Hiệu quả mô hình bưởi xen ổi tại Khánh Vĩnh

Việc trồng 2 loại cây đan xen với nhau không chỉ giải quyết tốt vấn đề kinh tế trước mắt và lâu dài, mà xen đúng các loại cây còn giúp giảm thiểu sâu hại. Mô hình trồng xen giữa cây bưởi và cây ổi tại Khánh Vĩnh đáng được nghiên cứu nhân rộng.

Lãnh đạo Sở NNPTNT Khánh Hòa tham quan mô hình trồng bưởi xen ổi tại vườn ông Luyện.

Một cách làm hay

Vườn bưởi rộng 6ha của ông Đặng Thái Luyện (thôn Sơn Thành, xã Khánh Phú, huyện Khánh Vĩnh) hiện có 2.400 cây bưởi, trong đó khoảng 1/3 đã cho thu hoạch, số còn lại từ 1 năm đến 2,5 năm tuổi, tất cả đều xanh tốt. Điều đáng chú ý là giữa những hàng bưởi, ông Luyện còn trồng 700 gốc ổi giống ổi lê Đài Loan.

Theo ông Luyện, việc trồng ổi sẽ hạn chế được tối đa loại rầy chổng cánh gây hại cho cây bưởi. Rầy chổng cánh được xem là đối tượng côn trùng gây hại nguy hiểm nhất trên cây có múi nói chung, trong đó có cây bưởi. Chúng đặc biệt xuất hiện nhiều khi cây bưởi ra đọt non hoặc trổ bông. Cây bưởi bị rầy chổng cánh tấn công sẽ bị vàng lá, cành khô héo. Cây bưởi bị bệnh giảm hẳn năng suất, nếu có trái thì trái cũng nhỏ, xù xì, méo mó, hầu như không bán được.

Để hạn chế tối đa loài sinh vật nguy hiểm cho cây bưởi, hàng loạt các giải pháp phòng trừ rầy chổng cánh, cơ quan chuyên môn khuyến cáo và đã có một số giải pháp được áp dụng như trồng cây chắn gió, loại bỏ sớm các cành cây đã nhiễm bệnh, tổ chức phun dầu khoáng hoặc chiết xuất từ cây tỏi khi cây bưởi ra đọt non, phun một số thuốc trừ rầy trong danh mục cho phép… Đặc biệt, việc trồng ổi xen bưởi giúp giải quyết tốt vấn đề này. “Vườn bưởi của tôi đã được chứng nhận sản xuất theo quy trình VietGAP, vì vậy việc tuân thủ các chỉ tiêu, yêu cầu sản phẩm sạch, an toàn là bắt buộc. Để phòng trừ sâu bệnh, đối với loài bọ chổng cánh nguy hiểm, tôi đã trồng ổi xen vào. Mùi của cây, lá, trái ổi khiến loại rầy chổng cánh tránh xa” - ông Luyện cho biết.

Theo lãnh đạo Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện Khánh Vĩnh, hiện nay, trên địa bàn xuất hiện một số mô hình trồng xen ổi với bưởi. Ngoài ra, còn có các mô hình xen chanh, chuối, dứa… với bưởi nhằm giải quyết vấn đề trước mắt trong quá trình cây bưởi phát triển. Đến thời điểm bưởi cho thu hoạch sẽ giảm dần số lượng, mức độ vào những cây ngắn ngày.

Ngoài tác dụng phòng bệnh cho vườn bưởi thì thu nhập từ cây ổi cũng rất đáng kể. 

Lấy ngắn nuôi dài

Theo UBND huyện Khánh Vĩnh, cây bưởi đang được người dân tập trung đầu tư bài bản, chất lượng cao. Diện tích bưởi da xanh của huyện đang phát triển từng ngày. Nếu như khoảng 5 năm trước, toàn huyện chỉ có khoảng 130ha thì nay đã vượt qua con số 500ha. Đơn cử như xã Khánh Phú, địa phương còn nhiều khó khăn nhưng tốc độ phát triển diện tích bưởi da xanh đang thuộc loại mạnh nhất huyện.

Ngay cả ở quy mô nhỏ hơn, chỉ độ 200 gốc bưởi cũng khó thực hiện. Chưa kể cây bưởi phải mất khoảng 4 năm trồng, chăm sóc, đầu tư chu đáo mới có thể cho thu hoạch. Đó là một quãng thời gian dài. Vì thế, để giải quyết vấn đề trước mắt, không ít hộ đang áp dụng việc trồng các loại cây cho thu hoạch sớm trước, rồi sau đó xen bưởi vào để lấy ngắn nuôi dài.

Với mô hình trồng ổi xen bưởi, bên cạnh tác dụng phòng bệnh như đã nói ở trên, thu nhập từ cây ổi cũng rất đáng kể. “Sau 8 tháng trồng, ổi đã cho thu hoạch đều đặn quanh năm. Mỗi năm, 1 cây ổi cho bình quân 20kg quả. Với 700 gốc ổi đang có, bình quân mỗi tháng cũng thu được hơn 2 tấn quả. Giá bán tại vườn hiện quanh mức 15.000 đồng/kg. Đây đang là thu nhập chính nhằm giải quyết cuộc sống, sinh hoạt hàng ngày và đầu tư phân bón, tưới tiêu, chăm sóc cây bưởi”, ông Luyện chia sẻ.

Được biết, hiện nay, Khánh Vĩnh đã có các mô hình hợp tác xã trồng cây ăn quả, tổ sản xuất trái cây an toàn nhằm nâng cấp quy trình trồng, chăm sóc và cho ra thị trường những trái bưởi không chỉ thơm ngon mà còn an toàn, sạch, đảm bảo các tiêu chuẩn để có thể vào được các kệ hàng siêu thị, trung tâm mua sắm. 3 hợp tác xã và 16 tổ hợp tác cây ăn quả đã được thành lập, củng cố nhằm liên kết hỗ trợ nhau về kỹ thuật; giống cây trồng; vật tư nông nông nghiệp; kết hợp các dịch vụ làm đất, thu hoạch; tiêu thụ nông sản. Trong đó, có 82ha cây ăn quả, chủ yếu là bưởi da xanh của 51 hộ thành viên.

Bưởi da xanh của Khánh Vĩnh được chứng nhận theo tiêu chuẩn VietGAP.

Tổ sản xuất trái cây an toàn Khánh Vĩnh đã được chứng nhận VietGAP. Dự kiến trong tháng 6 này, nhãn hiệu tập thể đối với sản phẩm bưởi da xanh Khánh Vĩnh sẽ chính thức được công bố. Đó là những bước tiến đáng kể cần được tiếp tục duy trì, phát triển nhằm đưa loại cây chủ lực này thực sự trở thành cứu cánh cho bài toán kinh tế ở huyện miền núi Khánh Vĩnh.

Chi tiết

Làm giàu nhờ trồng ổi trên đất phèn Tân Long

Với mong muốn tạo ra sản phẩm trái cây sạch, đáp ứng nhu cầu của người tiêu dùng, anh Huỳnh Việt Trung ở ấp Long Hòa, xã Tân Long (TX. Ngã Năm) đã thành công với mô hình trồng ổi Đài Loan cho thu nhập từ 300 triệu đồng đến 400 triệu đồng/năm ngay trên chính vùng đất phèn.

Hiện nay, anh Trung đã trồng được hơn 3ha ổi Đài Loan, với khoảng 4.000 gốc.

Quê anh ở huyện Lấp Vò (Đồng Tháp), với quyết tâm làm giàu và đam mê tạo ra sản phẩm chất lượng đã thôi thúc anh Trung phát triển kinh tế khi tuổi đời còn khá trẻ. Sự cần cù chịu khó đã giúp anh Trung “bén duyên” với vùng đất Long Hòa, đặc biệt thành công với mô hình trồng ổi Đài Loan.

“Trước khi đến với mô hình ổi, tôi đã từng đi làm mướn đủ việc, đi xe tải rồi mua bán. Năm 1997, khi đó tôi mới 21 tuổi, một mình lên tỉnh Bình Phước hợp đồng đất phá rừng để làm kinh tế. Đến năm 2005, khi xây dựng gia đình thì tôi quyết định quay trở về quê lập nghiệp, làm nhà máy xay lúa nhưng quy mô nhỏ, nuôi cá tra rồi bán tạp hóa. Tuy nhiên, tôi thấy mình còn trẻ, không thể dừng ở đó mà cần phải tiếp tục phát triển kinh tế theo hướng đi mới. Sau đó, tôi chuyển sang mô hình trồng ổi nhưng chỉ trồng khoảng 4 công đất ở quê nhà. Năm 2009, nhờ có người thân ở xã Tân Long nên tôi đã quyết tâm dồn toàn bộ số vốn tích cóp được và vay thêm người thân mua mảnh đất 3,7ha tại ấp Long Hòa này để lập nghiệp” - anh Trung chân tình thổ lộ.

Trước đây, khu đất anh Trung mua là vùng đất hoang hóa, bị nhiễm phèn, mặn nên chủ yếu cây cỏ lác, dừa nước mọc um tùm. Nhìn vùng đất hoang hóa nhưng anh không nản chí mà lại càng quyết tâm làm bằng được. Khi mới phát triển mô hình do vùng đất khó khăn nên anh Trung chỉ trồng thí điểm khoảng 400 gốc ổi Đài Loan. Trong quá trình phát triển mô hình nhận thấy, ổi dễ trồng và mang lại hiệu quả kinh tế cao nên anh có ý định nhân rộng. Từ đó, cây ổi nào cho trái sai, mẫu mã đẹp thì anh chiết cành để nhân từ từ. Hiện nay, anh đã trồng được hơn 3ha ổi Đài Loan, với khoảng 4.000 gốc.

Nhờ sự tỉ mỉ, ham học hỏi nên vườn ổi được anh Trung trồng một cách khoa học, bài bản, hàng cách hàng, cây cách cây 2,5m. Vì vậy, cây ổi thông thoáng, tán cây không giao nhau. Theo anh Trung thì từ lúc trồng ổi đến lúc được thu hoạch khoảng 8 tháng nhưng tùy theo kinh tế của nông hộ mà thời gian lấy trái cũng khác nhau. Nếu để thời gian lâu hơn thì tán cây ổi lớn, cây ổi sẽ đủ sức để nuôi trái, còn lấy trái sớm thì công chăm sóc sẽ cực hơn.

Mẫu mã ổi đẹp, chất lượng ổi ngon nên được người tiêu dùng ưa chuộng. 

Cách làm của anh Trung cũng hoàn toàn khác với các nhà vườn khác, sau khi thu hoạch trái ổi ở nhánh nào thì anh cắt tỉa cành nhánh đó, vì theo anh Trung nếu không cắt tỉa sớm khi cành còn nuôi trái thì ổi sẽ không ngon. Ngoài kinh nghiệm chăm sóc thì chất đất ở mỗi vùng sẽ khác nhau nên khi trồng phải theo dõi quá trình phát triển của cây ổi. Để trái ổi ngon, ngọt, giòn và mẫu mã đẹp thì anh Trung không để trái đồng loạt mà để ổi ra trái thu hoạch quanh năm.

“Nếu để đồng loạt thì trái ổi sẽ nhiều quá, cây nuôi trái nhiều sẽ kiệt sức nên ổi sẽ không ngon. Để trái thu hoạch lai rai ít trái thì chất dinh dưỡng sẽ tập trung nuôi trái nên ổi sẽ ngon. Không phải ra trái nào tôi để trái đó mà khi ổi ra trái tôi tuyển lấy ít thôi, mỗi cành để vài trái. Cứ thu hoạch đến đâu tôi lại tỉa những cành vượt đến đó chứ không tỉa cành một lần nên tán ổi thấp dễ thu hoạch, cây thông thoáng, hạn chế sâu bệnh” - anh Trung tiết lộ.

Nhằm giúp cây ổi phát triển tốt, giảm công chăm sóc, anh Trung còn đầu tư hệ thống tưới phun tự động, với chi phí gần 170 triệu đồng. Nước tưới được anh Trung bơm vô ao lọc để lắng phèn rồi tưới cho ổi. Ngoài ra, anh Trung luôn chú trọng đến chất lượng và độ an toàn của trái ổi nên anh chỉ dùng phân vi sinh bón cho ổi chứ không sử dụng thuốc bảo vệ thực vật và hạn chế phân hóa học nên chất lượng trái ngon ngọt, giòn, mẫu mã đẹp, bảo quản được lâu.

Nhờ vậy, người tiêu dùng ưa chuộng, khi khách hàng ăn thấy ổi ngon rồi gọi điện đặt mua, anh trực tiếp chở đi bán chứ không qua thương lái nên có những thời điểm ổi thị trường rớt giá nhưng vườn ổi của anh Trung vẫn bán được giá 10.000 đồng/kg. Sản phẩm ổi sạch của anh Trung chủ yếu cung cấp cho khách hàng ở Cần Thơ và một số tỉnh lân cận. Hiện nay, ổi đang trong giai đoạn phát triển ổn định, anh Trung ước tính sản lượng năm nay sẽ đạt khoảng 170 tấn trái, lợi nhuận đạt từ 300 triệu đồng đến 400 triệu đồng.

Anh Trung đang hoàn thành thủ tục để xây dựng thương hiệu ổi Trung Liễu.

Để nâng cao giá trị sản phẩm ổi sạch, được sự hỗ trợ của ngành chức năng và chính quyền địa phương, anh Trung đã đăng ký tem nhãn hiệu, có logo thương hiệu và anh đang hoàn thành thủ tục chứng nhận an toàn vệ sinh thực phẩm, xây dựng thương hiệu ổi Trung Liễu. Không dừng lại ở sản phẩm ổi sạch, anh Trung còn đang trồng xen một số cây ăn trái đặc sản, như: bưởi da xanh, cam, quýt, sầu riêng để nâng cao giá trị kinh tế.

Theo anh Trung, dù có chuyển đổi sang trồng cây gì, anh cũng luôn đặt chất lượng sản phẩm lên hàng đầu để phát triển bền vững, đặc biệt tạo ra sản phẩm sạch để đảm bảo sức khỏe người tiêu dùng. Đây là động lực để anh Trung tiếp tục nỗ lực làm giàu cho bản thân, gia đình, góp phần xây dựng địa phương giàu đẹp.

Chi tiết

Ổi dứa New Zealand được hội chị em săn mua

Một cân ổi vị dứa New Zealand có giá khoảng 700.000-800.000 đồng/kg, tương đương với giá của khoảng 40kg ổi đặc sản của Việt Nam. Song, loại ổi nhiều ruột này vẫn được chị em săn mua về ăn.

Ổi dứa New Zealand đang được hội chị em lùng mua về ăn.

Ổi là loại quả được trồng phổ biến ở nước ta, thậm chí những vùng chuyên canh lớn với các loại ổi đặc sản như ổi găng, ổi lê. Đây cũng là loại trái cây cho quả quanh năm. Theo đó, ổi được bày bán tràn ngập trên thị trường, tợ chợ dân sinh đến “chợ mạng”, từ hàng rong đến cửa hàng siêu thị.

Người tiêu dùng có thể dễ ràng mua loại trái cây đặc sản này với giá bán trung bình từ 15.000-30.000 đồng/kg tuỳ thời điểm.

Thế nhưng, nhiều chị em đang bỏ qua loại quả đặc sản ngon bổ rẻ này để săn mua loại ổi dứa có xuất xứ từ New Zealand với giá lên tới 700.000 đồng/kg, thậm chí có nơi bán tới 800.000 đồng/kg. Tính ra, 1kg ổi dứa New Zealand có giá tương đương với khoảng 40kg ổi đặc sản của Việt Nam (nếu tính giá trung bình 20.000 đồng/kg).

Đáng chú ý, dù có giá vô cùng đắt đỏ, thế nhưng loại ổi có xuất xứ từ New Zealand lại đang gây sốt trên thị trường, được rất nhiều người đặt mua về ăn.

Chị Thanh Ngà - nhân viên một cửa hàng hoa quả nhập khẩu cao cấp ở Hoàn Kiếm (Hà Nội) - cho biết, ổi dứa nhỏ như quả trứng chứ không to, tròn như ổi thông thườngcủa Việt Nam, vỏ màu xanh lục, để chín quả sẽ ngả màu vàng. Khi bổ ra ăn sẽ thấy quả ổi nhiều ruột ít thịt, mềm, ăn giống như ăn kiwi, có mùi thơm lạ như cùng một lúc được ăn nhiều loại quả khác nhau.

Loại ổi này có vị hơi chua của chanh, thơm mùi dứa, thoang thoảng vị dâu tây.

Đây là loại ổi nhập khẩu từ New Zealand, 1kg được khoảng 13 quả. Khi nhập về bọn chị thường chia nhỏ đóng hộp trọng lượng 500g và bán với giá 350.000 đồng/hộp.

“Do có vị thanh mát, mới lạ nên được nhiều chị em ưa chuộng, có người còn chọn mua để đi biếu”.Theo chị Thanh Ngà, loại ổi này là trái cây mới xuất hiện trên thị trường.Dù có giá khá đắt đỏ nhưng khách đặt mua rất nhiều, nên hàng chị nhập về đến đâu bán hết đến đó.

Đa phần các khách chỉ đặt mua 1 hộp về ăn thử vì hiếu kỳ, song cũng có khách mua tới 2-3kg một lúc. Hiện cửa hàng chị chỉ còn khoảng 2kg, khách cũng vừa liên hệ lấy nốt, chị Ngà cho hay.

Tương tự, chị Lê Thanh Nhàn, chủ cửa hàng trái cây cao cấp ở Trần Duy Hưng (Cầu Giấy, Hà Nội) thừa nhận, ổi dứa New Zealand đang được khá nhiều chị em chuộng mua về ăn.

Chị cho biết, ổi dứa hay còn gọi là ổi Feijoa. Là loại quả được trồng phổ biến ở New Zealand. Mùa thu hoạch của ổi dứa quả thường bắt đầu từ khoảng tháng ba đến tháng sáu hàng năm.

Ổi Feijoa có nguồn gốc từ Nam Mỹ nhưng hiện giờ được trồng khá nhiều ở New Zealand.

Loại ổi này rất đặc biệt vì mùi vị thơm mơ hồ giống như vị dứa, táo và bạc hà kết hợp. Phần thịt được phân tách thành 2 phần riêng biệt. Ruột ổi trong suốt, có nhiều hạt, rất mềm khi chín. Còn phần cùi bên ngoài lại giống như cùi ổi thông thường, nhưng ăn không giòn như ổi Việt Nam.

“Giá hiện tại cửa hàng tôi bán là 800.000 đồng/kg. Khách muốn mua đều phải đặt trước khoảng 3-5 ngày”. Chị Nhàn tiết lộ, trung bình mỗi tuần chị bán được khoảng 70-80kg ổi dứa này.

Xách túi ổi dứa trên tay, chị Vũ Nhật Hà ở Bà Triệu (Hai Bà Trưng, Hà Nội) hí hửng khoe: “Ổi dứa New Zealand, tôi phải đặt trước cả tuần mới mua được 2kg đấy”.

Chị Hà kể, năm ngoái chị được đồng cho ăn thử mấy quả ổi dứa mà chị ấn tượng đến tận bây giờ. Bởi, vị rất thơm, mềm, hột nhỏ không cứng, khác so với ổi bình thường. Dịp này thấy bán trên thị trường nên chị quyết tìm mua cho cả nhà thưởng thức.

“Tôi phải bỏ ra tới 1,4 triệu đồng mới mua được 2kg ổi dứa này”. Chị Hà cho biết, ổi dứa đắt hơn rất nhiều so với ổi ta, song không phải lúc nào cũng có nên tranh thủ thời gian này tôi mua cho cả nhà ăn.

Ổi dứa này hiện có giá bán 700.000 đồng/kg.

Nhiều người chia sẻ, họ mua loại ổi này vì hiếu kỳ, muốn thử xem mùi vị của chúng ra sao, có thực sự ngon như những gì người bán quảng cáo.

“Đặt mua đúng 1 tuần mới có. Về ăn thử thấy cũng thơm, vị khá lạ. Song ổi nhiều ruột, không ngọt và giòn như ổi ta. Giá thì quá đắt đỏ. Tôi mua ăn thử một lần cho biết thôi chứ không có ý định mua lần thứ 2”, chị Cao Thị Thu Hương ở Bùi Xương Trạch (Thanh Xuân, Hà Nội) chia sẻ.

Chi tiết

Hiệu quả cao mô hình trồng ổi tại xã Tứ Quận

Thực hiện đề án chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi của huyện Yên Sơn, thời gian qua nhiều nông dân trên địa bàn huyện đã chuyển đổi diện tích đất kém hiệu quả sang trồng các loại cây ăn trái, hoa màu, cho thu nhập cao, điển hình là mô hình trồng ổi lê Đài Loan ở xã Tứ Quận.

Anh Phú tiến hành bọc quả ổi bằng túi chuyên dụng.

Tứ Quận là xã nằm trong quy hoạch vùng trọng điểm trồng cây ăn quả của huyện Yên Sơn. Với diện tích đã trồng cây ăn quả hiện có trên 443 ha, trong đó diện tích trồng cây cam là 143,4 ha, cây bưởi 222,6 ha và 77 ha là trồng các loại cây ăn quả khác. Do mấy năm trước quả cam, bưởi bán được giá trên thị trường nên phong trào trồng cây ăn quả trên địa bàn xã phát triển nhanh, tập trung chủ yếu trồng cây ăn quả có múi như: cam Vinh, bưởi đường Soi Hà, bưởi Diễn. Trong lúc phong trào trồng cây ăn quả có múi của các hộ dân trong vùng phát triển mạnh thì một số gia đình như hộ ông Lê Thanh Phú, Nguyễn Văn Xuân, ông Lê Thanh Xiêm... lại chuyển diện tích đất sang trồng ổi lê Đài Loan đem lại hiệu quả kinh tế rất cao.

Đến thăm gia đình anh Lê Thanh Phú cư trú tại thôn Bình Ca 2, xã Tứ Quận với mô hình phát triển kinh tế trồng cây ăn quả cho thu nhập khá cao. Từ UBND xã theo trục đường Quốc lộ 2 (Tuyên Quang - Hà Giang) khoảng 2,5 km, đến ngã ba đường liên huyện đi xã Phúc Ninh, rẽ phải vào 150 m. Khi dừng xe, hình ảnh ấn tượng đầu tiên là nhìn vườn ổi được trồng thẳng hàng, cây phát triển xanh tốt; điểm xen lẫn trên cành là những túi bọc quả màu trắng treo lẫn trong tán cây. Vào thăm nhà, may mắn chúng tôi gặp cả anh và chị đang chuẩn bị ra vườn bọc quả ổi.

Mời chúng tôi vào nhà, vừa pha nước anh Phú vui vẻ kể về quá trình phát triển kinh tế gia đình của mình. Năm 2002 anh cưới vợ và ở chung với mẹ. Cả hai vợ chồng đều làm nông nghiệp với chưa đầy 3 sào ruộng vừa nhỏ lại ở mỗi xứ đồng một thửa cùng ít đất vườn quanh nhà chỉ đủ chăn nuôi vài con lợn, con gà. Làm lụng vất vả cả năm, mùa nào rau đó nhưng đến cuối năm trừ tất cả các khoản chi phí thì lời lãi cũng chẳng được bao nhiêu. Đầu năm 2014, có anh bạn quê ở Hoài Đức lên chơi, nhìn vợ chồng lao động vất vả với cây rau màu ngắn ngày, trước khi về anh bạn có lời khuyên nên trồng ổi (giống ổi lê Đài Loan) sẽ cho thu nhập rất tốt.

Nghe theo lời khuyên của bạn, anh bàn với vợ rồi quyết định trồng thử. Đầu tiên anh đặt mua 20 cây ổi (chiết cành) mang về trồng ở bãi đất ven suối gần nhà. Sau hơn 3 tháng chăm sóc, cây ổi phát triển rất tốt và bắt đầu ra hoa kết trái. Cuối năm 2014 anh chị thu hoạch lứa quả đầu tiên, do là giống ổi mới và được chăm sóc tốt nên quả to, có mã đẹp, chất lượng ăn giòn, ngọt lại cho quả trái vụ nên bán được giá từ 30 đến 40 nghìn đồng/kg, đã mang lại thu nhập gấp nhiều lần trồng rau.

Nhờ trồng ổi, anh Phú đã vươn lên trở thành hộ gia đình có mức thu nhập khá tại địa phương.

Nhận thấy thấy ổi là cây trồng cho hiệu quả kinh tế cao, anh bàn với chị chuyển hướng trồng thâm canh ổi. Để mở rộng diện tích trồng ổi, cần phải có diện tích đất canh tác đủ rộng, thuận lợi cho việc tưới và tiêu nước sau này. Rất may bên cạnh vườn nhà anh có mấy mảnh ruộng ven suối của 1 số hộ trong thôn sử dụng trồng cây ngắn ngày nhưng cho hiệu quả kinh tế không cao do thường xuyên bị ngập úng vào mùa mưa. Anh đã dành thời gian đi đến từng nhà có đất ruộng liền kề để vận động chuyển đổi nhằm thuận lợi cho việc canh tác lâu dài. Qua nhiều lần kiên trì thuyết phục, cuối cùng các hộ đã đồng ý đổi nhượng cho anh, cộng với diện tích đất của gia đình gộp lại anh đã có một thửa đất rộng 2.500 m2 .

Năm 2015, gia đình đã làm đơn gửi chính quyền địa phương đề nghị cho phép cải tạo, nâng cao mặt bằng đất ruộng để chống ngập úng vào mùa mưa; đồng thời xin chuyển mục đích sử dụng đất từ trồng cây hàng năm sang đất trồng cây lâu năm để phát triển kinh tế vườn. Có mặt bằng đủ rộng và không còn bị ngập khi mùa mưa đến, anh tiến hành lên luống, đào hố với mật độ 3 m x 3 m để trồng mới 250 gốc ổi. Sau khi trồng, cây ổi bén rễ và bước vào giai đoạn phát triển, cả gia đình tập trung chăm sóc, tỉa cành tạo bộ khung tán hợp lý chuẩn bị cho chu kỳ ra hoa đậu quả.

Miệt mài chăm sóc, cuối năm 2015 vườn ổi cho thu hoạch lứa quả đầu tiên, cân đối tiền bán ổi vừa đủ cho đầu tư chi phí cải tạo đất và trồng mới. Bước sang năm 2016 với 270 gốc ổi cho quả quanh năm, anh chị thu lợi trên 100 triệu đồng; năm 2017 cho thu nhập khoảng 200 triệu; đặc biệt năm 2018 thu từ bán ổi quả 310 triệu và 30 triệu tiền bán cành ổi giống cho tổng thu nhập 340 triệu, trừ chi phí đầu tư phân bón, túi bọc quả, lợi nhuận thu về 300 triệu.

Chia sẻ kinh nghiệm trồng ổi anh Phú cho biết, để cây ổi ra hoa đậu quả quanh năm, chất lượng quả thơm, giòn và ngọt phải thường xuyên tỉa cành, bấm ngọn tạo chồi mới cho ổi ra hoa; sau khi cánh hoa rụng, quả ổi to gần bằng đầu ngón tay cái phải dùng túi chuyên dụng bọc bảo vệ quả để tránh côn trùng (bọ xít muỗi, rệp sáp) gây hại; định kỳ bón phân hữu cơ (phân gà ủ hoai mục sau 6 tháng), bón đủ lân, giảm lượng phân đạm vô cơ và bón tăng lượng ka-li sun phát; khi cần dùng thuốc hóa học phun trừ sâu bệnh gây hại phải tuân thủ nguyên tắc sử dụng thuốc “4 đúng”. Để đảm bảo vệ sinh an toàn sản phẩm, bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng, được thị trường tiêu dùng ưa chuộng, thì chất lượng quả ổi phải sạch, an toàn không có dư lượng thuốc bảo vệ thực vật; quả to, có dáng mã đẹp, chất lượng ăn giòn, ngọt.

Đánh giá về mô hình trồng ổi của gia đình anh Phú, ông Hán Quang Thái - Phó Chủ tịch UBND xã Tứ Quận cho biết: “Gia đình anh Phú là hộ trồng ổi đầu tiên trên địa bàn xã và thu được thành công. Thời gian tới, chúng tôi sẽ phối hợp với các cơ quan chuyên môn tổ chức các lớp tập huấn chuyển giao khoa học kỹ thuật về trồng ổi cho bà con học tập, áp dụng vào sản xuất”.  

Chi tiết

Quy trình mới, xây dựng thương hiệu ổi sạch

Với ưu điểm quả ngon, nhanh cho thu hoạch, giá bán và thị trường đầu ra thuận lợi, nhiều nông dân ở huyện Tân Yên đang chọn cây ổi lê Đài Loan trồng thay thế những cây trồng kém hiệu quả. Đây là tín hiệu vui trong chuyển đổi cơ cấu cây trồng miền quê này.

Nhiều nông dân ở huyện Tân Yên đang chọn cây ổi lê Đài Loan trồng thay thế những cây trồng kém hiệu quả.

Là một trong những hộ đầu tiên đưa ổi lê Đài Loan vào trồng ở thôn Hòa Sơn, xã Cao Thượng, huyện Tân Yên đến nay gia đình bà Trần Thị Hân đã chuyển đổi hơn 7 sào đất ruộng kém hiệu quả sang trồng ổi. Theo bà Hân, ổi lê dễ trồng và phù hợp với thổ nhưỡng nên sinh trưởng, phát triển tốt, sau một năm trồng là cho thu hoạch, đạt năng suất cao từ năm thứ hai trở đi. Dự kiến năm nay, 7 sào ổi lê của gia đình bà Hân cho thu hoạch khoảng 10 tấn quả. Với giá bán dao động từ 10 đến 15 nghìn đồng/kg, gia đình bà thu hơn 100 triệu đồng.

Tương tự, bà Nguyễn Thị Mận thôn Lân Thịnh, xã Phúc Hòa đang vào vụ thu hoạch ổi bà chia sẻ: “Trồng ổi lê Đài Loan một năm thường chỉ dùng 2 đến 3 lần thuốc bảo vệ thực vật chống sâu bệnh, ít hơn nhiều so với các loại cây ăn quả khác. Hơn nữa, quả được bọc từ khi mới ra nên hầu như không tiếp xúc với thuốc. Ổi sạch, thơm ngon, chín đến đâu được thu hoạch và bán cho thương lái ngay tại vườn đến đó”.

Hiện nay diện tích ổi lê Đài Loan trong toàn huyện là 160 ha, tập trung nhiều ở các xã: Cao Thượng, Hợp Đức và Phúc Hòa. Giống ổi này rất hợp với chất đất ở địa phương nên cho quả ngọt, thịt dày, ít hạt, thơm ngon. Sau mỗi đợt thu quả, nông dân bấm ngọn, cây ổi không cao và ra quả quanh năm. Bình quân một sào ổi mỗi năm cho thu khoảng 20 triệu đồng.

Tân Yên hướng dẫn người dân sản xuất ổi theo quy trình VietGAP.

Theo lãnh đạo Phòng Nông nghiệp và PTNT huyện Tân Yên, do trồng tập trung và là ổi sạch vì áp dụng kỹ thuật bọc túi ni lông từ khi có quả nên việc hướng người dân sản xuất theo quy trình sạch khá thuận lợi, có thể áp dụng được ngay. Để phát triển giống cây này, địa phương đã xây dựng đề án với 3 loại cây ăn quả chủ lực gồm: Ổi lê Đài Loan, bưởi đỏ và nhãn muộn.

Trước mắt, Phòng NN và PTNT đang phối hợp với các địa phương nằm trong vùng quy hoạch tăng diện tích ổi lê Đài Loan tổ chức các lớp tập huấn, hướng dẫn người dân sản xuất theo quy trình VietGAP. Về lâu dài, huyện đã có kế hoạch xây dựng nhãn hiệu ổi lê Đài Loan để khẳng định thương hiệu và chất lượng sản phẩm. Từ đó ổn định đầu ra cho quả ổi lê Đài Loan trên đồng đất Tân Yên.

Chi tiết

Thanh Hà có thu nhập cao nhờ trồng ổi trái vụ

Từ những hộ đầu tiên trồng ổi trái vụ đã lan ra cả huyện Thanh Hà, tỉnh Hải Dương với diện tích lên đến hơn 1.500ha. Có xã chuyển đổi toàn bộ diện tích lúa kém hiệu quả sang trồng ổi. Chẳng lo được mùa, mất giá, ổi là cây làm giàu cho người dân nơi đây.

Người dân xã Liên Mạc kiểm tra ổi trước khi thu hoạch.

Cả xã trồng ổi

Xã Liên Mạc xưa kia vốn thuần nông, người dân quanh năm bám lấy củ khoai, cây lúa. Nay đi cả xã tìm mỏi mắt không thấy một thửa ruộng. Hơn 90% diện tích đất nông nghiệp, tương đương 500ha đã được người dân chuyển đổi sang trồng cây ổi trái vụ, chiếm 1/3 tổng diện tích ổi của huyện.

Theo bà Nguyễn Thuý Phương, cán bộ nông nghiệp xã Liên Mạc, việc chuyển đổi bắt đầu từ những năm 2000. Ban đầu là vài hộ đi tìm giống ổi Bo về trồng. Lo rơi vào vòng xoáy “được mùa – mất giá, mất mùa – được giá”, họ tìm tòi phương pháp cho cây ổi ra quả trái vụ. Vụ ổi thông thường cho thu rộ trong mùa hè là hết. Nhưng ở Liên Mạc, đây lại là thời gian người dân chăm sóc, dưỡng cây. Tới khoảng tháng 9 âm lịch, ổi bắt đầu cho thu hoạch, kéo dài tới hết tháng 3 âm lịch. Ổi thu đúng vào dịp tết nên được giá.

Cũng theo bà Phương, từ hiệu quả ban đầu, xã ra nghị quyết chuyển đổi cây trồng từ lúa sang ổi trái vụ. Chính quyền xã hướng dẫn, khuyến khích người dân chuyển đổi sao cho hiệu quả, đúng pháp luật.

“Tới nay toàn xã chúng tôi không còn một cây lúa. Mỗi năm thu khoảng 9.500 tấn ổi, đạt giá trị trên 85,5 tỷ đồng, hiệu quả gấp vài chục lần trồng lúa. Do trồng trái vụ nên người dân chưa bao giờ phải lo lắng giá cả hay đầu ra”, bà Phương cho biết.

Tại Liên Mạc, với thâm niên canh tác, mỗi vụ người dân có thể thu hoạch hơn 1 tấn ổi/sào, lãi trên 10 triệu đồng. Không chỉ trồng ổi, người dân tự mua sắm xe ô tô, vận chuyển nông sản tới nhiều tỉnh thành, các siêu thị lớn tại Hà Nội.

Ổi được bọc túi nilon tránh bị các loại côn trùng đốt.

Từ việc sản xuất nhỏ lẻ, mạnh ai nấy làm, từ năm 2017 tới nay, 20 hộ dân tại xã Liên Mạc đã thành lập HTX Nông sản sạch Nam Vũ, tích tụ hơn 15ha đất.

Chị Lương Thị Cúc, thành viên HTX Nam Vũ cho biết, riêng gia đình chị thuê lại và góp vào 5ha đất để trồng ổi. Dù là HTX nhưng không làm việc dạng chia công tập thể. Các hộ vẫn trồng ổi trên chính diện tích đất đóng góp. Những thành viên trong HTX có trách nhiệm chia sẻ khó khăn, giúp đỡ nhau về mặt thu hoạch, kỹ thuật sâu bệnh. HTX sẽ đứng ra hỗ trợ tiền bạt che, bao túi nilon, thuốc BVTV.

Nói về thuốc BVTV, chị Cúc khẳng định, 100% diện tích ổi của HTX Nam Vũ tới nay đã được chứng nhận VietGAP. Chính vì vậy, việc sử dụng thuốc BVTV ra sao bắt buộc phải tuân thủ quy trình hưỡng dẫn nghiêm ngặt. Tuyệt đối không được dùng thuốc hoá học, thuốc diệt cỏ trong quá trình sản xuất.

Kế hoạch năm 2019, Hải Dương sẽ tiếp tục chuyển đổi đất lúa sang trồng cây ăn quả thêm 833,62 ha. Ngoài vải và ổi, trong cơ cấu cây ăn quả, tỉnh phát triển diện tích cây na sẵn có lên khoảng 1.000ha, phấn đấu sản lượng đạt 13.000 tấn/năm.

Cũng theo chị Cúc, vai trò lớn và hiệu quả nhất của HTX cho tới nay là luôn thu mua, tìm đầu ra cho người trồng ổi. Vào vụ HTX sẽ đứng ra thu mua, phân loại, sơ chế rồi đưa đi tiêu thụ tại siêu thị, chợ đầu mối ở nhiều tỉnh thành.

“Riêng hệ thống siêu thị, một năm HTX cung ứng khoảng 80 tấn ổi trái vụ. Nhưng họ yêu cầu chất lượng cao lắm, thường xuyên cho người về lấy mẫu kiểm tra đột xuất. Nhưng chúng tôi SX bài bản, theo quy trình VietGAP nên tự tin để họ kiểm tra bất cứ lúc nào. Vụ này, HTX đã đứng ra thu mua cho các xã viên 275 tấn ổi”.

Hải Dương đang tích cực xây dựng thương hiệu ổi Thanh Hà.

Xây dựng thương hiệu ổi Thanh Hà

Bà Nguyễn Thị Lan, Trưởng phòng NN-PTNT huyện Thanh Hà cho biết, nếu xét về giá trị kinh tế, cây ổi trái vụ đang vượt cả cây vải thiều, đạt từ 230 – 300 triệu/ha/năm. Nhiều xã chuyển đổi tới 90 diện tích đất nông nghiệp sang trồng loại cây này như: Liên Mạc 500ha, Thanh Xuân 300ha, Cẩm Chế 100ha…

Bà Lan khẳng định, việc chuyển đổi xuất phát từ chính những người nông dân cần cù, sáng tạo. “Phải nói là việc này xuất phát từ một vài hộ dân ban đầu, sau thì lan ra cả huyện, chúng tôi không bao giờ tranh công của người dân. Nhưng chúng tôi có trách nhiệm định hướng, quy hoạch vùng SX. Đồng thời đưa nhiều tiến bộ kỹ thuật để SX đạt hiệu quả cao hơn”.

Tới nay, toàn huyện Thanh Hà đã có 350ha ổi trái vụ được cấp chứng nhận VietGAP. Bà Lan cho biết, ổi trái vụ Thanh Hà đã được tiêu thụ cả ở 64 tỉnh, thành phố trên toàn quốc. Lượng ổi được tiêu thụ nhiều nhất tập trung ở các thành phố lớn như Hà Nội, Hải Phòng, Quảng Ninh và TP Hồ Chí Minh. Hiện đã là cuối vụ thu hoạch, nhưng ổi trái vụ Thanh Hà vẫn xuất bán ổn định ở mức 8 nghìn đồng/kg. Như vậy, người trồng ổi vẫn lãi khoảng 5 – 7 triệu đồng/sào.

Đại diện Phòng NN-PTNT huyện Thanh Hà cũng cho biết, địa phương đang cùng người dân, Sở ngành liên quan xây dựng thương hiệu, tiến tới chỉ dẫn địa lý cho vùng ổi trái vụ Thanh Hà.

Nông dân xã Liên Mạc, huyện Thanh Hà chăm sóc ổi theo quy trình VietGAP.

Sở NN-PTNT tỉnh Hải Dương đánh giá, bên cạnh vải, ổi trái vụ Thanh Hà vẫn là cây trồng mang lại giá trị cao cho người dân. Toàn tỉnh trồng khoảng 1.840 ha ổi, sản lượng 45,2 nghìn tấn/năm. Do giá cả ổn định, giá trị kinh tế do ổi trái vụ đem lại trung bình khoảng 250 triệu đồng/ha.

Theo tính toán của HTX Nam Vũ, sau khi trừ chi phí, mỗi sào ổi người dân thu về khoảng 8 – 9 triệu đồng. Dự tính tới đây, chị Cúc cùng các thành viên sẽ tiếp tục mở rộng diện tích trồng ổi trái vụ.

Chi tiết

Hiệu quả kinh tế xen canh ổi trong vườn cam

Với 300 gốc ổi nữ hoàng được trồng xen trong vườn cam, hộ Anh Lê Tấn Đông, ấp Phụng Sơn A, xã Tân Long, huyện Phụng Hiệp thu nhập trên 5 triệu đồng/tháng.

Anh Đông đang chăm sóc ổi xen canh trong vườn cam.

Là nông dân cần cù sáng tạo Anh Lê Tấn Đông đi đầu công tác áp dụng khoa học kỹ thuật. Năm 2017, Anh mạnh dạn chuyển đổi từ 0,5ha diện tích đất trồng lúa kém hiệu quả sang trồng cam, sau khi được tham dự các lớp tập huấn chuyển giao kỹ thuật phòng trừ sâu bệnh trên cây có múi biết được lợi ích của cây ổi có tác dụng xua đuổi rầy chổng cánh tác nhân gây hại bệnh vàng lá Greening trên cây có múi. Từ đó anh Đông tìm hiểu thị trường các giống ổi và chọn cây ổi nữ hoàng để trồng vì có phẩm chất trái ngon đang được thị trường ưa chuộng, giá cả lại cao.

Anh Đông cho biết: Anh mua giống sạch bệnh ở Tiền Giang để trồng, áp dụng biện pháp bao trái chỉ sau 8 tháng ổi bắt đầu ra hoa, đến nay 300 cây ổi đã được 17 tháng tuổi, trung bình mỗi ngày thu hoạch từ 20 - 30kg trái, có tháng cho trái rộ thu hoạch 50- 80kg/ngày cũng có, bán được với giá trung bình 10.000 đồng/kg sau khi trừ chi phí Anh thu về lợi nhuận trên 5 triệu đồng/tháng.

Từ khi Anh mạnh dạn đầu tư mua bao trái đến nay đã giảm được chi phí và hạn chế tối đa việc phun thuốc trừ sâu rất nhiều, khi thấy trên cây có sâu hại trên đọt non hoặc trái non thì mới phun thuốc để hạn chế rụng cuốn rụng trái non. Qua đó góp phần giảm ô nhiễm môi trường, ít ảnh hưởng sức khỏe cho bản thân và gia đình, ngoài ra sản xuất ra được trái cây an toàn cho người tiêu dùng, giá bán được cao hơn.

Ổi bao trái nên giá bán được cao hơn.

Nhờ tận dụng diện tích một cách có hiệu quả tạo thêm nguồn thu nhập khá cho gia đình nên có thêm chi phí đầu tư cho vườn cam, hiện vườn cam của Anh đang phát triển xanh tốt, cây ổi cũng đủ lớn cho trái ngày càng nhiều hơn gia đình có thêm nguồn thu nhập ổn định hơn.

Hiện nay toàn ấp Phụng Sơn A có 5 hộ trồng ổi nữ hoàng xen trong vườn cây ăn trái đều cho thu nhập khá ổn định, đối với cây ổi thì không đòi hỏi nhiều về kỹ thuật, trong thời gian tới xã sẽ nhân rộng mô hình lấy ngắn nuôi dài cho những hộ có diện tích trồng cây ăn trái để nâng cao thu nhập trên cùng diện tích.

Chi tiết

Kim Phú lựa chọn trồng ổi để phát triển kinh tế

Trong những năm gần đây, cây ổi đã trở thành loại cây ăn quả được nhiều người dân xã Kim Phú (Yên Sơn) lựa chọn để phát triển kinh tế. Đây cũng là loại cây trồng được cấp ủy, chính quyền xã khuyến khích nhân dân mở rộng diện tích, tiến tới đăng ký thực hiện chương trình “Mỗi xã một sản phẩm - OCOP”.

---

Kim Phú phát triển trồng ổi theo hướng sản xuất hàng hóa.

---

Mạnh dạn chuyển đổi đất ruộng kém hiệu quả sang trồng ổi, hiện nay gia đình bà Vũ Thị Bình, thôn 17, xã Kim Phú đã có trên 200 gốc ổi lê Đài Loan. Hàng năm, gia đình bà thu được khoảng 5 tấn quả, thu nhập bình quân đạt từ 80-100 triệu đồng.

Hiện nay, trên địa bàn xã Kim Phú, có trên 100 hộ trồng ổi, với diện tích gần 10 ha, chủ yếu là giống ổi lê Đài Loan với năng suất đạt từ 7-8 tạ/sào/năm. Ổi được trồng tại địa phương có vị ngọt, giòn, giá bán ra thị trường từ 10.000 - 20.000 đồng/kg, tùy từng thời điểm.

Kim Phú phát triển trồng ổi theo hướng sản xuất hàng hóa.

Với mục tiêu trong thời gian tới sẽ tăng diện tích trồng ổi lên gần 20 ha, xã Kim Phú đã đẩy mạnh tuyên truyền, phối hợp với các cơ quan chức năng chuyển giao khoa học kỹ thuật trong sản xuất, tạo ra sản phẩm sạch, an toàn. Đồng thời chú trọng giới thiệu, quảng bá sản phẩm tại các chương trình hội chợ trong địa bàn huyện và tỉnh Tuyên Quang. 

Đặc biệt, xã Kim Phú đã xây dựng Đề án đăng ký “Mỗi xã một sản phẩm” đối với sản phẩm ổi để tạo dựng thương hiệu cho ổi Kim Phú.

Xã Kim Phú đã xây dựng Đề án để tạo dựng thương hiệu cho ổi Kim Phú.

Tuy nhiên, hiện nay, phần lớn người trồng ổi xã Kim Phú vẫn chủ yếu là bán lẻ ra thị trường. Do đó, để xây dựng thương hiệu sản phẩm, đòi hỏi sự vào cuộc tích cực của chính quyền trong việc hỗ trợ nguồn vốn giúp người dân đầu tư sản xuất, cũng như thành lập các tổ liên kết theo chuỗi giá trị, gắn với tiêu thụ sản phẩm để người dân có thu nhập ổn định, lâu dài.

Chi tiết

Thương hiệu ổi Phúc Hòa nức tiếng gần, xa

Phúc Hòa là xã nổi tiếng với vải thiều chín sớm và giờ đây có thêm trái ổi thơm ngon được người dân trong và ngoài vùng biết đến. Ổi Phúc Hòa được nhiều thương lái đến tận vườn đặt mua để vận chuyển đi tiêu thụ ở các nơi. 

Anh Chung cải tạo đất đồi trồng ổi lê Đài Loan đạt hiệu quả kinh tế cao.

Nhận thấy hiệu quả của cây ổi lê Đài Loan, anh Bùi Văn Chung ở thông Lân Thịnh, xã Phúc Hòa, huyện Tân Yên cùng các hộ trong thôn mạnh dạn mở rộng diện tích, không bỏ đất vườn đồi, tạo việc làm và nguồn thu nhập ổn định cho gia đình.

Anh Chung cho biết, với diện tích 1,3 mẫu đất vườn đồi, gia đình trồng trên 1 nghìn gốc ổi hiện đang năm thứ 3 cho thu hoạch quả rộ. Vụ ổi vừa qua cho thu hoạch  khoảng 9 tấn, với giá bán buôn tại vườn là 12- 14 nghìn đồng/kg, trừ mọi chi phí đem lại thu nhập gần 100 triệu đồng/vụ.

Giống ổi lê Đài Loan không kén đất trồng, thích ứng tốt với mọi loại đất từ đất sỏi, đất cát, cát pha, đến đất bazan hay đất thịt cây đều sinh trưởng và phát triển được. Ổi chỉ cần đất không ngập nước và có nước tưới vào mùa khô. Để cây ổi nhanh có trái nên chọn giống từ cây chiết cành thì từ lúc trồng đến khi ra trái mất khoảng 2 tháng. Chăm sóc cây ổi lê Đài Loan cần lưu ý đến vấn đề bấm ngọn và tỉa cành cho cây. Đây là công việc quyết định đến năng suất và chất lượng vườn ổi.

Thương hiệu ổi Tân Yên giờ được người dân trong và ngoài vùng biết đến.

Ổi có thể ra hoa và quả quanh năm nhưng để dưỡng cây, cho cây khỏe mạnh chỉ khai thác quả hết dịp tết Nguyên đán là dừng lại. Chỉ để quả và thu hoạch quả từ tháng 7 đến tháng 12 âm lịch. Vì nếu khai thác quả nhiều, cây yếu, dinh dưỡng trong thân cây không nhiều nếu cây phải nuôi nhiều đợt quả dễ làm còi cọc và giảm tuổi thọ đáng kể cho cây.

Cùng thôn với anh Chung, ông Nguyễn Văn Toản, trồng gần 2 nghìn gốc ổi chia sẻ, khi thấy cây ổi bắt đầu ra quả nhỏ thành từng cặp nên tỉa bỏ bớt quả không đạt (dị tật, bệnh, …) để dưỡng cho quả ổi còn lại mau lớn, mỗi cành chỉ để 1-2 cặp quả phía trong gần thân chính tùy vào cây, ngắt bỏ quả phía ngoài ngọn. Nếu để quá nhiều quả trên cây thì không đủ dinh dưỡng, ổi dễ bị rụng.

Khi cây ổi cho vài đợt quả và thấy hiện tượng cây bắt đầu suy yếu thưa lá, lá mới nhỏ dần thì tiến hành cắt tỉa thu gọn bớt tán cây, bón phân đầy đủ để cây ổi bắt đầu cho đợt quả mới. Như vậy sẽ giúp cây phát triển tốt, năng suất đều và tránh được bệnh tật. Khi quả to bằng ngón tay cái thì phải dùng túi bọc chuyên dụng để bọc quả. Việc bọc quả sẽ giúp quả tránh được côn trùng gây hại và giúp cho quả ổi được thơm ngon, đảm bảo vệ sinh, an toàn thực phẩm.

Giống ổi lê Đài Loan không kén đất trồng, thích ứng tốt với mọi loại đất.

Hiện trên địa bàn huyện Tân Yên có khoảng 170 ha ổi, chủ yếu là giống ổi Đài Loan, trồng tại các xã Phúc Hòa, Hợp Đức, Cao Thượng, An Dương, Ngọc Thiện... Cây ổi trồng trên đất Tân Yên hợp thổ nhưỡng, sai quả, cho thu quanh năm và cho thu rộ vào năm thứ 2, thứ 3. Sản lượng đạt khoảng trên 1nghìn tấn/năm. Bình quân 1 ha ổi cho thu từ 115-120 triệu đồng.

Những năm gần đây, bà con đã mạnh dạn chuyển đổi cơ cấu cây trồng, mở rộng diện tích ổi lê Đài Loan. Do có vùng sản xuất tập trung nên ổi Phúc Hòa bắt đầu có tiếng, thương lái từ nhiều nơi đến tận vườn thu mua. 

Chi tiết

Hua Nà tiếp tục mở rộng diện tích cây ăn quả

Thực hiện đề án sản xuất nông sản hàng hóa tập trung, xã Hua Nà (Than Uyên, Lai Châu) đã đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động nhân dân tích cực chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi gắn với xây dựng nông thôn mới.

"ổi sạch" của nông dân bản Hua Nà, xã Hua Nà được thị trường ưa chuộng.

Trong những năm qua, xã Hua Nà đã đưa các loại giống cây trồng chất lượng cao vào sản xuất, từng bước hình thành vùng cây ăn quả tập trung, nâng cao thu nhập và giảm nghèo ở địa phương. Là xã thuần nông nên việc phát triển kinh tế trên địa bàn xã Hua Nà chủ yếu là từ nông nghiệp. 

Do đó, Đảng bộ xã Hua Nà xác định phát triển nông nghiệp hàng hóa là một trong những chương trình trọng điểm để chỉ đạo thực hiện, ngoài cây lúa Séng Cù, phát triển cây ăn quả được ưu tiên triển khai thực hiện. Xã chủ động rà soát, xây dựng quy hoạch vùng phát triển với từng loại cây ăn quả cụ thể theo từng giai đoạn, đảm bảo phát huy tốt tiềm năng lợi thế của địa phương. 

Đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động nhân dân hiểu rõ chủ trương của xã, phối hợp mở các lớp chuyển giao kỹ thuật trồng cây ăn quả đến nhân dân trên địa bàn, đồng thời triển khai tốt các giải pháp nhằm cải tạo vườn tạp, hiệu quả kinh tế thấp để hình thành các vùng chuyên canh tập trung gắn với xây dựng thương hiệu, tạo chuổi liên kết để phát triển cây ăn quả bền vững, góp phần giảm nghèo, làm giàu và xây dựng nông thôn mới. 

Ổi đài loan Hua Nà đã trở thành thương hiệu được nhiều người biết đến.

Đến nay, toàn xã có 15ha cây ăn quả, trong đó bưởi da xanh 7,1ha, ổi 8ha, tăng trên 10ha so với năm 2017, trong đó giống ổi đài loan Hua Nà đã trở thành thương hiệu được nhiều người biết đến. Tiêu biểu trong phong trào phát triển cây ăn quả ở xã phải kể đến gia đình anh Nùng Văn Nên - bản Hua Nà, xã Hua Nà. Với hàng trăm gốc ổi đang cho thu hoạch và tiếp tục nhân rộng trên diện tích ruộng không hiệu quả, hiện nay, kinh tế gia đình anh Nên khá ổn định với thu nhập gần 200 triệu đồng/năm. Thấy anh Nên làm được, nhiều hộ trong xã cũng đã học theo để phát triển.

Đến thăm mô hình trồng Ổi của gia đình chị Vì Thị Liên - Bản Hua Nà, xã Hua Nà, Chị phấn khởi chia sẻ: Năm 2017, nhận thấy hiệu quả kinh tế từ cây Ổi, gia đình tôi xin cấp ủy chính quyền địa phương chuyển hơn 1.000 m2 đất ruộng không hiệu quả sang trồng cây ăn quả với 100% diện tích là giống ổi Đài Loan. Qua một năm rưỡi thực hiện, cây ổi đã cho thu hoạch. Với giá bán 30 nghìn/1kg, từ trồng ổi mang lại cho gia đình chị thu nhập cao gấp 3 lần so với trồng lúa. 

Đang nhanh tay làm cỏ, vun gốc cho cây ổi, chị Liên phấn khởi chia sẻ: “Trồng ổi không vất vả, không tốn công chăm sóc nhưng hiệu quả cao hơn trồng lúa nhiều. Mọi người biết là "ổi sạch" nên ra bao nhiêu là hết bấy nhiêu. Trong thời gian tới, gia đình mình sẽ tiếp tục mở rộng diện tích để cố gắng vươn lên làm giàu”.

Nông dân xã Hua Nà chăm sóc cây ổi.

Từ phát triển cây ăn quả, nhiều hộ nông dân trên địa bàn xã Hua Nà đã có thu nhập cao hơn trồng lúa từ 2-3 lần. Hiện nay, thu nhập bình quân đầu người của xã đạt 29 triệu đồng/người/năm, tỷ lệ hộ nghèo giảm còn 10,46%. 

Trong thời gian tới, xã Hua Nà sẽ tiếp tục chỉ đạo nhân dân mở rộng diện tích cây ăn quả. Cải tạo vườn tạp, hình thành và xây dựng thương hiệu cây ăn quả Hua Nà, từ đó nâng cao thu nhập và làm giàu trên mảnh đất quê hương.

Chi tiết

Triển vọng mô hình trồng ổi VietGAP Lý Trạch

Nhờ mạnh dạn áp dụng quy trình trồng theo tiêu chuẩn VietGap, đến nay, cơ sở ổi sạch Tâm An của gia đình anh Nguyễn Ngọc Cương sinh năm 1981, trú tại xã Lý Trạch huyện Bố Trạch đã bước đầu mang lại hiệu quả, giúp gia đình anh sớm ổn định cuộc sống.

Anh Nguyễn Ngọc Cương đã quyết định chuyển hướng sang trồng ổi theo tiêu chuẩn VietGAP.

Khởi nghiệp từ cây ổi, ban đầu, anh Cương cũng chỉ định trồng ổi thương phẩm như bao hộ gia đình khác trên mảnh đất Lý Trạch. Tuy nhiên, sau một thời gian tìm hiểu, nhận thấy số hộ trồng ổi trên địa bàn xã đã quá nhiều, sợ rằng cung sẽ vượt quá cầu, sản phẩm mình vất vả làm ra lại không có chỗ đứng trên thị trường, không được khách hàng đón nhận. Trong khi đó, nhận thấy nhu cầu về hoa quả sạch của người tiêu dùng ngày càng tăng cao, anh đã quyết định chuyển hướng sang trồng ổi theo tiêu chuẩn VietGap.

Trồng ổi trên đất cát pha bạc màu, mảnh đất được gia đình anh khai hoang vào những năm 2000, có đặc điểm thường khô cháy vào mùa hè và bị nhiễm phèn vào mùa mưa nên việc trồng và chăm sóc ổi của gia đình anh gặp vô vàn khó khăn. Vợ chồng anh đã phải mất gần 1 năm để tập trung đầu tư cải tạo đất đai.

Gạt vội giọt mồ hôi trên trán, anh hóm hỉnh chia sẻ: “Thực ra, dù đất có xấu tới bao nhiêu, chỉ cần chủ nhân hiểu được thì ắt sẽ cải tạo được. Cũng như con người vậy, dù xấu đến độ nào mà cố gắng rèn dũa thì cũng có thể trở thành người tốt. Mình phải biết lắng nghe, xem đất thiếu gì, thừa gì để bổ sung kịp thời”. Có lẽ vì vậy, mà trong khi các vườn ổi khác luôn được chủ làm cỏ sạch sẽ thì anh Cương lại quyết định giữ lại thảm cỏ với lý do để hệ vi sinh vật phát triển làm tăng độ phì nhiêu, tránh làm đất bạc màu.

Trong suốt quá trình chăm sóc anh Cương luôn hướng đến chất lượng ổi hữu cơ. 

Theo anh, trồng ổi nhanh cho thu hoạch, giá bán tương đối ổn định nên hiệu quả gấp 3-4 lần các loại cây ăn trái khác. Tuy nhiên, để thu lại thành quả ấy thì việc chăm sóc lại đòi hỏi sự tỉ mẩn và tốn khá nhiều công sức. Muốn ổi đạt chất lượng cao, cho trái to cần phải chăm bón từ lúc mới ra bông, thường xuyên vun gốc và xới tơi đất để bộ rễ cây phát triển. Đồng thời cắt đi những cành lá sát chân gốc để tạo thông thoáng cho cây và giúp cây nuôi trái. Khi bông bắt đầu kết trái phải dùng bao ni-lon để bọc từng trái một, nhằm tránh bị côn trùng chích hoặc nấm, ghẻ làm thối bên trong trái. Đặc biệt, trái ổi được bọc cũng có màu xanh đặc trưng đẹp mắt, thu hút người tiêu dùng.

Với phương châm “làm việc gì cũng cần có đam mê”, mặc dù đăng ký trồng theo tiêu chuẩn VietGap từ cuối năm 2017, nhưng trong suốt quá trình chăm sóc, anh luôn hướng đến chất lượng ổi hữu cơ. Cũng chính vì vậy, cây ổi tại cơ sở của anh chủ yếu được bón bằng phân trấu và phân chuồng ủ hoai mục hay tưới nước đậu nành thay thế cho việc bón đạm, hạn chế tối đa việc sử dụng các loại phân bón hoá học. Nhìn vườn ổi xanh mướt, đang độ trĩu quả, ít ai có thể biết rằng, vì không muốn sử dụng thuốc trừ sâu, đều đặn hằng đêm, anh phải đội đèn ra tìm và bắt các loại bọ bám vào cây. Tỉ mẩn là thế, say sưa với nghề là thế mới thấu hiểu được tâm huyết của anh đối với vườn ổi lớn đến đâu.

Sau một thời gian trồng và chăm sóc theo chuẩn kỹ thuật, cộng với sự giúp đỡ, hướng dẫn tận tình từ Chi cục quản lý chất lượng nông lâm thuỷ sản cũng như sự bắt tay chỉ việc từ Công ty trách nhiệm Công Nghệ Xanh tỉnh Hà Tĩnh, giữa năm 2018, cơ sở ổi Tâm An của anh đã được cấp giấy chứng nhận VietGap. Trở thành mô hình trồng ổi VietGap đầu tiên của tỉnh Quảng Bình. Cũng từ đó, sản phẩm ổi sạch của anh được bày bán tại nhiều siêu thị trên toàn tỉnh. Anh dần chiếm được niềm tin của khách hàng, chinh phục được cả những người tiêu dùng khó tính.

Cơ sở ổi Tâm An của anh Cương đã được cấp giấy chứng nhận VietGap.

Đến nay, anh Cương đã trồng được gần 900 gốc ổi nữ hoàng và ổi lê Đài Loan trên diện tích 1ha, sản lượng đạt gần 30 tấn/năm. Giá bán tại vườn dao động từ 30 – 35 nghìn đồng/kg ổi. Sau khi trừ chi phí, gia đình anh thu về khoản lợi nhuận từ 150 - 200 triệu mỗi năm. Không dừng lại ở đó, hiện, anh Cương cùng vợ đang tiến hành cải tạo đất để trồng bổ sung 200 gốc ổi ruột đỏ không hạt và ổi ruột đỏ AT36.

Ông Lê Quang Hạnh, Chủ tịch Hội nông dân xã Lý Trạch, huyện Bố Trạch cho biết: “Mô hình trồng ổi VietGap của hộ gia đình anh Nguyễn Ngọc Cương đã làm thay đổi suy nghĩ của nhiều nông hộ trên địa bàn xã. Trong thời gian tới, xã sẽ cố gắng vận động các hộ trồng ổi trên địa bàn tới thăm quan, học tập mô hình của anh Cương nhằm chuyển hướng sang trồng ổi theo tiêu chuẩn VietGap để tiến tới xây dựng Hợp tác xã ổi sạch xã Lý Trạch.”

Có thể nói, bằng sức trẻ và sự đam mê, anh Nguyễn Ngọc Cương đã trở thành điển hình trong việc dám nghĩ, dám làm. Cũng nhờ tin thần không ngại khó, đến nay, vườn ổi của anh đã mang lại hiệu quả cao, giúp gia đình anh thoát nghèo bền vững, vươn lên làm giàu chính đáng trên mảnh đất quê hương Bố Trạch.

Chi tiết

Mô hình trồng ổi Đài Loan cho thu nhập cao

Hiện nay, trên địa bàn huyện Hàm Yên, nhiều hộ nông dân đã chuyển đổi cơ cấu cây trồng, tìm chọn và đưa vào trồng một số loại cây ăn quả mang lại hiệu quả kinh tế cao. 

Mô hình trồng ổi Đài Loan của ông Thành cho thu nhập trên 300 triệu đồng.

Điển hình là mô hình trồng ổi Đài Loan của gia đình ông Nguyễn Văn Thành, thôn Làng Đồng, xã Đức Ninh. Tuy mới năm đầu cho thu hoạch nhưng đã đạt trên 300 triệu đồng và hiện tại đang được nhiều hộ gia đình kham khảo, học tập nhân rộng.

Năm 2016, gia đình ông Nguyễn Văn Thành quyết định chuyển đổi sang trồng 500 cây ổi Đài Loan và chỉ sau hơn 2 năm đã cho thu hoạch. Cây ổi có đặc điểm sinh trưởng và phát triển tốt, phù hợp với khí hậu thổ nhưỡng, ra quả quanh năm, dễ trồng, chi phí thấp và ít bị sâu bệnh, thị trường tiêu thụ ổn định. Năm 2018, gia đình ông thu được trên 300 triệu đồng và ông là người đầu tiên trong xã đưa giống ổi này về trồng.

Ổi được bọc túi ni lông từ khi quả còn nhỏ, nên không dùng bất cứ một loại thuốc bảo vệ thực vật nào.

Để cây phát triển tốt cho năng suất cao, đảm bảo chất lượng, ông Thành luôn chú trọng các nguồn phân bón, nhất là sử dụng phân vô cơ bón cho cây để làm tơi xốp và tăng độ phì nhiêu của đất. Đặc biệt là nhờ áp dụng kỹ thuật bọc túi ni lông nên từ khi quả còn nhỏ đến khi quả chín không phải dùng bất cứ một loại thuốc bảo vệ thực vật nào, chính vì vậy vừa bảo vệ sức khỏe cho người sản xuất vừa an toàn cho người sử dụng.

Với ưu điểm quả ngon, nhanh cho thu hoạch, giá bán và thị trường đầu ra thuận lợi, nhiều nông dân trong xã đang chọn cây ổi Đài Loan trồng thay thế những cây trồng kém hiệu quả. Đây là hướng đi mới trong chuyển đổi cơ cấu cây trồng ở huyện Hàm Yên nói chung và xã Đức Ninh nói riêng.

Chi tiết

Vang xa thương hiệu "Ổi Ngọc" ở Đắk Glong

Giữa tuần, tôi nhận được điện thoại của một người quen ở TP. Buôn Ma Thuột (Đắk Lắk) nhờ mua ổi Đắk Nông.

Vườn ổi của Bà Ừng Thị Ngọc, ở thôn 8, xã Quảng Khê nổi tiếng thơm ngon.

Người đó còn dặn kỹ phải mua bằng được “ổi Ngọc” Đắk Glong, được bán tại một sạp trái cây uy tín ở trung tâm thị xã Gia Nghĩa. Tuy nhiên, khi tìm đến địa chỉ sạp trái cây này, chủ tiệm cho biết đang “cháy hàng” và vài ngày nữa mới có.

Lỡ nhận lời mua giúp và khá tò mò về “ổi Ngọc”, tôi quyết định tìm đến tận vườn ổi có tiếng vang xa như vậy. Từ thị xã Gia Nghĩa dọc theo quốc lộ 28 theo hướng về Lâm Đồng, đi qua xã Quảng Khê (trung tâm huyện Đắk Glong) chừng 5 km rồi rẽ trái theo hướng về trung tâm xã Đắk P'lao, chúng tôi tìm đến được vườn ổi Ngọc.

Giữa đồi núi trùng điệp ở thôn 8, xã Quảng Khê, một vườn ổi xanh mơn mởn chạy dài vun vút trước mắt. Cây nào cây nấy đều sai trĩu quả. Các trái có kích cỡ khác nhau nhưng điểm chung là các trái lớn đều được bao xốp bên trong, bọc ni lông bên ngoài và cột thun đen ở đầu cuống một cách cẩn thận.

Ổi “sạch” tại vườn của bà Ừng Thị Ngọc được bọc cẩn thận.

Bà Ừng Thị Ngọc, chủ vườn ổi xuất hiện trước mắt chúng tôi trong một bộ trang phục khá diện. Thấy chúng tôi thắc mắc, bà Ngọc cười nói “Nông dân thời công nghệ mà chú!” rồi mời chúng tôi đi tham quan vườn. Vườn ổi của bà Ngọc bắt đầu trồng từ năm 2011 và toàn bộ là giống ổi Trân Châu Đài Loan. Hiện vườn ổi có diện tích 1,5 ha với 750 cây.

Nhanh tay chọn hái vài trái chín trên cây mời khách, bà Ngọc khẳng định toàn bộ ổi trong vườn đều rất “sạch”. Bà Ngọc chia sẻ: Trong quá trình chăm sóc, chúng tôi áp dụng quy trình chăm sóc cây một cách chặt chẽ theo sự phát triển của trái, bảo đảm cách ly với các loại thuốc bảo vệ thực vật. Sau khi trái to bằng ngón chân cái là tiến hành bọc trái cẩn thận để trái không tiếp xúc với các loại thuốc trừ sâu bệnh. Hơn nữa, trái cũng không bị các loại côn trùng tiếp xúc và làm hại nên đều và đẹp hơn. Đặc tính của loại ổi này là ra trái quanh năm, trái tròn đẹp và có vị ngọt dịu rất đặc biệt nên “ăn là sẽ nhớ”.

Tiếng lành đồn xa, vườn ổi của bà Ngọc được rất nhiều khách trong và ngoài tỉnh đến tận vườn đặt vấn đề bao tiêu sản phẩm. Hiện tại, vườn ổi của bà Ngọc cho thu khoảng 1 - 2 tạ/ngày và giá bán trung bình 15.000 - 20.000 đồng/kg. Điều đặc biệt là toàn bộ ổi đều được đặt hàng và thương lái đến tận vườn để thu mua. Ngoài ổi, bà Ngọc còn trồng dâu nuôi tằm trên diện tích 3,5 ha và trồng 2,6 ha cà phê, tiêu. Tất cả những loại cây trồng này đều đã cho thu, mang lại hiệu quả kinh tế cao cho gia đình.

"Ổi Ngọc" là một trong những mô hình nông nghiệp ứng dụng CNC của huyện Đắk Glong.

Cũng như gia đình bà Ngọc, nhiều hộ dân ở Đắk Glong cũng đã mạnh dạn đưa các giống ổi về trồng thuần, trồng đa cây trong vườn. Nhờ dày công chăm sóc, nhiều vườn ổi ở Đắk Glong đã mang lại nguồn thu nhập đáng kể cho các hộ dân, giúp họ vươn lên làm giàu. Xa hơn nữa, những cây ổi đang giúp cho tên tuổi của một vùng đất nghèo như Đắk Glong được nhiều người trong và ngoài tỉnh biết đến.

Chi tiết

Trồng ổi cho thu nhập cao trên đất Phú Xuân

Gần đây trên địa bàn xã Phú Xuân - huyện Tân Phú, Đồng Nai nhiều hộ nông dân phá bỏ vườn tạp, cải tạo đất đai, tìm chọn cho mình một loại cây ăn quả phù hợp vùng đất, thổ nhưỡng cho hiệu quả kinh tế rất cao.

Ông Nguyễn Kim Vĩnh, bên vườn  ổi được trồng trên vùng đất triền đồi ở ấp Ngọc Lâm 3 xã Phú Xuân.

Điển hình như mô hình trồng ổi của ông Nguyễn Kim Vĩnh, ở  ấp Ngọc Lâm 3 khi đưa giống ổi về trồng trên vùng đất đồi, với diện tích hơn 1 hecta, mỗi năm bình quân cho thu lãi gần 150 triệu đồng.

Nhận thấy nhiều hộ nông dân ở huyện Thống Nhất trồng ổi cho thu nhập cao, ông Vĩnh đã quyết định mua 400 gốc giống ổi xá lị về trồng thử nghiệm. Sau một năm cho thu hoạch, thấy có hiệu quả ông đã trồng thêm 600 gốc ổi lê Đài Loan và Nữ Hoàng, đến nay ông sở hữu 1.000 gốc cây ổi, thay thế toàn bộ giống cây ăn quả cũ. Do có nhiều kinh nghiệm trong làm vườn cộng với tích cực áp dụng các biện pháp khoa học kỹ thuật mới vào trồng trọt nên cây ổi đã và đang góp phần phát triển kinh tế hộ gia đình.

Ông Nguyễn Kim Vĩnh, cho biết: Cây ổi này gia đình nào đất ít mà khó khăn nên trồng cây ổi, cho thu nhập ổn định mau được ăn chỉ một năm là cho thu hoạch. Năm thứ hai, thứ ba cho ăn rộ, còn nếu biết chăm sóc chuẩn và thường xuyên tỉa cành hẳn hoi thì năm thứ ba cho thu 2 đến 3 tạ/ sào/ năm giá bây giờ ổn định bình quân 10 – 15 ngàn đồng/kg.

Hiện nay, một số nông dân xã Phú Xuân đã chuyển sang trồng ổi vì đây là một loại trồng nhanh cho thu hoạch.

Hiện nay, một số nông dân xã Phú Xuân đã chuyển sang trồng ổi vì đây là một loại trồng nhanh cho thu hoạch, giá bán tương đối ổn định so với các loại cây ăn quả khác. Tuy nhiên, việc trồng ổi đòi hỏi phải cần mẫn, tốn khá nhiều công sức, muốn ổi đạt chất lượng cao, thường xuyên vun gốc và xới tơi đất để rễ cây ổi phát triển. Đồng thời cắt đi những cành lá sát chân gốc để tạo thông thoáng, khi bắt đầu ra hoa kết trái phải dùng bao ni-lông để bọc từng quả một, nhằm trách các loại sâu bệnh hoạt nấm và quả ổi có màu sắc đẹp hơn.

Ông Phạm Hữu Phước,  ấp Ngọc Lâm 2 cũng đưa giống ổi vào trồng xen trong vườn cà phê cũng chia sẻ: "Trước đây, gia đình tôi trồng cà phê mà cà phê thì không phải vùng chuyên canh, mức độ 3 năm mới được cho thu một năm chỉ cho thu hoạch đúng một lần. Còn cây ổi sau một năm thì bắt đầu có thu hiệu quả kinh tế của nó gấp đôi số lượng tiêu chuẩn của cà phê. Cà phê  nếu ai chăm giỏi chỉ hai tấn đến ba tấn là đạt cao, nếu trừ đi các khoản chi phí công cán một năm chỉ cho lãi  40 – 50 triệu đồng, nhưng trồng một ha cây ổi một năm có thể gấp đôi số lượng cà phê”.

Ổi sau khi kết trái được dùng bao ni-lông để bọc lại, nhằm trách các loại sâu bệnh và nấm.

Ông Trần Mộng Tuyền, Cán bộ Kinh tế tập thể xã Phú Xuân cho biết: Hiện nay diện tích trên địa bàn xã Phú Xuân có hơn 10 hecta, cây ổi nhanh cho thu hoạch những gia đình khó khăn mau có điều kiện phát triển kinh tế. diện tích trên địa xã đang được bà con nhân rộng. Trong thời gian tới ủy ban xã sẽ tổ chức tập huấn cho những hộ trồng ổi về mô hình cũng như quy trình sản xuất để nâng cao năng suất.

Nhận thấy hiệu quả cây ổi mang lại cho hiệu quả kinh tế cao, một số hộ dân trong xã nói riêng và người dân nông trên địa bàn huyện nói chung đang từng bước học hỏi kinh nghiệm để trồng và phát triển. Và những nông dân có nhiều năm kinh nghiệm trồng ổi mong muốn chính quyền địa phương các ngành chức năng quan tâm, định hướng cho người dân đến quy luật cung – cầu khi nhân rộng mô hình.

Chi tiết