có 2 trạm bơm lớn cũng vận hành hết công suất ngày đêm, giảm áp lực cho ruộng dưa. Song song đó, xã cũng hướng dẫn bà con cách phòng trừ dịch bệnh, vì khi nước ngập, sẽ xuất hiện một số loại dịch bệnh trên dưa. Qua đó nhằm hạn chế đến mức thấp nhất thiệt hại".

Người dân đang khẩn trương bơm tát nước ra ngoài để cứu diện tích dưa còn lại.

Toàn xã Lý Văn Lâm có 68 ha dưa bị thiệt hại với hơn 120 hộ trồng. Trong đó có 21 ha dưa VietGAP. Sau khi rà soát, có 4 ha thất trắng, còn lại đều thiệt hại trên 50%, ước tính sản lượng thu hoạch khoảng 1.800 tấn, giảm hơn một nửa so với năm trước là 4.000 tấn.

Chi tiết

Nông dân Ngọc Hiển đối mặt “hoa màu tặc”

Vụ mùa dưa hấu năm nay, ông Lê Văn Ni trồng 300 dây, dưa phát triển tốt, cho trái to. Chỉ khoảng 20 ngày nữa ông Ni sẽ thu hoạch vụ dưa hấu bán dịp Tết. Tưởng chừng năm nay ông Ni sẽ đón Tết được sung túc nhờ rẫy dưa hấu này. Nhưng giờ ông chỉ biết ngậm ngùi trước thành quả của mình bị kẻ xấu phá hoại.

---

Nông dân Ngọc Hiển đối mặt “hoa màu tặc”.

---

Cũng may, kẻ xấu chỉ phá 40 dây của ông với gần 50 trái, ước thiệt hại khoảng 6 triệu đồng. Vấn đề lo lắng của ông Ni là không biết chúng có còn phá hoại nữa hay không, chứ việc canh giữ thì không thể. Bởi mỗi ngày ông phải dọn cỏ, trồng rau rất mệt nhọc, ban đêm cần được nghỉ ngơi. 

Ông Huỳnh Văn Lập, Trưởng ấp Xẻo Mắm bức xúc: “Tôi đã nhiều lần lần kiến nghị lên UBND xã, ngành chức năng về tình trạng phá hoại hoa màu, cây ăn trái của người nông dân. Xong đâu vẫn vào đấy!”.

Nhiều trái dưa hấu bị đập nát tại rẫy của ông Lê Văn Ni.

Hiện tình trạng phá hoại hoa màu, cây ăn trái trên địa bàn ấp Xẻo Mắm, xã Tân Ân diễn ra khá phổ biến, gây bức xúc trong nhân dân. Nhất là đối với những hộ quanh năm chỉ biết bám từng cọng rau, vụ màu để cải thiện kinh tế gia đình. 

Ông Đặng Văn Sỹ, công an ấp Xẻo Mắm cho biết, trong năm qua, chỉ tính riêng ấp Xẻo Mắm đã có trên 10 vụ phá hoại hoa màu, dưa hấu của nông dân. Địa phương thường xuyên tăng cường tuần tra, tuyên truyền cho hộ trồng hoa màu cảnh giác, hạn chế kẻ xấu phá hoại, nhưng vẫn không tránh khỏi. Việc tìm ra thủ phạm rất khó, chúng thường lợi dụng sơ hở để phá hoại. 

Chỉ sau 1 đêm, thành quả hơn 2 tháng chăm bón đã tan tành.

Hành vi phá hoại dưa hấu, hoa màu của nông dân phải được lên án, nông dân cần được bảo vệ thành quả. Bởi họ đã dãi nắng dầm mưa, bỏ bao công sức để trồng được liếp rau, vườn dưa tươi tốt. Hiện nông dân không chỉ đối mặt với thời tiết bất lợi, sâu rầy, chuột bọ phá hại… mà còn phải đối mặt với “hoa màu tặc”.

Chi tiết

Nhãn da bò ‘bén duyên’ đất Nguyễn Phích

Đến Ấp 2, xã Nguyễn Phích, huyện U Minh (tỉnh Cà Mau), nhìn vườn nhãn trĩu quả, ít ai biết được rằng chủ nhân khu vườn là thương binh. Sống ở vùng đất chuyển dịch trồng lúa trên đất nuôi tôm, nhưng những năm trở lại đây, ông Quách Văn Sử vẫn quyết tâm ngăn mặn giữ ngọt để trồng màu và cây ăn trái. Để có mô hình xanh tốt như hiện nay, ông đã phải bỏ ra rất nhiều công sức.

Đáp lại sự chịu thương, chịu khó của ông Sử, vườn cây cho trái trĩu cành.

“Ban đầu sợ bị nhiễm mặn nên tôi đắp liếp cao lắm, rồi đào mương thoát nước mặn nên hơn 2,4ha đất trồng màu của tôi luôn được giữ ngọt quanh năm. Mất nhiều năm để tìm tòi học hỏi cách làm mới, ông đã mạnh dạn bơm gần 200 khối cát lấp vào diện tích vườn để mở rộng trồng nhãn da bò. “Hên” là được nằm trong top nông dân sản xuất kinh doanh giỏi nhiều năm liền của tỉnh nên được đi tham quan nhiều mô hình của các tỉnh bạn, được tiếp cận những mô hình hay. Từ đó, “mang về” áp dụng cho quê mình. Ai cũng hỏi vì sao tôi phải trộn cát và trấu vào từng gốc nhãn? Vì nhãn da bò sống được ở vùng có nhiều cát, về vùng đất nhiễm phèn này, cây nhãn cũng có thể sống nhưng không tốt nên tôi mới nghĩ ra cách này”, cựu chiến binh Quách Văn Sử bộc bạch.

Là người đầu tiên trong vùng thử nghiệm cách trồng loại cây mới, từ khởi đầu nhiều khó khăn, do chưa biết cách trồng và chăm sóc, hiện nay ông đã trồng thành công 250 gốc nhãn, cho thu nhập bình quân trên 70 triệu đồng/năm. Ông Sử cho biết vườn nhãn nhà ông mỗi năm cho ra 2 đợt trái (vụ 1 từ tháng 6 - 7 âm lịch; vụ 2 từ tháng 12 đến tháng Giêng).

Ông Mười Sử cho biết, có khả năng “ép” cây cho ra trái theo ý mình.

Ông Mười Sử cho biết, có khả năng “ép” cây cho ra trái theo ý mình bằng cách tỉa trên thân cây rồi bọc lại, khoảng 1 tháng sau nhánh được tỉa sẽ ra bông, kết trái.

Dâu Cái Tàu không còn ở thế độc tôn, mà du khách khi về U Minh còn biết thêm giống nhãn da bò “bén duyên” trên vùng đất mặn. Nói về hướng phát triển du lịch cộng đồng trong thời gian tới, ông Sử phấn khởi: “Phải chuẩn bị kỹ trước khi mở rộng, dưới ao tôi sẽ nuôi thêm cá cho khách tự câu, làm lại mảnh vườn đáp ứng đủ lượng trái cho khách tham quan. Đặc biệt là khâu phục vụ, làm du lịch cộng đồng là phải làm cho tới, phải đặt uy tín lên trước, không thể theo kiểu treo bảng cho khách vào tham quan mà cây toàn lá, như thế thì khách sẽ không trở lại lần 2. Muốn làm được như thế thì phải có thêm vài hộ cùng làm, mở rộng thêm diện tích. Đồng thời các ngành chức năng cần hỗ trợ chuỗi liên kết giúp cho đầu ra được ổn định, như thế người dân mới mạnh dạn làm du lịch”.

Du khách vào vườn không chỉ được tham quan mô hình mà còn được tự tay hái trái chín.

Cà Mau đang phát triển mạnh ngành “công nghiệp không khói”, những mô hình như vườn nhãn nhà ông Mười Sử rất cần được khai thác và nhân rộng.

Chi tiết

Phát hiện có 1 cơ sở thu mua lá nhàu tươi

Thực hiện Công văn 8476 của UBND tỉnh, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Cà Mau tiến hành rà soát, kiểm tra thông tin thương lái mua lá nhàu tươi. Kết quả cho thấy hiện chỉ có 1 cơ sở tại huyện Thới Bình thu mua lá.

Cơ sở thu mua của bà Nguyễn Thị Ngọc Ly (Ấp 2, xã Tân Lộc, huyện Thới Bình) đang phơi hơn 100kg lá nhàu.

Theo báo cáo của Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, hiện nay trong toàn tỉnh có 61 cơ sở thu mua trái nhàu, tập trung ở huyện Thới Bình với 25 cơ sở.

Sản lượng thu mua hàng ngày khoảng từ 0,2 - 1 tấn trái nhàu tươi. Giá trung bình từ 7 – 15 ngàn đồng/ký, chủ thu mua đa phần là người địa phương. Các điểm thu mua chủ yếu xắt trái, phơi khô đưa lên TP. Hồ Chí Minh tiêu thụ.

Về thu mua lá nhàu, phát hiện cơ sở thu mua của bà Nguyễn Thị Ngọc Ly (Ấp 2, xã Tân Lộc, huyện Thới Bình) đang phơi hơn 100kg lá nhàu.

Thương lái nơi khác đến gợi ý mua lá nhàu, thân nhàu tươi.

Theo thông tin của người dân, một số thương lái chủ yếu chạy xe hai bánh từ nơi khác đến các địa phương thu mua trái nhàu tươi, đồng thời gợi ý mua lá nhàu, thân nhàu tươi.

Toàn tỉnh hiện nay có khoảng 80ha nhàu, trong đó trồng mới khoảng 30ha ở huyện U Minh và TP. Cà Mau. Nhàu có nhiều trên đất vườn, bờ vuông, bờ liếp và phát triển tự nhiên.

Hiện nay, ở U Minh có 1 cơ sở đang ươm khoảng 3.000 cây con, còn lại đa phần bà con tự mua từ nhiều nơi khác mang về trồng; chưa xuất hiện trường hợp người dân từ địa phương khác đến thuê đất trồng nhàu.

Chi tiết

Thương lái ồ ạt thu mua lá nhàu ở miền Tây

Sau khi thu hoạch trái, các thương lái ở Cà Mau bắt đầu thu mua lá, nhánh và đọt cây nhàu với giá cao để xuất bán ra nước ngoài. Cách tận thu này ảnh hưởng đến việc ra trái, thậm chí cây có thể chết.

Lá nhàu phơi khô được bán với giá từ 120.000-150.000 đồng/kg. 

Nhiều ngày qua, người dân ở xã Tân Lộc, huyện Thới Bình (Cà Mau) đua nhau hái lá, nhánh và đọt cây nhàu tươi bán cho các vựa thu gom ở địa phương với giá trên dưới 4.000 đồng một kg.

Chủ cơ sở thu mua ở xã Tân Lộc cho biết, do thương lái đặt mua nên gia đình thu gom hàng của người dân trong và ngoài địa phương bán lại.

"Một kg lá nhàu khô được bán với giá 120.000 – 150.000 đồng tùy loại. Để có 200 kg lá khô, cơ sở phải thu gom khoảng một tấn lá nhàu tươi", chủ cơ sở nói và cho biết, không biết các thương lái thu gom lá nhàu khô để làm gì, chỉ biết họ xuất bán lại cho các công ty ở nước ngoài.

Bên cạnh việc nhiều người phấn khởi đi tìm loài cây mọc dại trong tự nhiên này để bán, cũng có nhiều người tỏ ra lo lắng trước tình trạng khai thác vô tội vạ cây nhàu như hiện nay. Ông Đinh Đức Thiệu, hộ dân trong xã Tân Lộc khẳng định, cây nhàu sau khi bẻ lá, nhánh và đọt sẽ ảnh hưởng đến sự phát triển của cây.

Cơ sở thu mua lá nhàu tươi, sau đó đem phơi khô và bán lại cho thương lái Trung Quốc. 

Trưởng phòng Nông nghiệp & Phát triển Nông thôn huyện Thới Bình Nguyễn Hoàng Lâm cho biết, trước đây thương lái chỉ thu mua trái nhàu với giá 8.000 - 15.000 đồng mỗi kg, nhưng giờ chuyển sang mua lá. Theo ông Lâm, cây nhàu vốn sống trong tự nhiên không được trồng như các loại cây khác. Nếu người dân tận dụng đất trống ở bờ vuông tôm trồng nhàu bán trái, nhằm tăng thu nhập thì tốt.

"Chúng tôi chỉ sợ bà con thấy thương lái mua sản phẩm này giá cao mà chặt bỏ các loại cây đang có để trồng nhàu thì rất nguy hại", ông Lâm nói và cho biết, đã chỉ đạo các địa phương theo dõi việc thu mua của thương lái để có hướng xử lý kịp thời khi có tình huống xấu xảy ra.

Cây nhàu hay còn gọi cây ngao, nhàu núi, giầu... cao chừng 6 - 8 m, thân nhẵn, thường mọc hoang ở những nơi ẩm thấp, dọc bờ sông, bờ suối, xuất hiện nhiều ở các tỉnh phía Nam. Theo dân gian, các sản phẩm từ nhàu có tác dụng dễ tiêu, nhuận tràng làm thuốc điều kinh, trị băng huyết, bạch đới, ho cảm, hen, đau gân, đái đường; nướng chín ăn để chữa lỵ, chữa nhức mỏi, đau lưng...

Chi tiết

Trái ngọt dưới tán rừng đất mặn ven biển

Mặc dù cách biển chưa đầy 300 m, quanh năm nước mặn nhưng nhiều hộ dân ở khu vực rừng phòng hộ thuộc ấp Đất Mới, xã Phong Điền đã thực hiện thành công mô hình trồng mãng cầu ta trên bờ vuông nuôi tôm, mỗi hộ có thu nhập hàng chục triệu đồng/năm.

Vườn mãng cầu ta hơn 300 gốc của ông Mai Văn Tâm cho thu nhập hơn 40 triệu đồng/năm.

Theo người dân, cây mãng cầu ta bắt đầu bén duyên với vùng đất nhiễm phèn, mặn này từ năm 2001. Lúc đầu chỉ có vài hộ trồng thử nghiệm nhưng kết quả mang lại khá bất ngờ, từ đó bà con bắt đầu mở rộng diện tích.

Ông Mai Văn Tâm, ấp Đất Mới, cho biết: "Khi tôi về đây, thấy đất bị nhiễm mặn, phèn, không biết trồng cây gì cho hiệu quả kinh tế, tôi thử nghiệm trồng nhiều loại cây, trong đó có cây mãng cầu. Trồng được khoảng 2, 3 năm thì thấy cây mãng cầu chịu được độ mặn và hạn ở vùng này. Trái mãng cầu đem ra thị trường tiêu thụ được người dân rất thích, mãng cầu ở vùng nước mặn này ăn rất ngon. Từ đó, tôi nhân rộng, lúc đầu trồng có 30 cây, đến bây giờ trên 300 cây".

Ông Trần Văn Bính, ấp Đất Mới, cho biết thêm: "Đầu tiên tôi chỉ trồng 2 cây để gia đình ăn, thấy có nhiều trái và rất ngọt. Từ đó, tôi phát triển và trồng đại trà. Hiện tại tôi có mấy trăm cây. Các con, cháu, bà con cũng trồng theo nên hiện nay khu vực xung quanh đây có khoảng vài ngàn cây mãng cầu. Năng suất rất ổn định, giá lại cao, loại nhất khoảng 60.000 đồng/kg, loại vừa thì 50.000 đồng/kg".

So với các loại cây ăn trái khác, mãng cầu ta có thời gian thu hoạch khá dài, từ tháng 6-12 âm lịch hằng năm. Nếu chăm sóc tốt, trung bình mỗi cây có thể cho thu hoạch từ 40-50 kg/năm. Người tiêu dùng rất ưa chuộng vì mãng cầu có độ ngọt thanh và không sử dụng các loại thuốc bảo vệ thực vật.

Người dân xã Phong Điền đã biến vùng đất phèn mặn thành những vườn cây ăn trái.

Đến nay, xã Phong Điền có hơn 10 hộ thực hiện mô hình trồng mãng cầu ta trên bờ vuông nuôi tôm, chủ yếu tập trung ở 2 ấp: Đất Mới và Đất Biển. Nhờ trồng mãng cầu ta kết hợp với các loại hoa màu mà đời sống người dân ngày càng phát triển, nhiều hộ có thu nhập gần 100 triệu đồng/năm.

Bí thư Chi bộ ấp Đất Mới Lê Văn Phương đánh giá: "Hộ này trồng, hộ khác tiếp theo, hằng năm số lượng cây mãng cầu tăng lên. Đây là nhờ sự tác động, vận động của chính quyền địa phương cũng như các ngành, đoàn thể, vận động bà con trồng các loại cây phù hợp trên các bờ vuông để giảm nghèo".

Hiện tại, bà con còn trồng thêm các loại cây ăn trái khác như: thanh long, nhãn, sa pô, ổi, bước đầu cho kết quả rất khả quan.

Từ sự cần cù, chịu khó, tự tìm cho mình hướng đi mới, người dân nơi đây đã biến vùng đất phèn mặn thành những vườn cây ăn trái và những luống hoa màu quanh năm tươi tốt. Theo đó, tăng thêm nguồn thu nhập trên cùng diện tích đất, từng bước vươn lên khá, giàu.

Chi tiết

Sầu riêng “bén duyên” rừng tràm Cà Mau

Là loại cây ăn trái được ưa chuộng từ nhiều vùng, miền khác nhau và cũng là loại cây khá “khó tính” bởi đặc điểm sinh trưởng tuỳ thuộc vào thổ nhưỡng và khí hậu, thế nên khó ai có thể nghĩ rằng, sầu riêng lại “bén duyên” trên vùng đất nhiễm phèn mặn như Cà Mau.

Cây sầu riêng phát triển khá tốt, cá biệt có cây 100 trái và có trái nặng đến 7 kg.

Đến thăm vườn sầu riêng vào đúng mùa thu hoạch, chúng tôi không khỏi ngỡ ngàng, cuốn hút bởi những hàng sầu riêng nặng trĩu quả. Càng bất ngờ hơn khi vùng đất nhiễm phèn mặn như U Minh lại có thể phát triển được loại cây này.

Vừa bước vào vườn, nghĩ chúng tôi đến mua sầu riêng, chị Phan Thị Lụa tiếc nuối: “Phải mọi người đến sớm hơn thì có sầu riêng rồi. Sáng nay rụng hơn 20 trái đã bán hết . Có người “đặt hàng” hoài không được, phải chạy đến đây từ rất sớm để đợi mua”. Là vườn sầu riêng đầu tiên của Cà Mau và cũng là vườn cây ăn trái có cách thu hoạch “đợi rụng” nên mọi người đều rất háo hức bởi sự mới lạ và độ “lành” của nó.

Khi hỏi về nguyên nhân từ đâu mà gia đình quyết định chọn cây sầu riêng để trồng, chị Lụa thật thà đáp: “Lúc trước thấy nhà người quen, cũng ở trong vùng này trồng được mấy cây sầu riêng mà cho trái tốt quá nên vợ chồng tôi quyết định trồng thử”. 8 năm trước, với 20 gốc sầu riêng được mua từ ghe bán cây giống chở về Cà Mau, vợ chồng chị đã “âm thầm” thử nghiệm trồng trong vườn nhà mình. Trên diện tích 7 ha trồng tràm kết hợp trồng lúa và gần 1.000 gốc quýt, những cây sầu riêng đầu tiên được trồng xen lẫn và phát triển thành vườn cây sai trái như hôm nay.

Vườn sầu riêng của gia đình chị Phan Thị Lụa là vườn sầu riêng duy nhất ở xứ Cà Mau.

Chia sẻ về cách trồng thành công loại cây này trên vùng đất rừng tràm, chị Lụa bộc bạch: “Ngay bản thân tôi cũng không nghĩ rằng cây sầu riêng sẽ phát triển thành công trên vùng đất phèn mặn này. Nhưng vì “ham” canh tác cây ăn trái và thích trồng những loại cây mới lạ nên trồng thử nghiệm thôi. 2 năm trước cây cho trái đầu tiên cũng ít, năm nay mới rộ, thấy ham lắm”.

Năm vừa rồi là vụ thu hoạch trái đầu tiên, gia đình chị Lụa thu về khoảng 40 triệu đồng. Trong đó, cá biệt có cây lên đến 100 trái và có trái cân nặng gần 7 kg. Riêng vụ này, gia đình chị thu hơn 50 triệu đồng.

Chị Lụa cho biết thêm: “Sầu riêng có giá lắm, năm rồi chỉ 60.000-70.000/kg, vụ này bán được tới 90.000 đồng/kg. Nhưng không cần đem bán, người ta tới tận vườn mua”.

Được biết, khu đất vườn nhà chị Lụa khá cao so với mặt bằng chung của địa phương. Theo kinh nghiệm của nhiều người dân trồng vườn lâu năm, nếu chịu khó chăm sóc, canh tác, học hỏi thêm kỹ thuật thì đây sẽ là mô hình hứa hẹn hiệu quả kinh tế cao, tạo được nông sản sạch tại địa phương, góp phần đa dạng hoá cây trồng, tăng thu nhập cho cư dân dưới tán rừng tràm.

Chi tiết

Vườn nhãn trăm triệu giữa xứ rừng U Minh

“Nhãn trồng vùng đất phèn U Minh không to, bóng, đẹp mã như vùng khác nhưng được cái chất lượng tuyệt hảo. Quả nhỏ hơn, nhưng cùi dày hơn, trái ngọt hơn, thương lái mê như điếu đổ. Kinh tế gia đình tui phất lên cũng nhờ đó”, lão nông Mười Sử tự hào.

Ông Quách Thanh Sử quyết tâm giữ ngọt để trồng nhãn.

Không ngại khó khăn

Ông Quách Thanh Sử (Mười Sử, SN 1951, ngụ ấp 2, xã Nguyễn Phích, huyện U Minh, tỉnh Cà Mau) cho biết, sau khi xuất ngũ, ông trở về quê lập nghiệp. Với ý định nuôi các con được ăn học thành tài, nhưng nhìn những dải đất “thẳng cánh cò bay” của gia đình mà điều kiện tự nhiên khắc nghiệt không sinh lợi khiến Mười Sử không khỏi băn khoăn. Nhiều đêm thao thức không ngủ được, ông Sử quyết tâm tìm ra giống cây trồng, vật nuôi có khả năng thích nghi với vùng đất phèn của xứ rừng để trang trải kinh tế gia đình.

Một lần, lão nông Mười Sử thổ lộ với những bạn trà chí cốt rằng: “Muốn chuyển đổi qua làm vườn, trồng cây ăn trái”. Mới nghe, nhiều bạn bè đã can ngăn, bởi thời đó, ở xứ rừng U Minh chưa ai dám bỏ ruộng chuyển lên vườn.

Bỏ mặc ngoài tai tất cả, ngày ngày lão nông vẫn lúi húi làm đất. Khu vực hơn 2ha đất của gia đình chủ yếu là vườn tạp, ông Sử quyết tâm phá bỏ hết đầu tư hẳn một vườn nhãn quy mô 600 gốc. Với bản tính kiên định, không ngại khó khăn, ông Sử như con thiêu thân lao vào khổ cực, bắt tay thực hiện ý định của mình.

Vườn nhãn quy mô hàng trăm gốc cho hiệu quả cao.

Nhớ lại lúc đó, ông Sử nói: “Hồi đó máy móc không có, muốn lên liếp trồng cây ăn trái thì “chỉ bán mặt cho đất, bán lưng cho trời” ra sức làm thủ công. Với lại vùng đất này lại là vùng trũng nên phèn nặng dữ lắm. Do vậy, đào kênh mương phải xuống 4 – 5 lớp đất mới có bờ liếp”.

Ấy vậy mà lão nông Mười Sử cũng chẳng ngại ngần, làm ngày không xong ông còn làm đêm. Cứ thế tháng tháng, ngày ngày ông lúi húi, rồi cũng đến lúc các kênh mương, ao đìa thành hình.

Ông Sử cho biết, những giọt mồ hôi đổ xuống ao đìa, thấm vào đất, như hiểu được cái khổ, cái quyết tâm của người nông dân giàu nghị lực. Hết bờ nọ cây xanh lá, đến liếp kia cho hoa lợi. Tới khoảng năm 2003, vườn cây được thu hoạch rộ, sức cây nhãn tơ cho trái nặng trĩu ngoài cả sức tưởng tượng của chú Mười.

“Chiến tích” chống mặn

Trong khi vườn nhãn của gia đình ông đang thời thịnh, bà con thi nhau học hỏi làm theo. Năm 2006, bà con trong vùng thi nhau lấy nước mặn vào để chuyển sang mô hình tôm - lúa. Những người bạn làm vườn với ông cũng đành ngậm ngùi chuyển đổi, do vùng nước ngọt bị mặn xâm nhập, cây ăn trái không thể phát triển, sinh lợi như xưa. Thành quả khổ cực ngày nào đang thu lợi của chú Mười, bỗng chốc đứng trước nguy cơ tan biến.

Không đi theo số đông, “người lính chiến” trên mặt trận sản xuất không chịu thua, nhất quyết tìm cách giữ vườn cây ngọt. Ông Sử dồn tâm sức tìm cách chống “giặc mặn” đang tấn công vườn cây của mình. Cuối cùng thành quả của lão nông đã khiến mọi người phải thán phục.

Thu nhập của gia đình ông Mười Sử khiến nhiều người phải trầm trồ thán phục.

Khi bà con chặt cây ăn trái, bán đất làm lúa tôm thì ông Sử cũng thuê người đào hệ thống kênh mương xung quanh vườn nhà, kê liếp lớn. Hệ thống ao đó được ông gọi là “ao cách mặn”. Trong những mương bao quanh, ông để mực nước thấp cho phép mặn xung quanh thấm qua và được xổ ra sông. Riêng, những ao nước ngọt ở trong được chú bơm nước (giếng khoan) xuống để đảm bảo mực nước cao hơn những mương cách mặn. “Làm gì có chuyện nước mặn ở nơi thấp hơn xâm nhập vào ao cao hơn”, ông nói với vẻ của người sành nghề.

Hiện nay, với hơn 2 ha vườn, ao của gia đình, ông Sử đang có rất nhiều mô hình. Trong đó, vườn nhãn quy mô khoảng 240 gốc mà ở cả vùng U Minh này không ai có, mỗi năm cho thu nhập khoảng 100 triệu đồng. Những gốc nhãn đã già cỗi được ông thay bằng hơn 50 gốc cây vú sữa sum suê trái cho thu hoạch ước khoảng 50 - 60 triệu đồng/năm.

Để tận dụng tối đa đất trống, “người lính chiến” đầu tư trồng dây thiên lý, trồng bồn bồn, thả nuôi cá phi, cá bống tượng khắp mảnh vườn, mỗi năm “lấy thêm trăm triệu đồng khỏe ru”. Tính sơ sơ, ông thu mỗi năm không dưới 400 triệu đồng, trừ chi phí ông còn khoảng 300 triệu đồng, một số tiền đáng mơ ước với những người bạn làm tôm - lúa.

Nói về bí quyết để có sự thành công như ngày hôm nay, chú Mười Sử khẳng định, ông học theo câu nói của Bác Hồ: “Không có việc gì khó, chỉ sợ lòng không bền”. Lời Bác dạy, ông không bao giờ quên vì vậy mà ông chẳng ngại khó khăn. 

Chi tiết

U Minh thoát nghèo nhờ cây trái hoang dã

Rừng U Minh là vùng đất trù phú và màu mỡ, từ vùng đất này, nhiều loại cây hoang dại đã sinh sôi, phát triển, điển hình là dây giác, cây sậy và cây nhàu.

Mùa hái trái giác ở U Minh từ tháng 6, tháng 7 cho đến cuối tháng 11 âm lịch. 

Trước đây, các loại cây này người dân rất ít quan tâm đến, nhưng nay thì khác, các loại cây này không chỉ tạo việc làm ổn định mà còn mang đến nguồn thu nhập tương đối lớn, giúp nhiều hộ dân thoát nghèo.

Cách đây khoảng 8 năm, trái giác được người dân ở Ấp 4, xã Khánh Thuận xem như "cứu tinh", giúp họ vượt qua khó khăn trong cuộc sống. Hái trái giác trở thành nghề của đông đảo người dân nghèo nơi đây. Hằng năm, bước vào tháng 6, tháng 7 âm lịch là người dân trên địa bàn Ấp 4 bước vào mùa hái trái giác cho đến cuối tháng 11 âm lịch.

Vào những ngày này, gia đình ông Nguyễn Văn Ngoán bắt tay vào mùa hái trái giác. Gia đình ông Ngoán thuộc diện khó khăn nên những năm qua cuộc sống của vợ chồng ông phụ thuộc rất lớn vào việc hái trái giác.

Ông Ngoán cho biết: “Bây giờ mới vô mùa, giác chưa chín nhiều, lại lớn tuổi nên mỗi ngày vợ chồng tôi hái được từ 40-50 kg trái giác, mỗi ký bán được 8.000 đồng, sau khi trừ chi phí còn được từ 250.000-300.000 đồng, vào chính vụ mỗi ngày vợ chồng tôi kiếm cũng được từ 500.000-600.000 đồng. Nhờ có trái giác mà cuộc sống gia đình tôi cải thiện đáng kể, mua được nhiều vật dụng sinh hoạt trong gia đình, đời sống cũng thoải mái hơn trước rất nhiều”.

​Mỗi ngày một người có thể hái hàng chục ký trái giác, thu nhập từ 200.000-250.000 đồng. 

Ông Danh Riêng cho biết: “Hiện trái giác được thu mua làm rượu, kẹo, mứt và sirô nên nhu cầu về trái giác nguyên liệu rất lớn, người dân không phải lo đầu ra. Do hút nguồn nguyên liệu nên tới đây sẽ có nhiều cơ sở từ tỉnh khác đến mua, có sự cạnh tranh nên giá có thể sẽ tăng cao hơn. Để thu mua hiệu quả, thời gian tới tôi sẽ mở thêm cơ sở ở xã Nguyễn Phích để gom trái giác cho bà con nơi đây, khi ấy số người có thu nhập từ trái giác trên địa bàn huyện U Minh cũng sẽ tăng lên”.

Gia đình anh Nguyễn Văn Thắng là một trong những hộ nghèo của Ấp 4, ít đất sản xuất lại đông con nên trước đây cuộc sống gia đình và chuyện học hành của các con anh gặp rất nhiều khó khăn, nhưng kể từ khi hái trái giác, rồi chuyển sang hái nhàu, cuộc sống gia đình anh dần được cải thiện.

Anh Thắng chia sẻ: “Hái nhàu khoẻ hơn hái trái giác rất nhiều, mau có ký hơn, giá cũng tương đối cao. Vào mùa khô nhàu tươi có giá từ 12.000-14.000 đồng/kg, mùa mưa mỗi ký cũng 8.000-9.000 đồng. Dù mùa mưa giá có xuống thấp nhưng cũng khá lý tưởng đối với người dân nghèo như chúng tôi. Trước đây, khi mới bắt đầu, giá trị của trái nhàu chưa ai biết đến nên xung quanh còn rất nhiều, nhờ vậy mỗi ngày tôi hái bán được từ 1-2 triệu đồng, giờ ai cũng biết, bảo vệ hết nên mình phải đi xa hơn, vào sâu trong rừng, hay mua về bán lại kiếm lời, mỗi ngày vợ chồng tôi kiếm được từ 800.000-1 triệu đồng. Nhờ vậy cuộc sống gia đình và chuyện học hành của các con tôi 2 năm nay được cải thiện đáng kể”.

Nhiều hộ dân U Minh đã thử trồng cây nhàu để phát triển kinh tế.

Hiện nay, do có giá nên dây giác, cây nhàu được nhiều hộ dân trên địa bàn Ấp 4, xã Khánh Thuận trồng, đặc biệt là cây nhàu. Bà Phạm Thị E là một trong những người tiên phong thực hiện trồng cây nhàu. Bà E chia sẻ: “Do thấy trái nhàu có giá nên 2 năm trước tôi thử trồng trên bờ vuông, thấy nó phát triển tốt và cho trái sai nên tiếp tục nhân rộng. Giờ đây tôi ươm được cây giống nên mô hình phát triển khá nhanh, hiện tại cho trái khoảng 200 cây, còn gần 300 cây đang trong giai đoạn 1 năm tuổi. Tôi thấy mô hình này mang lại hiệu quả cao nên tôi sẽ tiếp tục nhân rộng trong thời gian tới”.

Ông Trần Văn Triều, Trưởng Ấp 4, cho biết: “Những năm qua, nhờ hái trái giác, trái nhàu hay bông sậy bán mà đời sống người dân nơi đây nâng lên rất nhiều. Cộng với sự trợ lực của các cấp, các ngành, năm qua ấp có 19 hộ thoát nghèo, năm nay dự định sẽ tiếp tục có thêm 15 hộ thoát nghèo. Tin rằng thời gian tới, đời sống của người dân trên địa bàn huyện U Minh nói chung, Ấp 4, xã Khánh Thuận nói riêng sẽ cải thiện đáng kể".

Chi tiết

Trần Hợi trăn trở đầu ra chuối nguyên liệu

Khi tỉnh Cà Mau chuyển dịch cơ cấu kinh tế mạnh mẽ, lựa chọn cây trồng, vật nuôi phù hợp, bà con ở xã Trần Hợi, huyện Trần Văn Thời vẫn thuỷ chung với những sản vật “nhà quê” như chuối, dừa. Cũng không ai ngờ, chính những loại cây này đã giúp làng quê khởi sắc; nhiều người không những thoát nghèo mà có kinh tế hộ vững vàng.

Thu hoạch chuối ở Ấp 1, xã Trần Hợi, huyện Trần Văn Thời.

Trần Hợi cùng các xã như Khánh Bình Tây, Khánh Hưng, Khánh Bình Tây Bắc… trở thành thủ phủ chuối và dừa ở Cà Mau. Nhiều năm qua, người dân thuộc các địa phương này vẫn kiên trì giữ diện tích, mong chờ những mùa vụ ổn định. Thế nhưng, nỗi trăn trở lớn nhất của bà con vẫn là đầu ra sản phẩm và điệp khúc được mùa rớt giá.

Chủ tịch UBND xã Trần Hợi Ngô Văn Trường tâm sự rằng: “Diện tích chuối và dừa ở Trần Hợi nhiều nhất tỉnh, riêng cây chuối đã gần 400 ha. Có điều rất hay là diện tích chuối này đã duy trì nhiều năm qua, bà con cũng rất tâm đắc với loại cây này”. Qua lời anh Trường mới hiểu thêm vì sao dân Trần Hợi lại gắn bó với cây chuối đến vậy. Cây chuối có mặt khắp nơi trong đời sống của người dân. Chuối là thực phẩm cho người và các loại vật nuôi, chuối là nguyên liệu của các loại bánh mứt ngày lễ, Tết; thân chuối, lá chuối, bắp chuối, trái chuối đều có giá trị sử dụng. Có người nói vui, lá chuối khô, coi vậy cũng có nhiều công dụng như làm “ủ heo”, kết dây thừng…

Lão nông Mười Trương (Trần Văn Trương, Ấp 10C) kể: “Cây chuối gắn bó với Trần Hợi bao đời nay. Phải nói rằng, chuối Trần Hợi trở thành mặt hàng thương phẩm sớm nhất Cà Mau”. Ông nhớ lại cách đây mấy chục năm đã có thương lái “vùng trên”, miệt An Giang, Đồng Tháp đổ về thu mua nguyên liệu chuối rồi vận chuyển lên các vùng biên, qua cả bên kia biên giới để tiêu thụ. Ông Mười quen nếp sinh hoạt ngày xưa, nên bên ấm trà là dĩa chuối luộc. Cười móm mém, ông nói: “Hồi xưa nghèo, nhiều nhà nấu cơm độn chuối ăn qua bữa. Thèm quá thì mần bánh chuối ăn chơi. Kẹt cái tụi nhỏ giờ không thèm ăn, nó ăn xúc xích, kẹo ngọt gì đâu không…”.

Nhìn những buồng chuối chín rục trong mưa, chúng tôi thắc mắc, ông Mười trầm ngâm: “Hổm rày giá chuối nguyên liệu xuống quá, ít người thu gom nên chuối chín hết. Chuối thu hoạch lúc vừa xanh già, chín thì coi như cho cá, cho heo ăn thôi”.

Trăn trở lớn nhất của bà con vẫn là đầu ra sản phẩm và điệp khúc được mùa rớt giá.

Tình trạng được mùa mất giá liên tục xảy ra với các loại nông sản, tuy nhiên, với cây chuối thì chỉ mới hơn 1 năm nay. Lúc cao điểm, chuối Trần Hợi 1 kg giá lên tới 8.000 đồng; còn bây giờ chỉ xấp xỉ 2.000 đồng/kg. Anh Trần Duy Thanh, cán bộ nông nghiệp xã, cho biết: “Nếu giá cả khá khá một chút thì trồng chuối chắc chắn “khoẻ” hơn làm lúa”. Ông Mười tiếp lời: “Chuối là loại cây dễ trồng, thu hoạch đều, ít tốn công chăm sóc, có giá chút đỉnh thì bà con nông dân ở đây đỡ quá rồi”.

Tìm hiểu nhiều hơn về kỹ thuật trồng chuối, thật không khỏi ngỡ ngàng với sức sống và khả năng phát triển kỳ lạ của loại cây này. Dân Trần Hợi cam đoan rằng, trồng chuối một lần có thể hưởng huê lợi một đời. Trồng chuối không phân, thuốc, không cần gây giống mới, chỉ tốn ít công vun đất đắp gốc, tỉa cây. Chuối cho trái quanh năm, khoảng 10 ngày thu hoạch 1 lần với năng suất khoảng 2 tấn/ha/tháng. Tính ra, nếu có giá cả và đầu ra ổn định, trồng chuối vẫn là lựa chọn không thể thay thế của người dân Trần Hợi. Thế nhưng, mọi việc đâu suôn sẻ như vậy. Theo anh Thanh, toàn xã Trần Hợi có khoảng 7 vựa gom chuối, chịu sự chi phối giá cả của các chủ đầu mối ở “vùng trên”. Việc “ăn hàng” cũng không đều, và thị trường thì bà con chỉ nghe nói là xuất khẩu tiểu ngạch sang các nước láng giềng.

Anh Thanh cũng là người gắn bó và khởi nghiệp từ cây chuối, trăn trở: “Cái mình thiếu là công nghiệp chế biến thực phẩm, phải nói vùng nguyên liệu chuối của mình quá lớn, trong khi đó đầu ra phụ thuộc ở đâu đâu nên rất khó”. Cơ sở chuối khô Bảy Hoàng của anh Thanh cũng nhờ chuối Trần Hợi mà ăn nên làm ra và nức tiếng xa gần. Với anh Thanh, cái cần nhất của bà con Trần Hợi lúc này là việc nông sản làm ra phải có thị trường và giá cả ổn định. Mà điều này cứ bán buôn theo “mối lái” thì chẳng bao giờ có được.

Chuối Trần Hợi được nhiều người biết đến, sản xuất ra những mặt hàng từ chuối nổi tiếng.

Trưởng Ấp 10C Trần Văn Hiền thông tin: “Hồi đó vùng này vất vả lắm, nhờ chuối, dừa mà khấm khá lên. 254 hộ của ấp giờ còn 6 hộ nghèo”. Ông Tám Hiền chỉ vườn chuối gần 40 năm tuổi của mình rồi tiếc nuối: “Phải có giá chút nữa thì dân Trần Hợi khá lên mấy hồi, 254 hộ ở đây là 254 vườn chuối mà”. Theo ông Hiền lý giải, diện tích chuối không giảm mà vẫn duy trì có nhiều nguyên nhân, một trong số đó là thanh niên bỏ đi nhiều quá, nên người ta trồng chuối để đỡ nhân công chăm sóc mà lại có thu nhập đều đều. Ước mơ của ông Tám Hiền là chuối Trần Hợi được nhiều người biết đến, sản xuất ra những mặt hàng từ chuối nổi tiếng, có đầu ra ổn định, được bao tiêu sản phẩm. Có như vậy, chuối Trần Hợi nói riêng và các sản vật vùng ngọt nói chung của Trần Văn Thời mới thật sự tồn tại lâu dài.

Đứng giữa những vườn chuối bạt ngàn ở Trần Hợi, người nông dân chỉ mong muốn một cuộc sống tốt đẹp hơn với chính những sản vật quê hương gắn bó bao đời. Người dân Trần Hợi có buồn nhưng không bi quan, bởi với họ, ngoài vấn đề thu nhập, chuối hay dừa còn là những người bạn “cố tri, cố thổ”. Ai cũng tin rằng, đến một lúc nào đó, chuối sẽ trở thành động lực mạnh mẽ để phát triển. Vấn đề là các cấp, ngành và những doanh nghiệp nhìn thấy tiềm năng ấy…

Chi tiết